Nida znów ma być rzeką pełną życia, z wilgotnymi łąkami i bogatą różnorodnością przyrodniczą. Taki jest cel projektu „Naturalna Nida”, który obejmuje blisko 40 kilometrów rzeki między Brzeźnem a Pińczowem. Prace już trwają, a jednym z ich widocznych efektów jest budowa przepławki w Rębowie w gminie Kije.
Przepławka ma formę kanału o długości około 220 metrów, który łączy dwa fragmenty tej samej rzeki.
– Dzięki temu ryby i inne organizmy wodne będą mogły pokonywać przeszkody, które do tej pory utrudniały im przemieszczanie się wzdłuż nurtu. To jednak tylko jeden z elementów szeroko zakrojonych działań prowadzonych w ramach projektu „Naturalna Nida” – informuje Katarzyna Szczepaniec z Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie.
Jednym z zadań projektu jest neutralizacja szkodliwego wpływu na przyrodę inwestycji z ubiegłego wieku.
– Chodzi na przykład o przegrodzenia powstałe w latach 50. i 60. oraz sieć rowów melioracyjnych. Spowodowało to zaburzenie retencji. Organizmy wodne mają również problem z migracją wzdłuż rzeki – wyjaśnia Katarzyna Szczepaniec.
Zmiany w dorzeczu Nidy obejmują też m.in. rewitalizację Zalewu Pińczowskiego oraz odtworzenie starorzeczy w sąsiedztwie oczyszczalni ścieków w Pińczowie. Mają one usprawnić przepływ wody w zbiorniku.
– W czerwcu rozpoczęliśmy prace w rejonie Zalewu Pińczowskiego. Oczyszczone zostały przepusty i rozpoczęły się prace konserwacyjne. W związku z tym nastąpił niewielki spadek poziomu wody, ale obserwowaliśmy sytuację i według naszej wiedzy woda wróciła już do odpowiedniego stanu – wyjaśnia Katarzyna Szczepaniec.
Źródło: Wody Polskie RZGW KrakówJak dodaje, ubytek wody w samych starorzeczach wynikał przede wszystkim z wysokich temperatur. Co ważne, kolejne działania mają pomóc w utrzymaniu bardziej stabilnego dopływu wody do tych miejsc.
Rozważane jest również odmulenie Zalewu Pińczowskiego. Zbiornik gromadzi coraz więcej osadów, dlatego konieczne może być ich okresowe usuwanie. Na razie nie ma jednak gotowej koncepcji takich prac.
Wojciech Kozak, dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie zwraca uwagę, iż renaturyzacja może pomóc ograniczyć skutki obniżania się poziomu wód gruntowych, które mieszkańcy odczuwają m.in. poprzez wysychające studnie.
Dyrektor nie wyklucza, iż w przyszłości zrewitalizowana zostanie cała Nida. Rzeka ma około 150 kilometrów długości.
– Zobaczymy, jak zachowa się Nida po projekcie obejmującym 40-kilometrowy odcinek. Biorąc pod uwagę zmiany pogodowe i klimatyczne, myślę, iż będziemy musieli gwałtownie skorzystać z tych doświadczeń, aby rzekę zabezpieczyć w całości – uważa.
Projekt ma również stworzyć nowe możliwości rozwoju turystyki przyrodniczej. Wojciech Kozak wskazywał m.in. na możliwość poprawy warunków bytowania takich ryb jak piskorz i różanka, a także rozwój siedlisk ptaków wodnych i błotnych.
Źródło: Wody Polskie RZGW KrakówPrace zaplanowano również w Umianowicach. Mają one pomóc zatrzymać więcej wody w terenie. Przebudowane zostaną rowy odwadniające i przepusty na zboczach Górki Umianowickiej oraz przy nasypie Jędrzejowskiej Kolejki Wąskotorowej. Powstaną także nowe urządzenia regulujące i monitorujące przepływ wody. Wszystko po to, by nie odpływała zbyt szybko, ale pozostawała w gruncie i wspierała naturalną retencję, szczególnie w okresach suszy.
Tomasz Hałatkiewicz, dyrektor Zespołu Świętokrzyskich i Nadnidziańskich Parków Krajobrazowych, podkreśla, iż obecne działania Wód Polskich mogą mieć ogromne znaczenie dla całej doliny.
– W ubiegłym roku zakończyliśmy sześcioletni projekt renaturyzacyjny, który obejmował jednak tylko niewielki fragment obszaru Nidy – nieco ponad 500 hektarów delty. Teraz Wody Polskie prowadzą działania na znacznie większą skalę. Mówimy o całej dolinie rzeki, obejmującej dziesiątki tysięcy hektarów. Jestem przekonany, iż te prace będą miały ogromne znaczenie dla poprawy retencji i przywracania naturalnego charakteru tego obszaru – podkreśla Tomasz Hałatkiewicz.
Wody Polskie planują zakończenie projektu „Naturalna Nida” w pierwszym kwartale 2028 roku.

1 godzina temu














.webp)
