O golemie, rabinie z Poznania i masońskim utraconym słowie.

Łazęga Poznańska, 1 października 2025

Spotkanie z dr. Pawłem Fijałkowskim z Żydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie

Na spotkanie zapraszamy 22 października (środa) o godz. 18.00 w przyjaznych wnętrzach Atelier Wimar Łazęga Poznańska. Pełny tytuł wykładu brzmi: „Golem, poznański rabin Jehuda ben Becalel Loew i masońskie utracone słowo”.

Utraconym słowem jest określenie „szem ha-meforasz”, oznaczające dosłownie: imię wydzielone, wyraźnie podane lub imię domagające się objaśnienia. Utożsamiano je pierwotnie z tetragramem, później również z imieniem Bożym zakodowanym w Księdze Wyjścia 14, 19–21, a choćby z całą Torą. Pojęcie to zostało rozpropagowane przez kabalistów, którzy próbowali oddziaływać na świat dzięki imion boskich i anielskich. Należał do nich kabalista i alchemik Jehuda (Juda) ben Becalel Loew (Löw), który na przełomie XVI i XVII w. był rabinem w Poznaniu oraz Pradze i według legendy stworzył golema. Za pośrednictwem chrześcijańskich kabalistów i różokrzyżowców „szem ha-meforasz” zostało przyswojone przez masonerię, łączącą różne tradycje celem lepszego rozumienia świata i doskonalenia człowieka. W masońskich opowieściach o budowie Świątyni Salomona odgrywało rolę zaginionego słowa mistrzów, którego znajomość została jakoby utracona wraz ze śmiercią mistrza Hirama Abifa. Jednakże wnikliwa analiza masońskiego przekazu pozwala stwierdzić, iż „szem ha-meforasz” jest w nim symbolem wiedzy, która nie została utracona, ale jedynie okryta zasłoną nieświadomości.

Podczas spotkania dr Fijałkowski tę zasłonę nieświadomości rozedrze, byśmy zrozumieli, co zrobił kilka setek lat temu poznański rabin, którego intencje były oczywiste: chciał tylko lepszego świata. Zapraszamy wszystkich, którzy chcą tego samego.

Ilustracja w tle wydarzenia:
golem__1: Rabin Loew ożywia golema. Grafika Mikoláša Aleša z 1899 r. opublikowana w książce Adolfa Weniga pt.: Věnec pražských pověstí, Praga 1908 (Národní pedagogické muzeum a knihovna J. A. Komenského, Národní digitální knihovna; domena publiczna).