2 godzin temu
Polska przygotowuje się do wdrożenia unijnej dyrektywy dotyczącej pracy platformowej. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zapowiada, iż projekt ustawy trafi do konsultacji w pierwszym kwartale 2026 r., a nowe przepisy mogą znacząco zmienić zasady współpracy na platformach cyfrowych.
Fot. Pixabay
Dyrektywa platformowa UE wchodzi do Polski. Projekt ustawy ma być gotowy w 2026 r.
Polska przygotowuje się do wdrożenia unijnej dyrektywy dotyczącej pracy platformowej. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zapowiada, iż projekt ustawy implementującej nowe przepisy trafi do konsultacji społecznych w pierwszym kwartale 2026 r. Zmiany obejmą osoby wykonujące pracę za pośrednictwem platform cyfrowych i mogą mieć wpływ na miliony pracowników w całej Unii Europejskiej.
Zgodnie z harmonogramem państwa członkowskie muszą wdrożyć dyrektywę do grudnia 2026 r.
Co się zmienia?
Unijna dyrektywa o pracy platformowej weszła w życie pod koniec 2024 r. Jej celem jest poprawa warunków pracy oraz zwiększenie przejrzystości zasad funkcjonowania platform cyfrowych. Ministerstwo pracy zapowiada, iż dyrektywa zostanie wdrożona w Polsce w drodze odrębnej ustawy, która kompleksowo ureguluje kwestie związane z pracą za pośrednictwem platform.
Kluczowe rozwiązania przewidziane w dyrektywie obejmują:
ułatwienie ustalenia rzeczywistego statusu zatrudnienia osób wykonujących pracę za pośrednictwem platform,
większą przejrzystość w zarządzaniu algorytmicznym,
obowiązek informowania pracowników o stosowanych systemach automatycznego monitorowania i podejmowania decyzji,
prawo do uzyskania uzasadnienia decyzji podjętej przez algorytm oraz możliwość odwołania się od niej,
obowiązek wyznaczenia przez platformy osoby nadzorującej działanie systemów zautomatyzowanych.
Resort pracy podkreśla, iż równolegle analizowane są inne obszary prawa, które będą wymagały nowelizacji w związku z nowymi regulacjami.
Fakty i tło sprawy
Prace nad projektem ustawy są na zaawansowanym etapie. Ministerstwo zapowiada, iż dokument zostanie przekazany do uzgodnień międzyresortowych oraz konsultacji społecznych najprawdopodobniej w pierwszym kwartale 2026 r.
Partnerzy społeczni – związki zawodowe i organizacje pracodawców – prowadzili dialog w ramach Rady Dialogu Społecznego. Mimo zapowiedzi przedstawienia wspólnego stanowiska do końca 2025 r., porozumienie nie zostało dotychczas osiągnięte. Głównym punktem spornym pozostaje kwestia domniemania istnienia stosunku pracy.
Najwięcej kontrowersji budzi propozycja, zgodnie z którą w określonych sytuacjach relacja między platformą a osobą wykonującą zlecenia miałaby być automatycznie uznawana za stosunek pracy. Dotyczyłoby to przypadków, w których platforma wywiera istotny wpływ na sposób wykonywania pracy, m.in. poprzez algorytmy zarządzające zadaniami, czasem pracy lub wynagrodzeniem.
Dla platform oznaczałoby to konieczność zatrudniania części współpracowników na umowę o pracę oraz opłacania składek, w tym składek na ubezpieczenia społeczne.
Stanowiska stron
Związki zawodowe podkreślają, iż domniemanie stosunku pracy jest kluczowym elementem ochrony pracowników platformowych. Ich zdaniem model ten powinien być stosowany wszędzie tam, gdzie praca ma charakter podporządkowany.
Pracodawcy i platformy cyfrowe zwracają uwagę na potrzebę wyważenia regulacji. Argumentują, iż zbyt restrykcyjne przepisy mogą doprowadzić do wzrostu cen usług oraz ograniczenia elastyczności, która dla wielu osób jest główną zaletą pracy platformowej. Część firm wskazuje, iż znaczna grupa wykonawców preferuje umowy cywilnoprawne ze względu na możliwość samodzielnego ustalania czasu pracy.
Rozmowy w ramach Rady Dialogu Społecznego trwają, jednak – jak przyznają uczestnicy – osiągnięcie kompromisu nie będzie łatwe.
Kogo obejmą nowe przepisy?
Według szacunków unijnych nowe regulacje mogą dotyczyć choćby 43 mln osób w całej Unii Europejskiej. W Polsce zmiany obejmą m.in.:
kurierów dostarczających jedzenie,
kierowców świadczących usługi przewozu osób,
osoby realizujące zlecenia przez aplikacje i serwisy internetowe,
specjalistów pracujących zdalnie, takich jak programiści, graficy, copywriterzy czy tłumacze.
Zakres oddziaływania przepisów będzie zależał od ostatecznego kształtu ustawy oraz przyjętych kryteriów określających, kiedy występuje stosunek pracy.
Co to oznacza?
Dla osób pracujących za pośrednictwem platform cyfrowych nowe przepisy mogą oznaczać większą ochronę prawną, większą przejrzystość zasad współpracy oraz możliwość zakwestionowania decyzji podejmowanych przez algorytmy.
Dla firm i platform najważniejsze będzie przygotowanie się na zmiany organizacyjne i finansowe, zwłaszcza jeżeli część współpracowników zostanie objęta domniemaniem stosunku pracy.
Projekt ustawy ma być znany w 2026 r., a pełne wdrożenie przepisów nastąpi najpóźniej do grudnia 2026 r. To oznacza, iż zarówno pracownicy, jak i przedsiębiorcy powinni uważnie śledzić dalszy przebieg prac legislacyjnych.
Artykuł został przygotowany na podstawie obowiązujących przepisów prawa oraz rzetelnych źródeł branżowych. Akty prawne omawiane w tekście:
– Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2831 z dnia 23 października 2024 r. w sprawie poprawy warunków pracy za pośrednictwem platform
– Informacje Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
– Dane Komisji Europejskiej dotyczące pracy platformowej w UE
