Nowe programy NFOŚiGW: dodatkowe wsparcie dla gmin z rezerwatami i parkami narodowymi

Nowe możliwości dla zielonych gmin

Samorządy, które od 2024 roku utworzyły lub powiększyły rezerwaty przyrody bądź parki narodowe, otrzymają preferencyjne warunki w programach priorytetowych Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW). Wprowadzono także nowy program „Przestrzeń dla przyrody. Część 5) Zielone gminy – stawiając na bioróżnorodność”, mający na celu wsparcie ochrony bioróżnorodności oraz rozwój turystyki na tych terenach.

Takie wsparcie to również czynnik motywacyjny dla gmin, które w przyszłości mogłyby gościć u siebie nowe rezerwaty i parki

– mówi Robert Gajda, Zastępca Prezesa Zarządu NFOŚiGW.

Zakres wsparcia i beneficjenci

Program „Przestrzeń dla przyrody. Część 5) Zielone gminy – stawiając na bioróżnorodność” skierowany jest do gmin, miast na prawach powiatu i powiatów, na terenie których od 2024 roku powstały lub zostały powiększone rezerwaty przyrody lub parki narodowe. O wsparcie mogą ubiegać się także nowe lub powiększone parki narodowe oraz partnerstwa z innymi podmiotami, takimi jak Lasy Państwowe, Wody Polskie, urzędy morskie, organizacje pozarządowe czy uczelnie.

Dofinansowanie można przeznaczyć na:

• budowę i modernizację infrastruktury turystycznej,
• ochronę i rozwój zielonej i niebieskiej infrastruktury,
• ochronę pomników przyrody,
• promocję atrakcji przyrodniczych,
• edukację ekologiczną mieszkańców.

Budżet programu wynosi 40 mln zł, a dotacje mogą pokryć do 95% kosztów kwalifikowanych. Nabór wniosków potrwa od 1 października 2026 r. do 30 czerwca 2028 r.

Preferencyjne pożyczki i nowe programy

Gminy z nowymi rezerwatami lub parkami narodowymi mogą korzystać także z preferencyjnych pożyczek w programie „Gospodarka wodno-ściekowa w aglomeracjach”. Od 6 sierpnia 2026 r. obowiązują niższe oprocentowanie (WIBOR 3M – 100 punktów bazowych, nie mniej niż 1% rocznie) i korzystniejsze zasady umarzania pożyczek – do 50% lub 30% wypłaconej kwoty, maksymalnie 5 mln zł, w zależności od zamożności gminy.

Wkrótce planowane są także istotne korzyści w zakresie efektywności energetycznej. NFOŚiGW pracuje nad programem „Zielone gminy i parki narodowe – renowacja energetyczna budynków”. Przewidziane są również zmiany w programach dla budynków szkolnych i szpitalnych, finansowanych z Funduszu Modernizacyjnego.

Podsumowanie

Nowe programy i preferencyjne warunki NFOŚiGW mają na celu wsparcie gmin w ochronie przyrody oraz rozwoju infrastruktury i efektywności energetycznej. Zachęty finansowe mają rekompensować ograniczenia związane z obecnością obszarów chronionych oraz motywować kolejne samorządy do działań na rzecz środowiska.

Zobacz również:

• Kolejny miliard z KPO na program Czyste Powietrze – NFOŚiGW wzmacnia wsparcie dla termomodernizacji
• NFOŚiGW przekazał do certyfikacji ponad 1,56 mld zł w ramach programu Czyste Powietrze
• NFOŚiGW finansuje fotowoltaikę dla przemysłu: 64 mln zł dla KGHM Polska Miedź S.A.
• Ruszyły konsultacje publiczne programu „Fundusz Transformacji Ciepłownictwa” NFOŚiGW
• 37 lat wsparcia dla zielonej transformacji – rekordowy budżet NFOŚiGW w 2026 roku

Źródło: Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej