Opłata od „małpek” choćby cztery razy wyższa. Ministerstwo Finansów chce zmian

Zdjęcie: andrzej domański

Opłata od „małpek” wzrośnie czterokrotnie?

Ministerstwo Finansów pracuje nad projektem ustawy, która ma zwiększyć dochody Narodowego Funduszu Zdrowia. Jednym z kluczowych elementów proponowanych zmian jest znaczące podniesienie tzw. opłaty od „małpek”, czyli dodatkowej opłaty nakładanej na napoje alkoholowe sprzedawane w opakowaniach o pojemności do 300 ml.

Zgodnie z założeniami projektu opłata ma wzrosnąć z obecnych 25 zł do 100 zł za każdy pełny litr 100-procentowego alkoholu zawartego w produkcie.

Czym jest opłata od „małpek”?

Opłata od „małpek”, określana w dokumentach jako opłata ALK, obowiązuje w Polsce od 2021 roku. Obejmuje napoje alkoholowe sprzedawane w niewielkich opakowaniach, których pojemność nie przekracza 300 ml.

Rozwiązanie wprowadzono w celu ograniczenia spożycia alkoholu, zwłaszcza wśród osób sięgających po niewielkie butelki wysokoprocentowych trunków. Produkty te są łatwo dostępne i często kupowane impulsywnie.

Dlaczego rząd chce podnieść opłatę ALK?

Głównym celem planowanej podwyżki jest dalsze ograniczenie dostępności ekonomicznej małych opakowań alkoholu. Ministerstwo Finansów zakłada, iż wyższe koszty przełożą się na spadek sprzedaży napojów alkoholowych w opakowaniach do 300 ml.

Według założeń projektu sprzedaż liczona w litrach czystego alkoholu mogłaby zmniejszyć się choćby o 25 proc. Resort finansów argumentuje, iż ograniczenie spożycia alkoholu może pozytywnie wpłynąć na zdrowie publiczne i zmniejszyć skalę problemów związanych z uzależnieniami.

Całość wpływów z opłaty trafi do NFZ

Projekt zakłada również zmianę sposobu podziału środków pochodzących z opłaty ALK. w tej chwili część wpływów trafia do samorządów, które realizują lokalne programy przeciwdziałania negatywnym skutkom spożywania alkoholu.

Po zmianach 100 proc. wpływów z opłaty miałoby zasilać budżet Narodowego Funduszu Zdrowia. Ministerstwo Finansów uzasadnia tę decyzję rosnącymi kosztami ochrony zdrowia, w tym wydatkami związanymi z leczeniem osób uzależnionych od alkoholu.

Zmiany dla przedsiębiorców. Opłata będzie rozliczana co miesiąc

Nowe przepisy przewidują również modyfikację zasad rozliczania opłaty ALK. w tej chwili przedsiębiorcy składają wymagane informacje i dokonują płatności w cyklach półrocznych.

Po wejściu w życie nowych regulacji rozliczenia miałyby odbywać się co miesiąc. Dzięki temu środki szybciej trafiałyby do Narodowego Funduszu Zdrowia.

Projekt doprecyzowuje także moment powstania obowiązku zapłaty opłaty alkoholowej. Obowiązek ten miałby powstawać w chwili zaopatrzenia przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na sprzedaż detaliczną alkoholu lub podczas sprzedaży napojów alkoholowych we własnym punkcie detalicznym przez podmiot posiadający jednocześnie zezwolenie hurtowe i detaliczne.

Mniejsze środki na Fundusz Rozwiązywania Problemów Hazardowych

W projekcie przewidziano również ograniczenie wysokości środków przekazywanych przez NFZ na Fundusz Rozwiązywania Problemów Hazardowych.

Maksymalny udział wpływów z opłaty ALK przeznaczanych na ten cel miałby zostać obniżony z 8 proc. do 2 proc.

Kiedy nowe przepisy mogą wejść w życie?

Na obecnym etapie projekt znajduje się w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów. Oznacza to, iż propozycje Ministerstwa Finansów będą jeszcze przedmiotem dalszych analiz, konsultacji i procesu legislacyjnego.

Termin wejścia w życie nowych przepisów nie został jeszcze określony. Ostateczny kształt regulacji może ulec zmianie na kolejnych etapach prac nad ustawą.

Wyższa opłata od „małpek” a ceny alkoholu

Jeżeli proponowane przepisy zostaną przyjęte, podwyżka opłaty ALK może przełożyć się na wzrost cen małych opakowań alkoholu dostępnych w sklepach.

Resort finansów liczy na to, iż wyższe ceny ograniczą popyt na tego typu produkty, a dodatkowe wpływy pomogą sfinansować rosnące wydatki systemu ochrony zdrowia.