Niepołomice do 2029 roku. Burmistrz Michał Hebda o inwestycjach i przyszłości gminy – WYWIAD

Ponad 200 mln zł pozyskanych środków zewnętrznych, przebudowa rynku, odnowienie Zamku Królewskiego i plany budowy kolei do centrum miasta. Burmistrz Niepołomic Michał Hebda opowiada o najważniejszych inwestycjach, finansach gminy, wzroście liczby mieszkańców i wyzwaniach na drugą połowę kadencji. Pytamy również o przyszłość klubu Puszcza Niepołomice i jego polityczne plany na 2029 rok.

Mirosław Cisak, Bochnianin.pl: – W maju powiedział pan, iż myśli w kategoriach pięcioletnich. Gdybyśmy zrobili zdjęcie – np. z lotu ptaka – Niepołomic dziś i drugie wiosną 2029 roku, co będzie największą różnicą?

Michał Hebda, burmistrz Niepołomic: – Największą różnicą będzie nowe oblicze rynku, szczególnie jego północno-zachodniej pierzei, która wymaga już gruntownego remontu. Z lotu ptaka zobaczymy również odnowiony dziedziniec Zamku Królewskiego. Zdegradowany piaskowiec trzeba wymienić, a o przyznaniu unijnego dofinansowania na ten cel dowiemy się w grudniu. Z dużym prawdopodobieństwem zobaczymy także zmodernizowany park miejski. Również w tym przypadku szukamy źródeł finansowania.

W centrum powstanie nowy węzeł przesiadkowy w miejscu obecnego przystanku autobusowego, za pomocą którego będzie można obsłużyć większą liczbę pasażerów. Przebudowane zostanie także rondo na ulicach Płaszowskiej i Kościuszki, czyli słynne „rondo biszkoptowe”, a także dokończona obwodnica Niepołomic i Podłęża. Trzeba też pamiętać o przedsięwzięciach, których inwestorem nie jest gmina, takich jak budowa linii kolejowej Podłęże–Piekiełko.

Przebudowa centrum to duże zadanie. Na jakim jest etapie?

– Jesteśmy już po przetargu w formule „zaprojektuj i wybuduj”. Mamy wstępną koncepcję, natomiast szczegółowy projekt przygotuje firma, która wygrała przetarg, w uzgodnieniu ze wszystkimi zainteresowanymi instytucjami, przede wszystkim z konserwatorem zabytków. Najbliższe kilka, a choćby kilkanaście miesięcy poświęcimy na projektowanie węzła i rynku. Najtrudniejsze prace czekają nas w 2028 roku i właśnie wtedy chcemy zakończyć tę dwuletnią inwestycję. Jej koszt po rozstrzygnięciu przetargu wynosi blisko 10 mln zł.

Co od maja przyspieszyło, a co trzeba było przesunąć?

– Przyspieszyły rozmowy dotyczące współfinansowania przebudowy ronda na ulicach Płaszowskiej i Kościuszki. To ważna inwestycja także dla mieszkańców Bochni, którzy tą trasą dojeżdżają do pracy w Niepołomickiej Strefie Inwestycyjnej. Udało się uzyskać deklaracje współfinansowania od marszałka województwa Łukasza Smółki i starosty wielickiego Romana Ptaka. To naprawdę świetna współpraca.

Przyspieszyły również inwestycje w bazę edukacyjną: budowa klubów Malucha na Jazach i w Woli Zabierzowskiej oraz rozbudowa Szkoły Podstawowej nr 1. Przy tej ostatniej inwestycji mieliśmy nieprzyjemną przygodę – pewnej nocy ktoś ukradł instalacje elektryczne. Sprawcę ujęła policja, ale niestety budowa opóźni się o kilka tygodni.

Czy rondo na Płaszowskiej i Kościuszki sprawi, iż korki będą mniejsze?

– To miejsce o wyjątkowo dużym natężeniu ruchu – każdego dnia przejeżdża tam ponad 16 tysięcy pojazdów. Chodzi przede wszystkim o upłynnienie wyjazdu z ulicy Płaszowskiej na drogę wojewódzką nr 964. Dzięki temu zmniejszy się również ruch na mniejszych drogach lokalnych, takich jak ulica Grunwaldzka. Osoby jadące ze strefy często traktują ją jako trasę przelotową do centrum, a przecież nie jest to droga przeznaczona do rozwijania dużych prędkości. Do tego służą drogi wojewódzkie i powiatowe. Poprawi się także bezpieczeństwo przy wyjazdach z ulic Cmentarnej i Czerwonych Beretów, gdzie w godzinach szczytu włączenie się do ruchu sprawia dziś ogromne problemy.

Co roku w gminie przybywa ok. 500 mieszkańców. Czy Niepołomice mają zostać małym miastem przy puszczy, czy stać się satelitą Krakowa? Gdzie jest granica tego wzrostu?

