Off-grid OZE: klucz do dostępu do energii i rozwoju społeczności na świecie

Rosnące znaczenie off-grid OZE w walce z wykluczeniem energetycznym

Według danych Międzynarodowej Agencji Energii Odnawialnej (IRENA), ponad 666 milionów ludzi na świecie wciąż nie ma dostępu do energii elektrycznej. Najczęściej są to mieszkańcy odległych obszarów o niskich dochodach. Rozwiązania off-grid, czyli zdecentralizowane systemy OZE, zyskują na znaczeniu jako efektywny i szybki sposób na poprawę tej sytuacji.

Statystyki: globalny rozwój off-grid OZE

Na koniec 2024 roku globalna moc zainstalowana w off-gridowych źródłach odnawialnych osiągnęła 11,1 GW, zapewniając dostęp do energii 86 milionom ludzi. W samym 2024 roku ponad trzy czwarte nowych użytkowników off-grid OZE to mieszkańcy Afryki. Ponadto, ponad 2 miliony systemów off-grid zasilały sektory takie jak rolnictwo, zdrowie, edukacja, oświetlenie publiczne, turystyka i komunikacja – poza gospodarstwami domowymi.

Jednak większość gospodarstw domowych korzystających z off-grid OZE miała dostęp do energii elektrycznej przez mniej niż 8 godzin dziennie, głównie na potrzeby oświetlenia i podstawowej rozrywki (telefon, radio). To pokazuje, iż wciąż istnieje duża luka w zapewnieniu wystarczającego poziomu usług energetycznych.

Wpływ off-grid OZE na realizację Celów Zrównoważonego Rozwoju

Rozwój zdecentralizowanych źródeł OZE wpisuje się w realizację wielu Celów Zrównoważonego Rozwoju (SDG), takich jak:

• SDG6 – Czysta woda i warunki sanitarne: Ułatwienie dostępu do czystej wody dzięki zasilaniu pomp i systemów irygacyjnych.
• SDG4 – Dobra jakość edukacji: Możliwość nauki po zmroku, dostęp do technologii cyfrowych i lepsze warunki nauczania.
• SDG5 – Równość płci: Wsparcie dla kobiet i dziewcząt w dostępie do energii oraz zwiększenie ich udziału w rynku pracy energetycznej.
• SDG8 – Wzrost gospodarczy i godna praca: Tworzenie lokalnych miejsc pracy i rozwój przedsiębiorczości.

Przykłady wdrożeń off-grid OZE na świecie

Rozwój gospodarczy i miejsca pracy – Kenia

W nadmorskiej społeczności rybackiej w hrabstwie Kwale w Kenii, off-gridowa instalacja fotowoltaiczna zapewnia niezawodne zasilanie chłodni. Dzięki temu rybacy mogą przechowywać połowy w dni, gdy nie mogą wypłynąć na morze, co stabilizuje ich dochody i poprawia warunki życia.

Równość płci – Rwanda

W prowincji Bugesera we wschodniej Rwandzie grupa kobiet zainstalowała na swojej farmie system nawadniania zasilany energią słoneczną. Pozwoliło to na uprawę lepszych jakościowo warzyw i owoców, co przełożyło się na poprawę sytuacji ekonomicznej rodzin i całej wioski.

Czysta woda i zdrowie – Zimbabwe

W szkole w Epworth (Zimbabwe) instalacja solarnej studni głębinowej zapewniła uczniom i lokalnej społeczności dostęp do czystej wody. W efekcie dzieci częściej uczęszczają na zajęcia, a mieszkańcy mogą korzystać z nowoczesnych rozwiązań, takich jak uprawa grzybów na farmie zasilanej energią słoneczną.

Edukacja – Papua-Nowa Gwinea

W miejscowości Hogave w Papui-Nowej Gwinei mini-elektrownia wodna zasila lokalną szkołę, umożliwiając korzystanie z urządzeń cyfrowych i naukę po zmroku. To przekłada się na lepsze wyniki edukacyjne i nowe możliwości rozwoju dla młodych mieszkańców.

Podsumowanie

Rozwój zdecentralizowanych źródeł OZE to nie tylko narzędzie walki z ubóstwem energetycznym, ale także szansa na zrównoważony rozwój społeczności na całym świecie. Przykłady z Afryki, Azji i Oceanii pokazują, iż technologie off-grid realnie zmieniają życie milionów ludzi.

Źródło: IRENA