W piątek, 11 września 2026 r., w Auli Widowiskowo-Konferencyjnej im. Anny Wasilewskiej w Olsztynie miał miejsce uroczysty koncert jubileuszowy, podczas którego rozbrzmiały klasyki muzyki niemieckiej. Wydarzenie to było okazją do wspólnego świętowania 35. rocznicy podpisania Traktatu o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy między Polską a Niemcami oraz 35-lecia Związku Niemieckich Stowarzyszeń Społeczno-Kulturalnych w Polsce (ZNSSK).
Wieczór rozpoczął się uroczystym powitaniem gości. Rafał Bartek, przewodniczący ZNSSK, w swoim przemówieniu podziękował osobom, które na co dzień angażują się na rzecz mniejszości niemieckiej:
Bardzo ważni są ludzie zaangażowani. Ludzie, którzy są gotowi wziąć na siebie odpowiedzialność, którzy poświęcają swój czas i energię oraz którzy mimo wszelkich trudności się nie poddają […] Wszyscy, którzy jesteśmy tutaj zgromadzeni, każdego dnia angażujemy się społecznie i wolontariacko, opracowujemy nowe pomysły, aby zwiększyć widoczność mniejszości niemieckiej, prowadzimy rozmowy i nawiązujemy nowe kontakty. Wszystko to ma na celu zachowanie języka niemieckiego, kultury i tradycji. Za to zaangażowanie chciałbym wszystkim serdecznie podziękować.
Następnie wygłoszono przemówienie okolicznościowe poświęcone 35. rocznicy podpisania Traktatu o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy między Polską a Niemcami. Dokument podpisany w 1991 roku stał się jednym z najważniejszych fundamentów budowania wzajemnego zaufania i pogłębiania współpracy polsko-niemieckiej; ponadto potwierdził on istnienie mniejszości niemieckiej w Polsce oraz zagwarantował jej prawa.
Centralnym punktem wydarzenia był koncert berlińskiego, żeńskiego kwartetu smyczkowego Quartetto Tonale. Zespół, działający od 1994 roku, zaprezentował na scenie utwory m.in. Brahmsa, Mozarta, Pachelbela i Bacha, a także kompozycje Brittena oraz Schumanna.
Kolejnym ważnym punktem programu uroczystości było wręczenie odznaczeń 20 osobom, które w szczególny sposób zasłużyły się dla spraw mniejszości niemieckiej w Polsce. Od wielu lat angażują się one w rozwój organizacji, pielęgnują język i kulturę niemiecką oraz budują dialog niemiecko-polski (lista wyróżnionych osób wraz z opisem znajduje się poniżej).
Uczestnicy wydarzenia mieli ponadto okazję obejrzeć dwie wystawy: „Nie przeciwko sobie, ale wspólnie – 35 lat Traktatu dobrosąsiedzkiego”, przygotowaną przez Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej, a także wystawę poświęconą 10-leciu Centrum Badań Mniejszości Niemieckiej.
Wśród gości uroczystego koncertu znaleźli się m.in. Inspektor ds. mniejszości z Urzędu Wojewódzkiego w Olsztynie – Aneta Łapińska, Przewodniczący Komisji ds. Mniejszości Narodowych i Etnicznych Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego – Jarosław Słoma, Diane Röhrig z Konsulatu Generalnego Republiki Federalnej Niemiec w Gdańsku, dr Sebastian Klappert oraz Bernhard Funk z Federalnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (BMI).
Wyróżnione osoby:
Medalem Honorowym uhonorowano:
Edwin Kemnitz – wieloletni przewodniczący Niemieckiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego w Pile, przez ponad 33 lata z wielkim zaangażowaniem działał na rzecz zachowania języka i tożsamości niemieckiej.
Detlef Rach – stoi na czele Słupskiego Związku Ludności Pochodzenia Niemieckiego od momentu jego powstania; działa na rzecz mniejszości niemieckiej na Pomorzu, kultury, młodzieży oraz dialogu niemiecko-polskiego.
Krystyna Jakubanes – od 2003 r. kieruje oddziałem lokalnym w Tczewie, angażując się na rzecz wzmocnienia pozycji mniejszości niemieckiej oraz pielęgnowania jej języka i kultury.
