Podkarpackie nagrodziło twórców kultury
Pięcioro twórców i animatorów kultury zostało laureatami Nagrody Województwa Podkarpackiego im. Franciszka Kotuli 2026. Wyróżnienia przyznano za działalność na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego regionu, dokumentowanie tradycji ludowych oraz przekazywanie lokalnych zwyczajów i umiejętności kolejnym pokoleniom.
Uroczysta gala odbyła się w Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej.
Kto otrzymał Nagrodę im. Franciszka Kotuli 2026?
Nagrody przyznano w trzech kategoriach: badacz kultury – regionalista, animator kultury ludowej oraz twórca kultury. W każdej z nich doceniono osoby, które swoją działalnością przyczyniają się do zachowania i popularyzowania tradycji Podkarpacia.
W imieniu Samorządu Województwa Podkarpackiego nagrody wręczyła Ewa Draus, przewodnicząca Komisji Edukacji i Kultury Sejmiku Województwa Podkarpackiego. Laureatom przekazała również wyrazy uznania i podziękowania od marszałka województwa Władysława Ortyla.
Elżbieta Dudek-Młynarska nagrodzona za badania nad kulturą ludową
W kategorii badacza kultury – regionalisty nagrodę otrzymała Elżbieta Dudek-Młynarska, etnolog i muzeolog, kierująca Muzeum Etnograficznym w Rzeszowie.
Wyróżnienie przyznano jej za wieloletnią działalność naukowo-badawczą poświęconą kulturze ludowej Lasowiaków, Rzeszowiaków i Pogórzan. Doceniono także jej udział we współtworzeniu publikacji, wystaw oraz programów edukacyjnych przybliżających dziedzictwo tych społeczności.
Jej praca obejmuje zarówno badanie regionalnych tradycji, jak i ich dokumentowanie oraz udostępnianie kolejnym odbiorcom.
Anita Stanisława Ryba wyróżniona za pielęgnowanie tradycji Lasowiaków
Laureatką w kategorii animator kultury ludowej została Anita Stanisława Ryba, hafciarka i koronkarka, która od lat zajmuje się upowszechnianiem tradycji Lasowiaków.
Artystka zakłada koła hafciarskie, prowadzi warsztaty haftu i szyje stroje ludowe. Jej działalność łączy praktyczne przekazywanie umiejętności rękodzielniczych z obecnością tradycji w życiu lokalnych społeczności.
Przygotowywane przez nią projekty można zobaczyć między innymi podczas wiejskich potańcówek oraz Europejskich Dni Dziedzictwa w Bojanowie.
Józef Lewkowicz od 45 lat tworzy w tradycyjnych technikach
W kategorii twórca kultury nagrodzony został Józef Lewkowicz, artysta ludowy z Nowego Sioła. Od 45 lat pozostaje wierny tradycjom drzeworytu płazowskiego i kamieniarki bruśnieńskiej.
Twórca konsekwentnie realizuje własne projekty artystyczne, a jednocześnie angażuje się w działania edukacyjne. Dzięki prowadzonym programom pomaga przybliżać tradycyjne techniki i rzemiosło kolejnym pokoleniom.
Jego działalność stanowi przykład kontynuowania dawnych form twórczości ludowej we współczesnych warunkach.
Dwoje wyróżnionych za działalność na rzecz kultury ludowej
Podczas gali przyznano również wyróżnienia. Otrzymali je Elżbieta Czachor oraz Jan Dudziak.
Elżbietę Czachor doceniono za upowszechnianie tradycji Lasowiaków, działalność artystyczną oraz popularyzowanie kultury ludowej poprzez widowiska obrzędowe. Ważnym elementem jej pracy jest także zaangażowanie w edukację młodego pokolenia.
Jan Dudziak został wyróżniony za dorobek w dziedzinie tradycyjnego zabawkarstwa drewnianego oraz przekazywanie młodym odbiorcom umiejętności związanych z tym rzemiosłem.
Tegoroczni laureaci i wyróżnieni reprezentują różne dziedziny działalności, ale łączy ich zaangażowanie w zachowanie regionalnych tradycji i zapewnienie im miejsca we współczesnej kulturze.
Nagroda im. Franciszka Kotuli za ochronę dziedzictwa Podkarpacia
Patron nagrody, Franciszek Kotula, był wybitnym etnografem i regionalistą, który poświęcił życie dokumentowaniu kultury Podkarpacia i ratowaniu jej przed zapomnieniem. Jego działalność koncentrowała się na poznawaniu lokalnych społeczności, ich zwyczajów, obrzędów i dorobku kulturowego.
Nagroda jego imienia trafia do osób, które kontynuują tę misję poprzez badania, twórczość artystyczną, działalność edukacyjną oraz upowszechnianie tradycji ludowych.
Podkarpackie wspiera kulturę ludową i regionalną
Samorząd Województwa Podkarpackiego wspiera ochronę dziedzictwa kulturowego poprzez programy, konkursy dotacyjne i inicjatywy edukacyjne. Wśród nich znajdują się między innymi programy „Dziedzictwo kulturowe”, „Kultura lasowiacka” oraz „Edukacja kulturalna i artystyczna”.
Dzięki nim możliwa jest realizacja projektów związanych z dokumentowaniem tradycji, badaniem lokalnej historii, rozwijaniem twórczości oraz angażowaniem mieszkańców w działania kulturalne.
Istotną rolę odgrywają również regionalne instytucje kultury, które wspierają twórców ludowych, animatorów i regionalistów. Ich działalność pomaga chronić niematerialne dziedzictwo i przekazywać je kolejnym pokoleniom.
Nagrody im. Franciszka Kotuli są formą uznania dla osób, które dbają o to, by tradycje Podkarpacia nie pozostały wyłącznie częścią przeszłości, ale przez cały czas były obecne w życiu lokalnych społeczności.