– Nie na wszystko mamy wpływ. jeżeli inwestor otrzymuje pozwolenie na budowę w starostwie w Wieliczce, a planowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, to zgodnie z prawem może ją realizować. Gmina może natomiast wymagać od niego znacznego udziału finansowego w przebudowie lokalnych dróg. Robimy to od 2020 roku, żeby inwestorzy dzielili się zyskami z mieszkańcami, a pieniądze pozostawały w infrastrukturze służącej wszystkim.

Niepołomice powinny zachować swój małomiasteczkowy charakter. Może być to coraz trudniejsze, ale problem dotyczy nie tylko nas, ale także Wieliczki, Skawiny i praktycznie wszystkich gmin wokół Krakowa. W Metropolii Krakowskiej są gminy, w których procentowy przyrost liczby mieszkańców jest znacznie większy niż u nas. Dopiero teraz zaczęły myśleć o tym, żeby pozyskiwać od inwestorów pieniądze na rozwój infrastruktury.

Duży nacisk kładzie pan na centrum: rynek, zamek, park. Dlaczego to takie ważne miejsce?

– Nie zapominamy o sołectwach i pozostałych częściach gminy, ale centrum jest naszym wspólnym dobrem. Każdy mieszkaniec gminy utożsamia się z zamkiem. Wiele osób przyszło tam na świat, ponieważ porodówka funkcjonowała w tym miejscu do początku lat 90. Wiele osób ma również dobre wspomnienia związane z rynkiem, parkiem i szkołami w centrum. Największym wyzwaniem jest takie rozłożenie inwestycji w czasie, żeby centrum nie było przez półtora roku wyłączone z użytkowania.

Czy wszystko, o czym pan mówił, uda się zrealizować do końca kadencji?

– Mój zastępca mawia, iż w przypadku inwestycji gminnych wszystko jest kwestią czasu i pieniędzy. Pieniądze mamy, ponieważ w dużej mierze pochodzą z wysokich dofinansowań unijnych. Moim zdaniem mamy również wystarczająco dużo czasu, żeby zrealizować te zadania do 2029 roku. Trzeba jednak mądrze rozplanować prace.

Kolej do centrum Niepołomic. Na czym stoimy?

– Czekamy na decyzję środowiskową. Prace PKP i projektantów są już mocno zaawansowane. Gdy decyzja zostanie wydana, inwestor będzie mógł przejść do etapu przetargowego. Czy bardzo nam się spieszy? Uważam, iż niekoniecznie. To fantastyczny projekt, ale wielu mieszkańców odczuwa dziś skutki budowy linii Podłęże-Piekiełko, planowanej od stu lat. Mogę zapewnić mieszkańców, iż gmina jest zabezpieczona w kwestii odszkodowań za zniszczone drogi. Teraz trwa najtrudniejszy etap, czyli transport mas ziemnych wykorzystywanych do budowy nasypu kolejowego. Proszę o cierpliwość. Jesteśmy w stałym kontakcie z inwestorem, czyli PKP, oraz wykonawcą – firmą Budimex.

W Niepołomicach widać dużo ścieżek rowerowych. Czy chce pan, by każdy, niezależnie od środka transportu, miał dobrą infrastrukturę?

– Celem każdego samorządowca powinno być tworzenie bezpiecznej infrastruktury dla wszystkich uczestników ruchu. Projektujemy ciąg rowerowy między ulicą Droga Królewska a Błoniami Niepołomickimi, żeby można było wygodnie dojechać rowerem z centrum w okolice Puszczy. Inwestujemy również w poprawę bezpieczeństwa w centrum, między innymi poprzez budowę przejść dla pieszych i ich doświetlanie. Często są to wydatki rzędu kilkunastu lub kilkudziesięciu tysięcy złotych, które jednak realnie poprawiają bezpieczeństwo. Ruch jest duży, a część kierowców porusza się po drogach bardzo niebezpiecznie. Jesteśmy w kontakcie z policją i prosimy o kontrole. Zadaniem samorządowca nie jest stanie z fotoradarem przy drodze, ale tworzenie infrastruktury przyjaznej wszystkim użytkownikom.

Jaki jest stan inwestycji oświatowych?

– Chcemy, żeby dzieci rozpoczęły naukę w rozbudowanej Szkole Podstawowej nr 1 już w drugim semestrze obecnego roku szkolnego. Jest to bardzo realne. Praktycznie zakończyliśmy również budowę klubów Malucha na Jazach oraz klubu Malucha i przedszkola w Woli Zabierzowskiej. Teraz staramy się o dofinansowanie rozbudowy Szkoły Podstawowej nr 4 na Jazach. Będziemy zabiegać o pozyskanie na ten cel środków z rezerwy celowej budżetu państwa.

Budżet na ten rok jest rekordowy: ponad 380 mln zł, w tym ponad 75 mln zł na inwestycje. W maju mówił pan o zadłużeniu bliskim 200 mln zł. Czy gmina utrzyma to tempo?

