1 godzina temu
Kolejne uprawnienia pojawiają się po ukończeniu 65, 75, a choćby 100 lat. Nie wszystkie są jednak przyznawane automatycznie.
Renta wdowia dla osób w wieku emerytalnym
Renta wdowia pozwala na łączenie własnej emerytury lub renty z częścią renty rodzinnej po zmarłym małżonku. Z rozwiązania mogą korzystać osoby, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny – 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn.
Sam wiek nie wystarcza. Prawo do renty rodzinnej po małżonku musi powstać nie wcześniej niż pięć lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego. Konieczne jest również pozostawanie ze zmarłym małżonkiem we wspólności małżeńskiej do chwili jego śmierci. Osoba korzystająca z renty wdowiej nie może zawrzeć kolejnego małżeństwa.
Łączna wysokość wypłacanych świadczeń podlega ograniczeniu. W 2026 roku maksymalny limit odpowiada trzykrotności najniższej emerytury, czyli 5935,47 zł brutto miesięcznie.
Mama 4+ nie tylko dla osób bez emerytury
Rodzicielskie świadczenie uzupełniające, czyli Mama 4+, kierowane jest przede wszystkim do matek, które wychowały co najmniej czworo dzieci i z tego powodu nie były w stanie wypracować odpowiednio wysokiej emerytury.
Kobieta może ubiegać się o świadczenie po ukończeniu 60 lat. W określonych sytuacjach pieniądze mogą otrzymać również ojcowie po ukończeniu 65 lat, o ile to oni wychowywali co najmniej czworo dzieci, ponieważ ich matka zmarła, porzuciła rodzinę lub przez długi okres nie uczestniczyła w wychowaniu.
Mama 4+ może uzupełniać niskie świadczenie do poziomu minimalnej emerytury. Osoba, która nie pobiera emerytury ani renty, może natomiast otrzymać świadczenie w wysokości odpowiadającej minimalnej emeryturze. Od 1 marca 2026 roku jest to 1978,49 zł miesięcznie.
Byli sołtysi z comiesięcznym dodatkiem
Dodatkowe pieniądze mogą otrzymać również osoby, które przez odpowiednio długi czas pełniły funkcję sołtysa.
Prawo do świadczenia przysługuje kobietom po ukończeniu 60 lat i mężczyznom po 65. roku życia. Funkcja sołtysa musi być pełniona przez co najmniej siedem lat, przy czym okresy te nie muszą następować bezpośrednio po sobie.
Od marca 2026 roku świadczenie wynosi 373,67 zł miesięcznie. Nie jest ono uzależnione od wysokości emerytury. W przeciwieństwie do części dodatków emerytalnych nie pojawia się jednak na koncie automatycznie – zainteresowany musi wystąpić o jego przyznanie.
Świadczenie ratownicze dla strażaków OSP
Specjalne świadczenie przewidziano dla strażaków ratowników ochotniczych straży pożarnych z odpowiednio długim stażem aktywności ratowniczej.
Kobieta musi mieć ukończone 60 lat i co najmniej 20 lat wymaganej aktywności. Mężczyzna może uzyskać świadczenie po ukończeniu 65 lat, o ile posiada co najmniej 25-letni wymagany okres aktywności.
Od 1 marca 2026 roku świadczenie ratownicze wynosi 288 zł miesięcznie. Jest waloryzowane i może być pobierane niezależnie od emerytury.
Trzynasta emerytura bez osobnego wniosku
Senior pobierający emeryturę może otrzymywać również dodatkowe roczne świadczenie pieniężne, czyli trzynastą emeryturę.
W 2026 roku jej wysokość odpowiada najniższej emeryturze i wynosi 1978,49 zł brutto. ZUS wypłaca trzynastkę z urzędu. Osoba uprawniona nie musi składać wniosku.
Istotne jest jednak to, iż prawo do trzynastki nie wynika z samego ukończenia 60 lub 65 lat. Konieczne jest posiadanie prawa do świadczenia emerytalno-rentowego objętego ustawą i prawa do jego wypłaty w ustawowo wskazanym terminie.
Czternasta emerytura zależna od dochodu
Inaczej skonstruowana jest czternasta emerytura. Jej maksymalna wysokość w 2026 roku również wynosi 1978,49 zł brutto.
Pełną kwotę mogą otrzymać osoby, których podstawowa emerytura lub renta nie przekracza 2900 zł brutto. Przy wyższych świadczeniach stosowana jest zasada „złotówka za złotówkę”, czyli czternastka jest pomniejszana o kwotę przekroczenia progu.
