Odnawialne źródła energii – czy to same zalety czy jednak nie?

Zalety OZE, czyli dlaczego warto inwestować w zieloną energię

Energia słońca, wiatru, wody czy ziemi może przynieść człowiekowi wiele korzyści – zarówno finansowych, jak i mniej namacalnych, związanych ze zdrowiem i jakością życia całych społeczeństw. Przejście z paliw kopalnych na OZE jest dobre również dla planety, szczególnie w kontekście efektu cieplarnianego i ochrony zasobów naturalnych. Porównując wady i zalety OZE, warto mieć na uwadze również pozytywny wpływ na gospodarkę i rozwój technologiczny.

Najważniejsze zalety odnawialnych źródeł energii

1. Ochrona klimatu – odnawialne źródła energii pomagają ograniczyć emisję CO₂ i innych gazów nasilających efekt cieplarniany, dzięki czemu przeciwdziałają skutkom globalnego ocieplenia, takim jak topnienie lodowców, wyższy poziom mórz czy ekstremalne zjawiska atmosferyczne.
2. Lepsza jakość powietrza – zielona energia nie zanieczyszcza powietrza pyłami zawieszonymi (PM2,5 i PM10), węglowodorami aromatycznymi i innymi szkodliwymi związkami, co jest korzystne dla zdrowia publicznego.
3. Bezpieczeństwo energetyczne – OZE (np. fotowoltaika, turbiny wiatrowe) pomagają uniezależnić się od zewnętrznych dostawców energii, co zapewnia większe bezpieczeństwo energetyczne na wypadek przerwy w dostawach i znacznych podwyżek cen.
4. Pozytywny wpływ na gospodarkę – rozwój odnawialnych źródeł energii może być korzystny dla gospodarki ze względu na powstawanie nowych zawodów i miejsc pracy, a także niższe koszty wytwarzania energii oraz niższe koszty zakupu uprawnień do emisji z systemu EU ETS.
5. Niższy koszt wyprodukowania energii – farmy wiatrowe i fotowoltaiczne wytwarzają energię elektryczną niższym kosztem niż elektrownie węglowe i gazowe, co może przekładać się na niższe koszty energii dla odbiorców końcowych. Ponadto gospodarstwa domowe mogą zaoszczędzić na rachunkach za energię, korzystając z własnych mikroinstalacji PV i mikroturbin wiatrowych.
6. Powszechny dostęp – odnawialne źródła energii są powszechnie dostępne i mogą dostarczać energię w miejscu wydobycia (np. panele fotowoltaiczne, turbiny wiatrowe, pompy ciepła), dzięki czemu użytkownicy nie są całkowicie uzależnieni od sieci dystrybucyjnej.
7. Ochrona zasobów – OZE są niewyczerpalne, co pozwala oszczędzać zasoby dostępne w ograniczonej ilości (np. węgiel, ropę naftową, gaz ziemny). Ponadto produkcja energii z OZE nie wymaga procesów wydobywczych, które prowadzą do degradacji środowiska naturalnego.

Wady OZE, czyli ciemne strony zielonej energii

Mimo wielu zalet odnawialne źródła energii nie są rozwiązaniem idealnym. Przeciwnicy zielonej transformacji podnoszą kwestię kosztów początkowych oraz trudności, które pojawiają się już w trakcie eksploatacji. Warto również mieć na uwadze, iż choćby produkcja „czystej” energii nie jest neutralna dla środowiska.

Najważniejsze wady odnawialnych źródeł energii

1. Wysokie koszty początkowe – instalacje produkujące energię z OZE (np. pompa ciepła) mogą zapewniać niższe koszty eksploatacji, jednak na ogół są znacznie droższe w budowie niż instalacje konwencjonalne (np. kotłownie gazowe lub węglowe).
2. Niestabilna wydajność – niektóre systemy OZE (szczególnie fotowoltaika, turbiny wiatrowe, powietrzne pompy ciepła) są uzależnione od warunków pogodowych, dlatego nie mogą gwarantować wydajności na stałym poziomie.
3. Wymagają dużego obszaru – przemysłowe instalacje OZE (farmy fotowoltaiczne i wiatrowe) zajmują znacznie większy obszar niż energetyka węglowa i gazowa o analogicznej wydajności, co jest problematyczne szczególnie przy ograniczonych zasobach terenowych.
4. Możliwy negatywny wpływ na środowisko – produkcja energii z OZE może szkodzić zwierzętom (np. turbiny wiatrowe stwarzają zagrożenie dla ptaków i nietoperzy), powodować wyjałowienie gleby (uprawy roślin energetycznych), a także prowadzić do degradacji zbiorników wodnych (elektrownie wodne).
5. Problemy z utylizacją odpadów – utylizacja odpadów związanych z OZE (np. paneli fotowoltaicznych, turbin wiatrowych) jest problematyczna ze względu na wysoki koszt oraz możliwość zanieczyszczenia środowiska przy niewłaściwym składowaniu, zwłaszcza w przypadku starszych paneli PV.
6. Wpływ na otoczenie – farmy wiatrowe i słoneczne zakłócają naturalny krajobraz i mogą być uciążliwe dla otoczenia (szum, drgania i fale elektromagnetyczne, zwłaszcza w przypadku turbin wiatrowych), dlatego mogą mieć negatywny wpływ na wartość sąsiednich gruntów oraz atrakcyjność turystyczną miejscowości.
7. Wymagają modernizacji – instalacje OZE często wymagają kosztownych modernizacji, zarówno w skali kraju (np. konieczność wykonania nowych linii i stacji transformatorowych w sieci elektroenergetycznej), jak i w skali gospodarstw domowych (np. modernizacja instalacji elektrycznej i grzewczej przed wykonaniem instalacji pompy ciepła z fotowoltaiką).

Jak widać, odnawialne źródła energii mają zarówno pozytywne, jak i negatywne strony. Więcej na ten temat można przeczytać w serwisie wadyzalety.pl. Warto jednak podkreślić, iż dynamiczny rozwój branży OZE pozwala ograniczyć negatywne skutki transformacji energetycznej. Inwestycja może zwrócić się szybciej dzięki krajowym i lokalnym programom wsparcia, a naukowcy wciąż pracują nad nowymi rozwiązaniami, dzięki którym OZE będą jeszcze bardziej wydajne i ekologiczne.