Krzysztof Mulawa z Konfederacji 22 listopada zażądał od rządu planu na możliwy zimowy napływ obywateli Ukrainy. Punktem wyjścia jest ekspercki scenariusz mówiący choćby o 2,5 mln osób, a nie oficjalna prognoza. Dla Polski oznacza to konieczność przygotowania granicy, miejsc recepcyjnych i jasnych zasad weryfikacji przyjezdnych.
Liczba 2,5 mln to scenariusz, nie pewnik
Wpis Krzysztofa Mulawy odwołuje się do szacunku ppłk. Macieja Korowaja, byłego oficera Służby Wywiadu Wojskowego. Ekspert wskazał, iż rosyjskie ataki na energetykę mogą zimą wypchnąć mieszkańców dużych miast na zachód. Kijów i Odessa liczą łącznie około 4,5 mln mieszkańców, dlatego w najcięższym wariancie do Polski mogłoby dotrzeć choćby 2,5 mln osób. Sam scenariusz i jego uwarunkowania opisywaliśmy już szczegółowo.
Tej liczby nie wolno przedstawiać jako przesądzonej prognozy. Korowaj uzależnił rozwój wydarzeń od skali rosyjskich uderzeń, zdolności ukraińskiej obrony przeciwlotniczej, pogody oraz przebiegu rozmów pokojowych. Rząd ocenia masowy napływ jako najmniej prawdopodobny z trzech rozpatrywanych wariantów. Odpowiedzialne państwo przygotowuje się jednak właśnie na trudny scenariusz, zanim stanie się on rzeczywistością.
Rząd rozważa trzy warianty
Według informacji „Rzeczpospolitej” MSWiA bierze pod uwagę brak większego napływu, przyjazd osób mających już rodziny w Polsce oraz masowy ruch przez granicę. Pod koniec września kierownictwo resortu spotkało się z wojewodami, Strażą Graniczną i Rządową Agencją Rezerw Strategicznych. Wojewodowie mieli zinwentaryzować infrastrukturę oraz dostępne zasoby.
Problem polega na tym, iż po doświadczeniach z 2022 roku zlikwidowano większość punktów recepcyjnych i miejsc zbiorowego zakwaterowania. Zostały dwa punkty, w Przemyślu i Lublinie. Wiceminister spraw wewnętrznych Maciej Duszczyk przekonuje, iż państwo monitoruje sytuację, ale nie uruchamia kosztownej infrastruktury dla scenariusza uznawanego dziś za mało realny.
Konfederacja domaga się konkretów
Mulawa pyta o kontrolę granicy, skalę pobytu czasowego oraz przygotowanie instytucji. Konfederacja formułuje swoje stanowisko wprost: „Gdzie jest plan rządu?”. To pytanie jest zasadne, choć uczciwa debata musi odróżniać kontrolę państwa od podejrzliwości wobec każdego człowieka uciekającego przed rosyjskimi bombardowaniami.
Polska ma prawo wiedzieć, kto przekracza jej granicę, na jakiej podstawie i na jak długo. Musi też sprawdzać ryzyka kontrwywiadowcze, bo Rosja wykorzystuje szlaki migracyjne oraz presję humanitarną do działań hybrydowych. Narodowość nie przesądza o zagrożeniu. Przesądzać mają procedury, dane służb i indywidualna weryfikacja.
Trzy warianty przygotowań państwa na zimę powinny zostać przedstawione opinii publicznej na tyle szeroko, na ile pozwala bezpieczeństwo operacyjne. Polacy muszą znać skalę rezerw lokalowych, zasady finansowania oraz podział odpowiedzialności między rząd i samorządy. Inaczej koszty chaosu poniosą zwykłe rodziny, mieszkańcy pogranicza i służby pracujące na pierwszej linii.
Pomoc musi iść w parze z kontrolą
Rosja odpowiada za niszczenie ukraińskiej infrastruktury i ryzyko kolejnego kryzysu humanitarnego. Polska nie może być wobec tego obojętna. Nie może też działać bez limitów, planu i rachunku kosztów. Interes narodowy wymaga jednocześnie pomocy ludziom w realnym niebezpieczeństwie oraz ochrony bezpieczeństwa, finansów publicznych i wydolności usług dla Polaków.
Rząd nie musi dziś ogłaszać alarmu. Musi natomiast pokazać, iż zna pojemność systemu, ma procedury awaryjne i potrafi gwałtownie odzyskać zdolności z 2022 roku. Przygotowanie nie jest podsycaniem lęku. Jest podstawowym obowiązkiem państwa.
Źródło: Konfederacja, „Rzeczpospolita”