Świadczenie nie jest wypłacane, o ile po zastosowaniu pomniejszenia jego wysokość byłaby niższa niż 50 zł. Oznacza to, iż w 2026 roku osoby ze świadczeniem wyższym niż 4828,49 zł brutto nie otrzymują czternastej emerytury.
500 zł dla osób wymagających pomocy
Ważnym wsparciem dla części seniorów jest świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji, potocznie określane jako 500 plus dla niesamodzielnych.
Wiek emerytalny nie jest warunkiem jego otrzymania. W praktyce z rozwiązania korzysta jednak wielu seniorów. Podstawowym warunkiem jest posiadanie odpowiedniego orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji.
Maksymalna wysokość świadczenia wynosi 500 zł miesięcznie. W 2026 roku limit świadczeń finansowanych ze środków publicznych wynosi 2687,67 zł brutto. W zależności od wysokości pozostałych świadczeń dodatkowe 500 zł może zostać odpowiednio zmniejszone.
Po 75. roku życia dodatkowe pieniądze z ZUS
Ukończenie 75 lat otwiera drogę do kolejnego świadczenia – dodatku pielęgnacyjnego.
Emeryt lub rencista po osiągnięciu tego wieku nie musi składać wniosku ani przedstawiać dokumentacji dotyczącej stanu zdrowia. ZUS przyznaje dodatek z urzędu.
Od 1 marca 2026 roku jego wysokość wynosi 366,68 zł miesięcznie.
Dodatek pielęgnacyjny może otrzymać również osoba, która nie skończyła 75 lat, o ile zostanie uznana za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji.
Zasiłek pielęgnacyjny zamiast dodatku
Odrębnym świadczeniem jest zasiłek pielęgnacyjny wypłacany przez gminę. Jedną z grup uprawnionych są osoby, które ukończyły 75 lat.
Zasiłek wynosi 215,84 zł miesięcznie.
Nie wolno jednak utożsamiać go z dodatkiem pielęgnacyjnym wypłacanym przez ZUS. Nie można pobierać obu świadczeń jednocześnie. o ile senior ma już prawo do dodatku pielęgnacyjnego do emerytury lub renty, zasiłek pielęgnacyjny mu nie przysługuje.
Bezpłatne leki dla osób 65+
Po ukończeniu 65 lat senior może także korzystać z programu bezpłatnych leków.
Nie oznacza to, iż każdy preparat przepisany przez lekarza będzie wydany bez opłat. Lek musi znajdować się w wykazie produktów objętych programem, a pacjent musi spełniać określone dla niego wskazania refundacyjne.
Uprawnienie 65+ jest niezależne od wysokości emerytury czy innych dochodów.
PIT-0 dla osób, które pracują zamiast pobierać emeryturę
Nie wszyscy po osiągnięciu wieku emerytalnego decydują się natychmiast rozpocząć pobieranie świadczenia. Dla takich osób przewidziano ulgę dla pracujących seniorów.
Mogą z niej korzystać kobiety po ukończeniu 60 lat i mężczyźni po ukończeniu 65 lat, którzy mimo uzyskania uprawnień nie pobierają określonych świadczeń emerytalno-rentowych i przez cały czas osiągają kwalifikowane przychody.
Nie jest to wypłata z ZUS, ale preferencja podatkowa pozwalająca zwolnić określoną część przychodów z podatku dochodowego.
Po setnych urodzinach ponad 6,9 tys. zł miesięcznie
Szczególne rozwiązanie dotyczy osób, które ukończyły 100 lat. Przysługuje im świadczenie honorowe, wypłacane niezależnie od zwykłej emerytury lub renty.
Od 1 marca 2026 roku jego wysokość wynosi 6938,92 zł brutto miesięcznie.
W przypadku osoby, która już otrzymuje emeryturę lub rentę z adekwatnego organu, świadczenie może zostać przyznane z urzędu. Stulatek, który wcześniej nie pobierał świadczenia emerytalno-rentowego, może natomiast być zobowiązany do wystąpienia z wnioskiem.
Podstawy prawne
Ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Ustawa z 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym
Ustawa z 31 lipca 2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji
Ustawa z 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych
Ustawa z 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa
Ustawa z 18 października 2024 r. o świadczeniu honorowym z tytułu ukończenia 100 lat życia
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Źródła
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Ministerstwo Zdrowia
Ministerstwo Finansów
Państwowa Straż Pożarna
Elektroniczny Dziennik Ustaw
