Zamknięcie, które sparaliżowało amerykańskie lotnictwo w zeszłym tygodniu, pokazało, iż naprawa przestarzałego systemu kontroli ruchu lotniczego w tym kraju jest niezwykle pilna. Jednak warunki polityczne niezbędne do wprowadzenia go w XXI wiek wydają się coraz bardziej nieuchwytne. Po tysiącach opóźnień i odwołań, które pokrzyżowały plany ponad miliona osób podróżujących na wesela, imprezy rodzinne, pogrzeby, w związku ze zobowiązaniami zawodowymi i wydarzeniami sportowymi, w poniedziałek rano podróże zaczęły wracać do normy.
Jednak oskarżenia dotyczące ogólnokrajowego zatrzymania na miejscu przybierają na sile. Administracja Trumpa zrzuca winę na innych i domaga się dodatkowych dziesiątek miliardów dolarów finansowania, podczas gdy nowo upoważnieni Demokraci w Kongresie ostrzegają, iż nie będzie pustego czeku.
Każda udana modernizacja wymagałaby zjednoczonego wysiłku całego kraju, ponadpartyjnego celu, prezydenta z kapitałem politycznym, który mógłby stymulować działania, oraz rządu, któremu można zaufać w zakresie realizacji dużych projektów infrastrukturalnych. Wszystko to rodzi pytanie, czy machina administracyjna, która wygrała II wojnę światową i zimną wojnę, jest przez cały czas zdolna do sprawnego i szybkiego realizowania wielkich projektów w ramach budżetu.
Konsekwencje piątkowego postoju na lotnisku wskazują, iż kilka z tych warunków ma miejsce, a nagła konieczność modernizacji systemu kontroli ruchu lotniczego jedynie zwiększy presję na Kongres, który w przyszłym miesiącu może mieć trudności z utrzymaniem działalności rządu.
Finansowanie i reforma kontroli ruchu lotniczego mogą również okazać się wczesnym testem niebezpiecznej ery politycznej, która nastąpi, gdy Demokraci będą w przyszłym roku wygrywać wybory do Kongresu przeciwko prezydentowi Partii Republikańskiej.
Sekretarz transportu Sean Duffy odwiedził niedzielne talk-show, domagając się działań ze strony Kongresu i zapewniając Amerykanów, iż są bezpieczni w powietrzu. „Od dziesięcioleci nie inwestowano w tę sieć… to najgorzej strzeżona tajemnica Waszyngtonu. Pytanie brzmi: kiedy w nią zainwestować?” – powiedział Duffy w programie „State of the Union” w CNN.
Duffy powiedział CNN, iż awaria została wywołana przez operację wymiany przestarzałych przewodów miedzianych, która najwyraźniej doprowadziła do zalewu danych w całej sieci. Jego wyjaśnienie było przynajmniej ulepszeniem w porównaniu z jego nieprecyzyjną konferencją prasową w Białym Domu z sekretarzem bezpieczeństwa wewnętrznego Markwayne’em Mullinem w piątek, która przyniosła kilka odpowiedzi w czasie, gdy lotniska były oblegane przez uziemionych podróżnych, a następnie przerodziła się w sesję promującą Trumpa. „Tak wygląda przywództwo prezydenta Trumpa” – powiedział Mullin bez ironii, gdy chaos się pogłębiał, a naczelny dowódca był najbardziej znany ze swojego rzadkiego milczenia.
Trump w końcu zabrał głos w niedzielę w sprawie Truth Social, zrzucając winę za niepowodzenia na administrację Bidena i domagając się, aby Kongres przeznaczył na modernizację ogromny pakiet środków, a nie „kropelki”. Wydawał się jednak równie zaniepokojony innymi priorytetami, w tym nakazem sędziego tymczasowo wstrzymującym jego plan zastąpienia ukochanego publicznego pola golfowego i parku w Waszyngtonie polem mistrzowskim.
Piątkowa graficzna ilustracja dylematu kontroli ruchu lotniczego może być niezbędnym bodźcem, by skłonić Kongres do działania.
Senator Demokratów Chris Van Hollen, który rywalizuje z senatorem Chuckiem Schumerem o przywództwo partii w izbie, powiedział, iż to „bogactwo” ze strony Duffy’ego, iż się skarżył, ponieważ Kongres już dał administracji to, czego chciała, w postaci 12 miliardów dolarów w ramach „Wielkiej Pięknej Ustawy” Trumpa, z czego wydano tylko jedną trzecią.
„Popieram każdy poziom finansowania niezbędny do rozwiązania tego problemu. Powinniśmy rozwiązać ten problem w oparciu o porozumienie ponadpartyjne” – powiedział Van Hollen w programie „State of the Union”. Ostrzegł jednak: „Jeśli potrzebują więcej, powinni się zgłosić i to uzasadnić”.
