„Odporność i Bezpieczeństwo” – konferencja szkoleniowa dla samorządowców w Podlaskim Urzędzie Wojewódzkim

Samorządowcy z całego regionu, eksperci ds. bezpieczeństwa i przedstawiciele administracji rządowej spotkali się, by wspólnie podsumować pierwszy rok realizacji Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej w województwie podlaskim oraz wyznaczyć kierunki działań na przyszłość. Konferencja „Odporność i Bezpieczeństwo”, zorganizowana przez wojewodę podlaskiego Jacka Brzozowskiego, była nie tylko okazją do prezentacji efektów prac w 2025 roku i planów na 2026, ale także przestrzenią do rozmowy o wzmacnianiu odporności i bezpieczeństwa mieszkańców.

Konferencja, która odbyła się w Podlaskim Urzędzie Wojewódzkim, podzielona została na dwie części. W pierwszej prelegenci omówili przepisy i zasady finansowania, które leżą u podstaw programu, działania zrealizowane w 2025 roku oraz plany na 2026 rok. W drugiej specjaliści przedstawili takie zagadnienia jak obiekty zbiorowej ochrony, odporność społeczna czy wykorzystanie sprzętu medycznego w ochronie ludności.

Wszystkim samorządowcom dziękuję za godziny wspólnej pracy, jakie spędziliśmy nad tym programem w 2025 roku, aby jak najmądrzej wydatkować publiczne pieniądze

– mówił wojewoda podlaski, otwierając spotkanie.

Duża odpowiedzialność, duże wydatki

– Bezpieczeństwo to silne państwo, ale także kompetencje i wiedza obywateli (…). Żeby to wszystko zrealizować, potrzebne są bardzo konkretne pieniądze. Państwo polskie wydaje 5% PKB na obronność, co czyni nas prymusem w Pakcie Północnoatlantyckim. Zgodnie z zapisami ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej na te działania przeznaczanych jest co roku nie mniej niż 3% PKB – wyliczał Jacek Brzozowski i przypominał, iż Program OLiOC to pierwszy tego typu kompleksowy program w polskiej historii.

Wojewoda przywoływał przykład państw skandynawskich jako najlepiej przygotowanych do ewentualnych sytuacji kryzysowych, stawiających na edukację oraz infrastrukturę podwójnego zastosowania. Podkreślał skuteczną walkę z dezinformacją w północnoeuropejskich społeczeństwach.

Podsumowanie dotychczasowych działań w Programie OLiOC

Cele programu, jego podstawy prawne i finansowe, a także działania zrealizowane w 2025 roku przedstawili dyrektorzy wydziałów Podlaskiego Urzędu Wojewódzkiego.

Dyrektor Wydziału Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Adam Czubaty podsumował współpracę z samorządami, omówił proces opiniowania wniosków oraz ostatecznie zrealizowane zadania.

Dyrektor Wydziału Finansów i Budżetu Marta Dąbrowska przedstawiła finansowanie zadań ochrony ludności i obrony cywilnej, a przepisy ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej i ich praktyczne zastosowanie omówiła dyrektor Wydziału Nadzoru i Kontroli Urszula Matusiewicz-Jasińska.

OLiOC 2025 w liczbach

Środki rządowe na realizację Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej (OLiOC) w latach 2025–2026 zostały podzielone między województwa według dwóch głównych kryteriów: liczby mieszkańców oraz wskaźnika urbanizacji. Dla województw przy wschodniej granicy – w tym podlaskiego – zastosowano dodatkowy wskaźnik bezpieczeństwa, związany z realizacją programu „Tarcza Wschód”. Nasz region miał do dyspozycji łącznie 161 132 097 zł.

Łącznie podpisanych zostało 291 umów z wszystkimi 134 jednostkami samorządu terytorialnego w województwie podlaskim. Jak podkreślał wojewoda podlaski, nasz region osiągnął bardzo dobry wynik – wydaliśmy 93,13% przewidzianych środków.

Efekty

Edukacja: W ramach POLiOC zrealizowano 117 szkoleń, w których wzięło udział 2431 osób. Łącznie na terenie całego województwa odbyło się 1443 różnych działań edukacyjnych i popularyzacyjnych, w których uczestniczyło 342 623 osoby.

