1 dzień temu
W tym roku przed pilnym obowiązkiem stanie rekordowa liczba Polaków – ważność dowodu osobistego straci ponad 3,3 mln dokumentów. Ministerstwo Cyfryzacji ostrzega, iż zwlekanie z wymianą może skończyć się nie tylko problemami w banku, urzędzie czy przy podpisywaniu umów, ale również grzywną sięgającą choćby 5 tys. zł. Urzędnicy apelują, by nie odkładać sprawy na ostatnią chwilę, bo czasu w dopełnienie formalności jest coraz mniej.
Fot. Warszawa w Pigułce
Miliony Polaków muszą wymienić dowód. Grozi grzywna do 5 tys. zł
W 2026 roku przed ważnym obowiązkiem administracyjnym stanie rekordowa liczba Polaków. Z danych Ministerstwa Cyfryzacji wynika, iż ważność dowodu osobistego straci ponad 3,3 mln dokumentów. Dla wielu osób oznacza to konieczność pilnej wizyty w urzędzie lub złożenia wniosku online. Zaniedbanie tego obowiązku może mieć poważne konsekwencje – od problemów w codziennym życiu po grzywnę sięgającą choćby 5 tys. zł.
Rekordowa liczba dowodów do wymiany
W tym roku ważność traci około 3 mln 371 tys. dowodów osobistych. To wyraźnie więcej niż w poprzednich latach, gdy do wymiany było odpowiednio 2,1 mln i 2,7 mln dokumentów. Szczególnie liczną grupę stanowią osoby urodzone w 1997 roku, które dokładnie dekadę temu wyrabiały swój pierwszy dowód osobisty.
Ministerstwo Cyfryzacji przypomina, iż od 2015 roku dowody osobiste mają nową formę. Z dokumentów zniknęły m.in. adres zameldowania, wzrost, kolor oczu czy wzór podpisu. Zmienił się także proces ich wydawania – coraz więcej wniosków składanych jest drogą elektroniczną, choć wizyta w urzędzie przez cały czas pozostaje konieczna.
Jak złożyć wniosek o nowy dowód
Nowy dowód osobisty można wyrobić na dwa sposoby: tradycyjnie w urzędzie lub przez internet. Wniosek można złożyć w dowolnym urzędzie gminy lub miasta, niezależnie od miejsca zameldowania. Coraz więcej osób decyduje się na złożenie wniosku online, korzystając z profilu zaufanego lub podpisu elektronicznego.
Trzeba jednak pamiętać, iż choćby w przypadku wniosku elektronicznego obowiązkowa jest osobista wizyta w urzędzie. To tam pobierane są odciski palców i wzór podpisu, które trafiają do warstwy elektronicznej dokumentu. Od momentu złożenia wniosku online mamy 30 dni na stawienie się w urzędzie. jeżeli termin ten zostanie przekroczony, wniosek zostaje anulowany i całą procedurę trzeba rozpocząć od nowa.
Nie tylko upływ terminu ważności
Upływ terminu ważności to nie jedyna sytuacja, w której trzeba wymienić dowód osobisty. Obowiązek ten pojawia się również przy zmianie nazwiska, na przykład po ślubie lub rozwodzie. Nowy dokument należy wyrobić także wtedy, gdy nastąpiła istotna zmiana wyglądu, która może utrudniać identyfikację.
Wymiana dowodu jest konieczna również w przypadku jego zgubienia, kradzieży lub zniszczenia, a także wtedy, gdy unieważnione zostaną certyfikaty zapisane w warstwie elektronicznej dokumentu. Urzędnicy przypominają, iż wniosek o nowy dowód należy złożyć najpóźniej 30 dni przed datą utraty ważności starego dokumentu.
Co trzeba zabrać do urzędu
Do złożenia wniosku potrzebne jest aktualne zdjęcie spełniające wymogi biometryczne oraz dotychczasowy dowód osobisty lub paszport. W niektórych przypadkach wymagany jest także wzór podpisu. Osoby, które niedawno uzyskały polskie obywatelstwo, muszą dodatkowo okazać dokument podróży potwierdzający jego nadanie.
Zgodnie z przepisami nowy dowód osobisty powinien być gotowy w ciągu 30 dni od złożenia wniosku. W praktyce wiele urzędów wydaje dokumenty szybciej, jednak przy tak dużej liczbie wniosków czas oczekiwania może się wydłużyć.
Grzywna choćby 5 tys. zł
Brak ważnego dowodu osobistego to nie tylko problem organizacyjny. Zgodnie z Kodeksem wykroczeń osoba, która nie dopełni obowiązku posiadania ważnego dokumentu tożsamości, może zostać ukarana grzywną lub karą ograniczenia wolności. Maksymalna grzywna może wynieść choćby 5 tys. zł, a jej wysokość ustala sąd.
Konsekwencje grożą także osobom, które przetrzymują cudzy dowód osobisty lub nie zwracają go po utracie obywatelstwa. Resort cyfryzacji podkreśla, iż dowód osobisty to nie dokument „od święta”, ale podstawowe narzędzie identyfikacji w codziennym życiu.
Problemy w banku, urzędzie i przy wyborach
Brak ważnego dowodu może skutecznie sparaliżować wiele codziennych spraw. Bez dokumentu nie załatwimy formalności w banku, nie podpiszemy umowy, nie odbierzemy przesyłki poleconej ani nie skorzystamy z części usług publicznych. Może to być także przeszkoda przy wyjazdach zagranicznych czy udziale w wyborach.
Dlatego urzędnicy apelują, by nie odkładać wymiany dowodu na ostatnią chwilę. Przy tak dużej liczbie osób, które muszą to zrobić w jednym roku, kolejki w urzędach mogą się wydłużać.
Nie czekaj do ostatniego dnia
Ministerstwo Cyfryzacji zachęca, by składać wnioski z wyprzedzeniem. Procedura online pozwala zaoszczędzić czas, a wizytę w urzędzie można umówić na konkretny termin. Jak podkreślają urzędnicy, lepiej złożyć wniosek miesiąc wcześniej niż narazić się na stres, problemy formalne i ryzyko dotkliwej kary finansowej.
W przypadku dowodu osobistego zwlekanie może okazać się kosztowne – nie tylko w sensie pieniężnym, ale także organizacyjnym.