Horst Ulbrich – od wielu lat w wyjątkowy sposób angażuje się na rzecz mniejszości niemieckiej, rozwijając działalność społeczną i kulturalną Niemieckiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego w Kłodzku.
Józef Januszewski – od wielu lat angażuje się w działalność społeczną, kulturalną i medialną mniejszości niemieckiej w Chojnicach, szczególnie na rzecz dzieci i młodzieży.
Sylwia Koźluk – wieloletnia przewodnicząca, nauczycielka i animatorka kultury, zaangażowana w rozwój mniejszości niemieckiej w Kętrzynie.
Zofia Lachowska – od 29 lat z niezwykłym zaangażowaniem działa na rzecz mniejszości niemieckiej w Kętrzynie, a od 2018 roku kieruje tamtejszym stowarzyszeniem.
Odznakę Honorową otrzymali:
Sabina Reguła – wieloletnia przewodnicząca Nidzickiego Stowarzyszenia Mniejszości Niemieckiej, angażuje się na rzecz zachowania języka niemieckiego, kultury i tożsamości niemieckiej, a także poświęca się w szczególności dzieciom i młodzieży.
Helga Kuczkowska – od 2014 roku działa w Niemieckim Towarzystwie Społeczno-Kulturalnym w Pile, wspierając jego codzienną działalność. Angażuje się na rzecz społeczności, opieki nad gośćmi i pomocy w badaniach genealogicznych, a także na rzecz wymiany niemiecko-polskiej.
Kazimierz Skowiera – od 1996 roku zaangażowany w działalność Niemieckiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego w Pile, a od 2003 roku nieprzerwanie zasiada w zarządzie. Angażuje się w rozwijanie kontaktów niemiecko-polskich oraz przekazywanie języka i kultury niemieckiej młodemu pokoleniu.
Irena Solenski-Stankiewicz – od 2013 roku działa w zarządzie lokalnego koła DFK „ROSCH” w Piszu, a pełniąc funkcję skarbnika, wnosi szczególnie rzetelny i odpowiedzialny wkład w działalność organizacji.
Paul Gollan – należy do grona wybitnych osobistości mniejszości niemieckiej w regionie Biskupiec i był współzałożycielem Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Mniejszości Niemieckiej w Warmii i Mazurach. Jako wieloletni przewodniczący TSKN przez prawie 25 lat z wielkim zaangażowaniem działał na rzecz mniejszości niemieckiej.
Dyplom Uznania przyznano:
Halina Sobczak – wieloletnia działaczka organizacji mniejszości niemieckiej w Stargardzie, wspierająca jej działalność jako skarbnik i sekretarka.
Artur Lipiak – od 2007 r. członek DFK w Tczewie, aktywnie wspierający działalność stowarzyszenia, także poprzez praktyczną pomoc przy pracach remontowych i konserwacyjnych.
Barbara Szweda – wieloletnia członkini koła DFK w Tczewie; inicjatorka licznych projektów wycieczkowych.
Gizela Szafran – wieloletnia członkini koła DFK w Tczewie, zaangażowana w działalność organizacyjną i codzienne funkcjonowanie stowarzyszenia.
Halina Lupa – jest zaangażowaną członkinią DFK w Tczewie, która od wielu lat wspiera tę społeczność z wielkim zaangażowaniem i kreatywnością.
Karola Warsińska – członkini-założycielka DFK w Tczewie, zaangażowana w działalność kulturalną i organizację wieczorów poetyckich z niemiecką poezją.
Beata Jakubowska – od wielu lat wspiera pracę koła DFK w Tczewie, szczególnie jako księgowa oraz przy realizacji licznych projektów. Wyróżnia się rzetelnością, otwartością i gotowością do pomocy, przez cały czas angażując się w działalność stowarzyszenia choćby na emeryturze.
Krzysztof Bieńkowski – wieloletni członek DFK w Tczewie, aktywnie zaangażowany w działalność wolontariacką. Organizuje m.in. wykłady, przygotowuje dokumentację fotograficzną oraz tematyczne prezentacje zdjęć.
Wydarzenie zostało sfinansowane ze środków Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej oraz Saksońskiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych.
