Choć nowelizacja ustawy o publicznym transporcie zbiorowym nie weszła jeszcze w życie, na Opolszczyźnie realizowane są już przygotowania do jej wdrożenia. Samorząd województwa rozpoczął rozmowy z przedstawicielami powiatów o nowych zadaniach, jakie przyniesie reforma. Zmiany mają poprawić dostępność transportu dla mieszkańców, ale jednocześnie budzą obawy o koszty i zakres nowych obowiązków.
W Urzędzie Marszałkowskim Województwa Opolskiego odbyło się spotkanie przedstawicieli województwa i powiatów poświęcone planowanej reformie publicznego transportu zbiorowego. Choć ustawa została już przyjęta przez Sejm, przed nią jeszcze prace w Senacie i podpis prezydenta. Samorządy nie chcą jednak czekać do ostatniej chwili.
– Mimo, iż nowelizacja ustawy o publicznym transporcie zbiorowym została dopiero przyjęta przez Sejm i czeka jeszcze na akceptację Senatu i podpis prezydenta, to my nie czekamy. Rozmawiamy o planowanych zmianach w przepisach, nowych zadaniach samorządów oraz o tym, jak wspólnie przygotować się do ich wdrożenia – mówi Robert Węgrzyn, członek Zarządu Województwa Opolskiego.
Projekt przygotowany przez Ministerstwo Infrastruktury zakłada gruntowną przebudowę sposobu organizacji transportu publicznego. Rolę regionalnego koordynatora przewozów o charakterze użyteczności publicznej przejmie marszałek województwa. Będzie odpowiadał za tworzenie spójnej sieci połączeń, integrującej transport autobusowy i kolejowy oraz koordynującej rozkłady jazdy.
Jedną z najważniejszych zmian z punktu widzenia mieszkańców jest wprowadzenie minimalnych standardów dostępności komunikacyjnej. Projekt przewiduje m.in. obowiązkową minimalną liczbę kursów pomiędzy stolicami województw, miastami powiatowymi i gminami oraz zapewnienie połączeń także w weekendy. Reforma ma ograniczyć wykluczenie komunikacyjne i sprawić, iż transport publiczny będzie bardziej przewidywalny i dostępny niezależnie od miejsca zamieszkania.
– Projekt zakłada, iż Marszałek Województwa będzie pełnił rolę koordynatora przewozów o charakterze użyteczności publicznej na terenie regionu. Co najważniejsze z punktu widzenia pasażerów, ustawa wprowadza minimalne standardy połączeń, między innymi dotyczące liczby kursów oraz połączeń weekendowych – podkreśla Robert Węgrzyn.
Choć kierunek zmian jest oceniany pozytywnie, samorządy mają również swoje obawy. Największą z nich są finanse. Wprowadzenie obowiązkowych standardów oznacza konieczność uruchomienia dodatkowych połączeń tam, gdzie dziś ich brakuje. Powiaty i gminy zwracają uwagę, iż bez stabilnego finansowania z budżetu państwa nowe obowiązki mogą znacząco obciążyć lokalne budżety.
Drugą kwestią jest podział kompetencji. Część samorządowców obawia się, iż po reformie większy wpływ na planowanie sieci połączeń będzie miał samorząd województwa, a rola powiatów i gmin w podejmowaniu decyzji dotyczących lokalnej komunikacji zostanie ograniczona. Pojawiają się również pytania o praktyczne wdrożenie nowych zasad oraz pogodzenie regionalnych planów transportowych z potrzebami poszczególnych gmin.
Na Opolszczyźnie zamiast czekać na wejście ustawy w życie rozpoczęto już przygotowania do nowych zasad współpracy. Samorząd województwa chce wspólnie z powiatami wypracować rozwiązania, które pozwolą sprawnie wdrożyć reformę i wykorzystać jej potencjał.
– Dobra kooperacja województwa, powiatów i gmin będzie podstawą do stworzenia sprawnego systemu transportu odpowiadającego na potrzeby mieszkańców – podsumowuje Robert Węgrzyn.
Jeśli ustawa zostanie uchwalona w obecnym kształcie, będzie to największa od kilkunastu lat reforma publicznego transportu zbiorowego w Polsce. O tym, czy przyniesie oczekiwane efekty, zdecydują nie tylko nowe przepisy, ale także kooperacja samorządów i zapewnienie odpowiednich środków na realizację nowych zadań.
