Nawrocki zawetował trzy ustawy. Prezydent wyjaśnił swoją decyzję

Prezydent Karol Nawrocki odmówił podpisania trzech ustaw, w tym nowelizacji Kodeksu wyborczego, która miała zmienić zasady ustalania liczby posłów wybieranych w poszczególnych okręgach. Zawetował również przepisy dotyczące reklamy politycznej oraz wykonywania wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Jednocześnie podpisał osiem innych ustaw. Decyzje ogłoszono w czwartek, 15 października 2026 roku.

Prezydent Karol Nawrocki. Fot. Shutterstock

Kancelaria Prezydenta potwierdziła, iż Karol Nawrocki skierował do Sejmu trzy wnioski o ponowne rozpatrzenie ustaw. Najwięcej uwagi wzbudziło weto dotyczące Kodeksu wyborczego, ponieważ proponowane rozwiązania miały wpływać na organizację przyszłych wyborów parlamentarnych.

Nawrocki zawetował zmiany w Kodeksie wyborczym

Jednym z głównych założeń zawetowanej nowelizacji było przyznanie Państwowej Komisji Wyborczej uprawnienia do corocznego ustalania liczby mandatów poselskich przypadających na poszczególne okręgi.

Obecnie liczba posłów wybieranych w każdym okręgu jest określona w załączniku do Kodeksu wyborczego. Jej zmiana wymaga nowelizacji ustawy.

Nowe rozwiązanie miało umożliwić dostosowywanie podziału mandatów do zmian demograficznych bez każdorazowego przeprowadzania pełnej procedury ustawodawczej.

Prezydent uznał jednak, iż proponowane przepisy budzą wątpliwości dotyczące stabilności i przejrzystości systemu wyborczego.

Wskazał między innymi na możliwość przesuwania mandatów między okręgami w drodze obwieszczenia PKW, a także planowane zmniejszenie liczby komisarzy wyborczych.

Zdaniem Nawrockiego autorzy zmian nie wykazali wystarczająco, iż ograniczona liczba komisarzy będzie w stanie sprawnie nadzorować wszystkie czynności wyborcze.

Prezydent podkreślił również, iż do kolejnych wyborów parlamentarnych pozostaje około roku.

Prezydent mówi o zagrożeniu dla wyborów

Karol Nawrocki przedstawił swoje stanowisko w nagraniu opublikowanym w mediach społecznościowych.

Przekonywał, iż reguły wyborcze powinny być stabilne i zrozumiałe dla obywateli, a zmiany wymagają szczególnie starannego przygotowania.

Prezydent ocenił, iż ograniczenie liczby komisarzy wyborczych mogłoby utrudnić nadzór nad głosowaniem, rozpatrywanie protestów i zatwierdzanie wyników.

Według niego proponowane rozwiązania stwarzałyby ryzyko nadużyć.

Są to argumenty przedstawione przez prezydenta w uzasadnieniu weta, a nie stwierdzone przypadki nieprawidłowości wyborczych.

Jednocześnie kwestia aktualizacji podziału mandatów nie jest nowa. Państwowa Komisja Wyborcza już wcześniej, między innymi w 2014, 2021 i 2022 roku, zwracała uwagę na potrzebę dostosowania liczby mandatów do zmian liczby mieszkańców poszczególnych okręgów.

Spór dotyczy więc nie tylko samej potrzeby aktualizacji, ale przede wszystkim sposobu jej przeprowadzania.

Druga zawetowana ustawa. Chodzi o reklamę polityczną

Prezydent odmówił również podpisania ustawy regulującej postępowania w sprawach reklamy politycznej oraz odpowiedzialność za naruszanie związanych z nią obowiązków.

Przepisy miały określać zasady działania adekwatnych organów i egzekwowania obowiązków dotyczących reklam politycznych.

Karol Nawrocki ocenił jednak, iż zaproponowane definicje są zbyt nieprecyzyjne.

W jego opinii nowe rozwiązania mogłyby prowadzić do nadmiernej ingerencji administracji publicznej w debatę polityczną i działalność publicystyczną.

Prezydent argumentował, iż granica między reklamą polityczną a swobodnym wyrażaniem opinii musi być jednoznaczna.

Weto oznacza, iż przyjęta przez parlament ustawa nie wejdzie w życie w obecnym brzmieniu, chyba iż Sejm odrzuci sprzeciw prezydenta wymaganą większością głosów.

Trzecie weto. Spór o wykonywanie wyroków ETPC

Kolejna zawetowana ustawa dotyczyła wykonywania orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

Jej celem było uporządkowanie zasad współpracy instytucji publicznych przy realizacji orzeczeń dotyczących Polski.

Przepisy wskazywały między innymi podmioty odpowiedzialne za wykonywanie poszczególnych rozstrzygnięć oraz rolę ministra spraw zagranicznych w koordynowaniu tych działań.

Prezydent ocenił, iż zaproponowane mechanizmy mogą ingerować w niezależność sądów i nie zawierają wystarczających rozwiązań na wypadek konfliktu między wykonaniem orzeczenia ETPC a polską konstytucją.

Zwrócił również uwagę na przepisy dotyczące dostępu do dokumentacji sądowej oraz wykonywania środków tymczasowych.

Weto nie oznacza, iż Polska przestaje być zobowiązana do wykonywania ostatecznych wyroków ETPC. Obowiązek ten wynika z Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Prezydent odmówił podpisania nowych krajowych przepisów organizujących jego realizację.

Osiem ustaw z podpisem prezydenta

W czwartek Karol Nawrocki zdecydował się także podpisać osiem ustaw.

Dotyczą one między innymi praw konsumentów, odnawialnych źródeł energii, podatków dochodowych, akcyzy, Prawa wodnego, finansów publicznych oraz Prawa energetycznego.

Oznacza to, iż część zmian przyjętych przez parlament będzie mogła wejść w życie po ich ogłoszeniu, zgodnie z terminami przewidzianymi w poszczególnych ustawach.

Co dalej z trzema zawetowanymi ustawami?

Zgodnie z art. 122 Konstytucji RP prezydent może odmówić podpisania ustawy i skierować ją do ponownego rozpatrzenia przez Sejm.

Parlament może odrzucić weto większością 3/5 głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.

Jeżeli Sejm osiągnie wymaganą większość, prezydent ma obowiązek podpisać ustawę w ciągu 7 dni.

Jeśli natomiast weto nie zostanie odrzucone, ustawa nie wejdzie w życie w uchwalonym brzmieniu.

Na 15 października 2026 roku trzy ustawy pozostają zawetowane. Ich dalszy los będzie zależał od decyzji Sejmu.