– Chciałbym, żeby zadłużenie gminy się nie zwiększało. Dochody wprawdzie rosną, ale zwiększają się również wydatki. Wzrosły koszty paliw i wynagrodzeń, przybywa dzieci w szkołach, a wraz z nimi nauczycieli i oddziałów. Przed nami prawdopodobnie kolejny rekordowy budżet, prawdopodobnie z deficytem. Warto jednak pamiętać, iż deficyt zaplanowany w tegorocznym budżecie udało się zmniejszyć o kilkanaście mln zł. Wolne środki pozwoliły nam również na wcześniejszą spłatę części zadłużenia. Mamy duże szczęście do stabilnej bazy podatkowej, którą zapewnia nam strefa inwestycyjna. choćby jeżeli pojawia się deficyt, wiemy, iż w przyszłości możemy go spłacać poprzez ograniczenie inwestycji, bez uszczerbku dla bieżących usług publicznych.

Pół roku temu mówił pan o ok. 150 mln zł pozyskanych z zewnątrz. Jak to wygląda dziś?

– Od maja 2024 roku do listopada 2026 roku pozyskaliśmy już ponad 200 mln zł. jeżeli uwzględnimy również duży projekt spółki Infrastruktura Niepołomice realizowany w ramach programu FEnIKS, łączna kwota środków zewnętrznych, które w tej kadencji trafiły do gminy, wynosi dokładnie 203 mln zł.

Pojawił się temat sprzedaży udziałów w klubie Puszcza Niepołomice. Czy może pan powiedzieć o tym coś więcej?

– Nie jest tajemnicą, iż odwiedził nas jeden z potencjalnych inwestorów. Wspólnie z prezesem klubu planujemy rewizytę u zagranicznego partnera, który byłby zainteresowany nabyciem części udziałów, ale nie pakietu większościowego. Miasto zachowałoby więc pakiet kontrolny. Na początek byłoby to dobre rozwiązanie: miasto przez cały czas decydowałoby o funkcjonowaniu klubu, a jednocześnie miałoby zewnętrznego partnera, który mógłby go wspierać i rozwijać. Celem jest również racjonalizacja wydatków miasta na klub.

Umówiliśmy się z kibicami i radnymi, iż jeżeli pojawi się konkretny, wiarygodny i sprawdzony inwestor, podejmiemy rozmowy. Przede wszystkim nie chcemy zrobić krzywdy klubowi. Widzimy, iż po zmianie właściciela nie wszędzie sytuacja układa się dobrze. Nie chcielibyśmy dopuścić do tego, by klub trafił w ręce kogoś, kto zaszkodzi marce, z którą jesteśmy związani od stu lat.

Co jest dla pana „testem” tej kadencji, czyli o co będzie pan walczył najmocniej?

– O to, żeby linia kolejowa do Niepołomic jednak powstała, ponieważ uważam, iż to świetny projekt. Powstał jeszcze za rządów Prawa i Sprawiedliwości, a w tej chwili bardzo dobrze układa mi się kooperacja z przedstawicielami PSL i Koalicji Obywatelskiej. Niezależnie od tego, kto będzie rządził w przyszłej kadencji, trzeba będzie rozmawiać z przedstawicielami tych środowisk, żeby projekt nie upadł. Niektóre sprawy powinny być ponadpartyjne. Nie angażuję się w życie partyjne, ale dla dobra gminy rozmawiam ze wszystkimi, co czasem jest mi zarzucane. Ponad 200 mln zł, które w tej kadencji trafiły do gminy, to również efekt tego, iż potrafię podać rękę każdemu, jeżeli ma to służyć mieszkańcom.

Zaprasza pan mieszkańca na spacer po Niepołomicach wiosną 2029 roku. Dokąd go pan zabierze i co pokaże?

– Koniecznie na odnowiony Zamek Królewski. Inwestycja o wartości blisko 12 mln zł sprawi, iż zamek zyska zupełnie nowy blask. Zmodernizowany zostanie również system odwodnienia, ponieważ dotychczas woda gromadziła się na zamkowych krużgankach, co powodowało odpadanie tynku. Odnowiona zostanie także elewacja. Z rozmów z konserwatorami wynika, iż realizacja tego projektu zabezpieczy zamek na kolejne kilkadziesiąt lat. Nigdy nie chciałbym aspirować do roli Stanisława Kracika, ponieważ to on odnowił zamek i postawił go na nogi. Przede wszystkim podjął decyzję o komunalizacji tego obiektu. Obecne prace będą jednak dobrą klamrą spinającą procesy, które w Niepołomicach realizowane są od wielu lat.

Czy zamierza pan ubiegać się o reelekcję wiosną 2029 roku?

– Na podjęcie takiej decyzji pozostało za wcześnie. Każdego ranka, kiedy dzwoni budzik, mam dwa powody do radości. Po pierwsze, cieszę się, iż się obudziłem, bo nie wszyscy mają to szczęście. Po drugie, cieszę się, iż nic mnie nie boli (śmiech). Nie wybiegam daleko w przyszłość, choć oczywiście trzeba strategicznie myśleć o przyszłości gminy, także o tym, co wydarzy się po zakończeniu naszej kadencji. Nie byłoby odpowiedzialne pozostawienie następcy „trupów w szafie”. Na co dzień mam wystarczająco dużo pracy i nie zastanawiam się nad tym, co będzie za dwa i pół roku.