Demokratyczny kongresmen Jim Himes twierdził, iż administracja przyczyniła się do katastrofy, obwiniając Elona Muska za zmuszenie 1300 pracowników Federalnej Administracji Lotnictwa do przejścia na emeryturę lub rezygnacji oraz zwolnienie 400 pracowników na okresie próbnym w ramach czystek Departamentu Efektywności Rządowej w zeszłym roku. „To, co widzicie, to płace za to, co zrobił Elon Musk, kiedy w zeszły piątek zniszczył instytucję, która wpłynęła na życie milionów Amerykanów” – powiedział Himes w programie „Face the Nation” stacji CBS.
Ostatnie problemy i kontrowersje administracji Trumpa nie podnoszą w najmniejszym stopniu zaufania do jej umiejętności skutecznego rządzenia i naprawy kontroli ruchu lotniczego.
Tymczasem Trump wciąż nie zakończył wojny z Iranem, która, jak obiecywał, potrwa zaledwie kilka tygodni. Zaostrzyła się ona ponownie w ten weekend i niedługo będzie trwała 10 miesięcy. W piątek Panamerykańska Organizacja Zdrowia (PHO) orzekła, iż Stany Zjednoczone nie kwalifikują się już do grona państw, które wyeliminowały odrę.
Utratę zaufania publicznego do Trumpa uwidoczniły katastrofalne porażki Partii Republikańskiej w wyborach uzupełniających.
Fakt, iż w niektórych przypadkach administracja nie wydaje pieniędzy przyznanych przez Kongres zgodnie z ich przeznaczeniem, wzmocni żądania ustawodawców dotyczące stawiania rygorystycznych warunków nowym funduszom.
Raport Biura Odpowiedzialności Rządowej , niezależnej agencji federalnej, ostrzegał we wrześniu, iż chociaż FAA poczyniła postępy w modernizacji przestarzałych systemów kontroli ruchu lotniczego, „może stawiać na szybkość, a nie na koszty i zakłócenia w ruchu lotniczym”. Raport ostrzegał, iż FAA nie posiada szacunkowego kosztorysu cyklu życia ani harmonogramu generalnego dla powiązanych projektów — brak ten, jak stwierdzono, może skutkować zakłóceniami w ruchu lotniczym lub wydłużeniem okresu korzystania z mocno przestarzałych systemów.
Nikt nie mógł zaprzeczyć, iż piątkowy stan wyjątkowy był zaskoczeniem. Ustawodawcy i administracje od dziesięcioleci ostrzegają, iż system jest przestarzały i przeciążony, a jego problemy świadczą o szerszym zaniedbaniu w modernizacji krytycznej infrastruktury.
Trump często porównywał amerykańskie lotniska w niekorzystnym świetle do nowoczesnych udogodnień turystycznych w Chinach i krajach rozwijających się. Jednak wysiłki modernizacyjne w USA są często hamowane przez konflikty wewnętrzne w Kongresie i dysfunkcyjny proces budżetowy, ponieważ rząd balansuje między kryzysami związanymi z zamknięciem gospodarki a problemami finansowymi.
W 2025 roku Demokraci wyrazili obawy dotyczące wniosku Trumpa o 12,5 miliarda dolarów w ramach Federalnej Administracji Lotnictwa (FAA), ostrzegając, iż choćby Republikanie z Kapitolu i członkowie Białego Domu mieli podzielone priorytety. „Zanim wpompujemy miliardy dolarów w krajowy system kontroli ruchu lotniczego, powinniśmy upewnić się, iż polityka, plan wdrożenia, harmonogram i poziom finansowania są odpowiednie, aby nie marnować ciężko zarobionych pieniędzy podatników na projekty i programy, które w rzeczywistości nie rozwiążą problemu” – napisali członkowie komisji Demokratów w liście do przewodniczącego komisji Handlu, Nauki i Transportu, Teda Cruza.
Demokratyczna senator z Illinois, Tammy Duckworth, oskarżyła Republikanów o znajdowanie pieniędzy na próżne projekty Trumpa podczas dwóch lat sprawowania władzy w Kongresie. „Ale nic na naprawę naszego systemu kontroli ruchu lotniczego? Może Trump powinien postawić bezpieczeństwo lotnictwa na pierwszym miejscu, a nie na swoją żałosną arkadę” – napisała na X.
Teoretycznie sytuacja awaryjna w kontroli ruchu lotniczego, która mogłaby zagrozić bezpieczeństwu każdego amerykańskiego pasażera, wymaga dwupartyjnego kompromisu.
Pytanie zatem brzmi, czy głęboka i długotrwała polaryzacja narodu po raz kolejny zniweczy wysiłki mające na celu rozwiązanie jednego z najpilniejszych kryzysów.

5 godzin temu