Inwestycje budowlane: Wśród zrealizowanych z tego zakresu działań znalazły się np. przeprowadzenie ekspertyz budowlanych w Białymstoku i Hajnówce, budowa studni głębinowej w Rajgrodzie, zakup działki przez gminę Łapy z przeznaczeniem na magazyn OLiOC, budowa takiego magazynu w gminie Wyszki czy budowa zbiornika na wodę pitną w gminie Grajewo. Organizacja magazynów dual use (podwójnego zastosowania) pochłonęła ponad 3,9 mln zł.

Zakupy:

• 360 agregatów, w tym 50 dużych, 71 średnich i 239 małych,
• 58 ciągników lub koparko-ładowarek,
• 55 cystern na wodę,
• 2 quady z przyczepami,
• 14 pakowarek do wody pitnej,
• 37 stacji uzdatniania wody,
• 31 kontenerów magazynowych,
• 18 kontenerów mieszkalnych,
• 17 dronów,
• 41 urządzeń do łączności satelitarnej,
• 300 defibrylatorów AED,
• latarki, plandeki i koce termiczne, krzesła ewakuacyjne i transportowe, nagrzewnice, osuszacze, apteczki itp.

Inwestycje w szpitale: Podlaskie szpitale otrzymały ponad 10,4 mln zł na zakup specjalistycznego sprzętu, ale też inwestycje.

Białostockie Centrum Onkologii za blisko 1 mln zł zakupiło m.in. mobilny RTG czy zbiorniki paliwa. Szpital Wojewódzki w Suwałkach dzięki blisko 3,5 mln zł m.in. doposażył bloki operacyjne. Stacje Pogotowia Ratunkowego w Białymstoku, Suwałkach i Łomży zakupiły sprzęt medyczny i agregaty prądotwórcze.

Szpital Ogólny w Wysokiem Mazowieckiem mógł przebudować lądowisko, szpital w Siemiatyczach dokonać odwiertu studni głębinowej, a szpital w Knyszynie zmodernizował awaryjne ujęcie wody.

O założeniach i realizacji Programu OLiOC z perspektywy samorządów rozmawiali uczestnicy panelu dyskusyjnego – marszałek województwa Łukasz Prokorym, prezydent Białegostoku Tadeusz Truskolaski, starosta hajnowski Andrzej Skiepko, burmistrz Siemiatycz Piotr Siniakowicz i wójt gminy Łomża Piotr Kłys. Wskazywali na wyzwania, jakie postawił przed nimi program, dzielili się problemami i sprawdzonymi rozwiązaniami na podstawie swoich zeszłorocznych doświadczeń.

Co w tym roku?

Na 2026 rok wojewoda podlaski ustanowił pięć priorytetów w Programie OLiOC:

1. Budowle ochronne (w tym przeglądy, ekspertyzy, remonty, budowa, tworzenie miejsc ukrycia i miejsc doraźnego schronienia itp),
2. Edukacja i szkolenia,
3. Tworzenie magazynów na sprzęt służący ochronie ludności,
4. Zabezpieczenie logistyczne działań ewakuacyjnych,
5. Łączność i alarmowanie.

Na realizację tych zadań województwo podlaskie otrzyma na 2026 rok ponad 171 mln złotych.

Wiedza od praktyków

W dalszej części konferencji uczestnicy mieli okazję pogłębić wiedzę na temat różnych zagadnień z zakresu OLiOC-u. Mł. Kpt. Wojciech Dyk z Akademii Pożarniczej w Warszawie wygłosił prelekcję na temat obiektów zbiorowej ochrony. To temat szczególnie istotny w 2026 roku, w którym program stawia na infrastrukturę. Specjalista wyjaśnił omówił stan prawny i warunki techniczne, jakie muszą spełniać obiekty, aby mogły pełnić funkcję miejsc doraźnego schronienia lub innych budowli ochronnych.

St. bryg. Marcin Anszczak, zastępca komendanta miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Białymstoku, przedstawił zagadnienia odporności społecznej na transformacje zagrożeń w XXI wieku. O odporności na poziomie gminy i sołectwa opowiedział mjr Krzysztof Ługowski z Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku.

Z kolei dr Mirosław Rybałtowski, pełnomocnik wojewody podlaskiego ds. ratownictwa medycznego wyjaśnił, jak w realizacji zadań ochrony ludności będzie wykorzystywany sprzęt medyczny, który został zakupiony w ramach Programu OLiOC.