O co chodzi w referendum w Brzegu? „Każdy chce coś ugrać”

O możliwości referendum w Brzegu mówiło się od pewnego czasu, dlatego nie było zaskoczeniem, kiedy 23 czerwca grupa mieszkańców tego miasta zgłosiła się do Komisarza Wyborczego w Opolu II i poinformowała o zamiarze przeprowadzenia głosowania w sprawie odwołania burmistrz Violetty Jaskólskiej-Palus. To jej pierwsza kadencja – urząd sprawuje od wiosny 2024 roku.

– Powiadomienie spełnia wymogi formalne. Inicjatorzy mają czas na zbieranie podpisów pod inicjatywą referendalną oraz złożenie wniosku do 24 sierpnia 2026 r. – mówi Dagmara Korzakowska z KBW w Opolu.

Referendum w Brzegu – dlaczego chcą odwołać burmistrzynię?

Tadeusz Nowosielski, lider komitetu referendalnego, przekonuje, iż za inicjatywą odwołania burmistrz stoi „szereg czynników”. Wskazuje nie tylko na podwyżkę jej wynagrodzenia, ale również na wzrost opłat cmentarnych i podatków dla przedsiębiorców.

– Przede wszystkim pani burmistrz nie liczy się z głosem mieszkańców. Działa samowolnie i z nikim się nie konsultuje – twierdzi.

Co ciekawe, wcześniej Nowosielski zapowiadał, iż komitet będzie dążył także do odwołania Rady Miejskiej w Brzegu. Ostatecznie taki wniosek nie trafił do KBW w Opolu. Część naszych rozmówców twierdzi, iż to nie przypadek. Pytamy więc pełnomocnika komitetu skąd zmiana zdania.

– Bo istnieje obawa, iż radni utrudnialiby przeprowadzenie referendum w Brzegu. A pani burmistrz jest największym problemem. jeżeli jednak radni będą działać wbrew mieszkańcom, to i w ich sprawie zorganizujemy referendum – zapowiada.

Komitet musi zebrać 2520 ważnych podpisów – czyli 10 proc. uprawnionych do głosowania – pod wnioskiem o przeprowadzenie referendum.

– Zanim wystąpiliśmy z inicjatywą, sondowaliśmy, czy ma to sens. W tydzień zebraliśmy około 3300 podpisów. Teraz zbiórka również idzie dobrze i zamierzamy zebrać ich znacznie więcej, niż potrzeba – mówi Nowosielski.

„Każdy chce coś ugrać”

Podczas ostatniej sesji okazało się, iż Violetta Jaskólska-Palus nie może liczyć na wsparcie radnych – nie tylko opozycji, ale także Koalicji Obywatelskiej. Mimo, jej zastępca, Piotr Tarapata, jest z KO. Burmistrz nie otrzymała wotum zaufania ani absolutorium. Uzyskała tylko jeden głos „za”, przy jednym wstrzymującym się i aż 17 przeciw – również ze strony KO.

Po głosowaniu burmistrz wydała oświadczenie, w którym przypomniała, iż komisja rewizyjna pozytywnie oceniła wykonanie budżetu za 2025 rok.

„Dodatkowo Regionalna Izba Obrachunkowa potwierdziła prawidłowość działania gminy w zakresie gospodarki finansowej, nie wskazując nieprawidłowości w wykonaniu budżetu” – czytamy w oświadczeniu.

– „Jednocześnie traktuję ten wynik jako informację zwrotną i sygnał do analizy. Wyciągam wnioski z tej sytuacji i będę je uwzględniać w dalszej pracy nad sposobem zarządzania i komunikacji, bo celem pozostaje skuteczność działania i jak najlepsze efekty dla mieszkańców” – zapowiedziała pani burmistrz.

Warto zauważyć, iż brzeska KO jest podzielona. Waldemar Wysocki, lider formacji w powiecie, wygrał niedawne wybory partyjne jednym głosem, a jego relacje z Robertem Węgrzynem, szefem KO w regionie, są – delikatnie mówiąc – napięte. Jeden z lokalnych polityków prawicy mówi, iż stronnicy Wysockiego „nie zamierzają umierać za panią burmistrz”.

– W radzie miejskiej w Brzegu zasiada aż czterech kandydatów na burmistrza z ostatnich wyborów – mówi nasz rozmówca. – Oprócz Wysockiego to były burmistrz Jerzy Wrębiak z PiS, Tomasz Kubiak z Polski 2050 oraz Grzegorz Chrzanowski, który startował z własnego komitetu. Każdemu na rękę jest osłabienie pani burmistrz. Każdy chce coś na tym ugrać.

Z kolei działacz KO związany z obozem Roberta Węgrzyna uważa, iż inicjatywa referendalna ma charakter polityczny, a nie merytoryczny.

– Ośmieliło ich to, co wydarzyło się w Krakowie. Próbują, mimo iż w Brzegu nie mieliśmy żadnej afery – komentuje.

Referendum nie tylko w Brzegu? Podpisy zbierają też w gminach Pakosławice i Kamiennik

24 czerwca do Komisarza Wyborczego w Opolu II wpłynęło powiadomienie o zamiarze wystąpienia z inicjatywą referendalną od mieszkańców Pakosławic (powiat nyski). Grupa inicjatywna chce odwołać zarówno wójta Adama Raczyńskiego, pełniącego funkcję nieprzerwanie od 2014 roku, jak i całą radę gminy.

Tu powodem są zastrzeżenia wobec planów lokowania farm wiatrowych na terenie gminy. Powiadomienie spełniło wymogi formalne, a inicjatorzy mają czas na złożenie wniosku do 24 sierpnia 2026 r. Muszą zebrać co najmniej 275 ważnych podpisów poparcia pod inicjatywą.

Do Komisarza Wyborczego w Opolu II zgłosili się mieszkańcy gminy Kamiennik (powiat nyski), którzy chcą referendum w sprawie odwołania wójta Kazimierza Cerbata, sprawującego urząd od 2006 roku. Początkowo powiadomienie nie spełniło wymagań formalnych – grupa inicjatywna liczyła mniej niż wymagane pięć osób – ale potem zgłosiła się już wystarczająco duża liczba osób.

W Kamienniku inicjatorzy potrzebują co najmniej 254 ważnych podpisów pod wnioskiem o referendum. Muszą je dostarczyć do KBW w Opolu do 25 sierpnia.

Jeśli tym, co chcą referendum w Brzegu, a także w Pakosławicach i Kamienniku uda się zebrać wymaganą liczbę podpisów, będą to kolejne głosowania w tej kadencji samorządu. Wcześniej referenda odbyły się w Nysie, Głubczycach i Grodkowie – za każdym razem frekwencja była zbyt niska, by wyniki były wiążące.

W gminie Cisek nie udało się natomiast zebrać wymaganej liczby ważnych podpisów pod wnioskiem o referendum w sprawie odwołania wójta i rady gminy.

Przykłady z Krakowa i Zabrza pokazują jednak, iż referenda dotyczące odwołania włodarzy przed końcem kadencji nie są z góry skazane na niepowodzenie – w obu miastach prezydenci zostali odwołani.

***

Odważne komentarze, unikalna publicystyka, pasjonujące reportaże i rozmowy – czytaj w najnowszym numerze tygodnika „O!Polska”. Do kupienia w punktach sprzedaży prasy w regionie oraz w formie e-wydanie