Od stycznia opłata wzrośnie pięciokrotnie. choćby 15 zł zamiast 3 zł. Koszty mogą uderzyć w kupujących

Od 1 stycznia 2027 roku w Polsce nastąpi gwałtowny wzrost jednej z opłat związanych z systemem kaucyjnym. W określonych przypadkach stawka podskoczy z 3 do aż 15 zł za kilogram opakowań. Ministerstwo Klimatu i Środowiska potwierdza zmianę, a jej skutki mogą odczuć nie tylko producenci napojów. Pojawia się pytanie, czy część nowych kosztów zostanie przerzucona na klientów.

Fot. Shutterstock / Warszawa w Pigułce

Koniec łagodnych zasad. Od stycznia opłata wzrośnie pięciokrotnie

System kaucyjny funkcjonuje w Polsce od 1 października 2025 roku. Jego podstawowym założeniem jest zachęcanie do oddawania pustych butelek i puszek, aby mogły zostać ponownie wykorzystane lub poddane recyklingowi.

Nie wszystkie przedsiębiorstwa wprowadzające napoje na rynek przystąpiły jednak do systemu.

Dotychczas przepisy przewidywały stosunkowo łagodne stawki opłaty produktowej. Miało to ułatwić firmom dostosowanie się do nowych obowiązków.

Od 1 stycznia 2027 roku okres ulgowego traktowania dobiegnie końca.

Z informacji przekazanych Radiu ZET przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska wynika, iż podstawowa stawka opłaty produktowej wzrośnie z 1 zł do 5 zł za kilogram opakowań.

Dla przedsiębiorców, którzy w ogóle nie przystąpią do systemu kaucyjnego, przewidziano jednak znacznie dotkliwsze obciążenie.

Nawet 15 zł za kilogram. Ministerstwo potwierdza nowe stawki

Firmy pozostające całkowicie poza systemem kaucyjnym są objęte mechanizmem potrójnej opłaty produktowej.

Oznacza to następujące zmiany:

Przedsiębiorca, który w 2026 roku ponosił opłatę według stawki 3 zł za kilogram, od 2027 roku będzie musiał liczyć się ze stawką 15 zł za kilogram.

To pięciokrotny wzrost, czyli podwyżka o 400 proc.

Opłata produktowa nie jest jednak naliczana automatycznie od każdego kilograma napojów sprzedanych w sklepach. Jej wysokość zależy od zasad ustawowych i rozliczenia obowiązków dotyczących opakowań.

Dlaczego niektóre firmy wciąż pozostają poza systemem?

Jak ustaliło Radio ZET, część instytucji i przedsiębiorstw poszukuje dostawców wody butelkowanej bez oznaczenia kaucji.

Powód jest praktyczny.

W urzędach, dużych firmach czy innych instytucjach zbieranie pustych butelek po pracownikach może wymagać dodatkowej organizacji, miejsca i obsługi.

Zamawiający nie zawsze chcą zajmować się zwrotami opakowań. W efekcie zainteresowanie ofertami bez obowiązków kaucyjnych przez cały czas istnieje.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska wskazuje jednak, iż po podwyższeniu opłaty produktowej takie rozwiązanie może przestać być opłacalne dla dostawców.

Stawka 15 zł za kilogram ma być silnym bodźcem do przystępowania przedsiębiorców do systemu kaucyjnego.

Czy napoje podrożeją? Jest realne ryzyko

To najważniejsze pytanie z punktu widzenia klientów.

Wyższe opłaty produktowe ponoszą przedsiębiorcy, ale w gospodarce część dodatkowych kosztów działalności może zostać uwzględniona w cenach produktów.

Jeżeli firma zdecyduje się przez cały czas oferować napoje w opakowaniach pozostających poza systemem kaucyjnym, wyższe obciążenia mogą wpłynąć na cenę jej oferty.

Nie oznacza to jednak, iż od 1 stycznia 2027 roku każda butelka wody czy puszka napoju automatycznie podrożeje.

Nie ma też podstaw, aby twierdzić, iż cena napoju wzrośnie pięciokrotnie. Taki wzrost dotyczy określonej stawki opłaty produktowej, a nie ceny detalicznej.

Skala ewentualnych podwyżek będzie zależeć od decyzji producentów, kosztów produkcji, konkurencji oraz sposobu organizacji systemu.

Czy wzrośnie kaucja za butelki i puszki?

Tutaj trzeba wyraźnie oddzielić dwie różne opłaty.

Kaucja płacona przez klienta nie jest tym samym co opłata produktowa ponoszona przez przedsiębiorcę.

W systemie kaucyjnym obowiązują następujące kwoty:

• 50 groszy za jednorazową butelkę z tworzywa sztucznego o pojemności do 3 litrów;
• 50 groszy za metalową puszkę o pojemności do 1 litra;
• 1 zł za szklaną butelkę wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra.

Wzrost opłaty produktowej do 15 zł za kilogram nie oznacza podwyższenia tych kwot.

Kaucję za prawidłowo oznaczone opakowanie można odzyskać po jego zwróceniu zgodnie z zasadami systemu.

Ministerstwo zwraca uwagę na jeszcze jeden problem

Według informacji przekazanych Radiu ZET resort klimatu nie dysponuje szczegółowymi danymi pokazującymi, ile opakowań kupowanych przez instytucje publiczne pochodzi od firm pozostających poza systemem kaucyjnym.

Nie wiadomo zatem dokładnie, jak duża część rynku korzysta z tego rozwiązania.

Ministerstwo podkreśla jednocześnie, iż operatorzy systemu mogą organizować odbiór zebranych opakowań po osiągnięciu odpowiedniej ilości.

Kluczowe znaczenie ma więc sposób zbierania butelek i puszek wewnątrz instytucji.

Co to oznacza dla Ciebie?

Od stycznia 2027 roku firmy pozostające poza systemem kaucyjnym będą musiały liczyć się ze znacznie wyższymi kosztami.

Dla klientów najważniejsze są trzy kwestie.

Po pierwsze: nie zmienia się automatycznie wysokość kaucji pobieranej przy zakupie oznaczonych napojów.

Po drugie: producenci, którzy nie dostosują się do zasad systemu, mogą ponosić wyższe koszty. Część z nich może próbować uwzględnić je w cenach.

Po trzecie: napoje bez znaku kaucji nie dają prawa do odzyskania kaucji w automacie czy punkcie zbiórki. Nie należy więc zakładać, iż każdą pustą butelkę można oddać za pieniądze.

Od 2027 roku stawki opłaty produktowej wzrosną bardzo wyraźnie. To potwierdzona zmiana, ale jej wpływ na ceny napojów w sklepach pozostaje na razie niepewny.