Mikołaj Dorożała odchodzi z Ministerstwa Klimatu. Były gnieźnieński radny podsumował swoją pracę dla ochrony przyrody

Mikołaj Dorożała zrezygnował z funkcji podsekretarza stanu oraz Głównego Konserwatora Przyrody w Ministerstwie Klimatu i Środowiska. Były radny Rady Miasta Gniezna w obszernym wpisie podsumował swoją pracę na rzecz ochrony środowiska. Wśród wymienionych działań znalazły się m.in. utworzenie ponad 200 nowych rezerwatów przyrody, rozwój koncepcji lasów społecznych, działania dotyczące Puszczy Białowieskiej oraz przygotowanie ustawy dotyczącej utworzenia Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry.

Z samorządu do administracji rządowej

Mikołaj Dorożała jest dobrze znany również w Gnieźnie. Zanim rozpoczął pracę na szczeblu centralnym, był radnym Rady Miasta Gniezna. Do polityki – jak sam podkreśla – trafił jednak z działalności społecznej i organizacji pozarządowych, a jednym z najważniejszych obszarów jego aktywności była ochrona przyrody. W swoim pożegnalnym wpisie Dorożała zaznaczył, iż praca w Ministerstwie Klimatu i Środowiska nie była dla niego wyłącznie kolejnym etapem kariery zawodowej. Przedstawił ją jako realizację przekonań, które towarzyszyły mu jeszcze przed wejściem do administracji państwowej. Podkreślił również, iż nie traktował ministerialnego stanowiska jako sposobu na zdobywanie kolejnych funkcji czy stanowisk w spółkach. Jak zaznaczył, zależało mu na tym, aby po zakończeniu pracy w resorcie móc wrócić do działalności społecznej i zachować przekonanie, iż działał zgodnie ze swoimi wartościami.

Ponad 200 nowych rezerwatów

Jednym z najważniejszych elementów podsumowania są działania dotyczące ochrony polskich lasów i cennych przyrodniczo obszarów. Dorożała wskazuje m.in. na powołanie ponad 200 nowych rezerwatów przyrody. Wśród nich wymienia Bliżyńskie Lasy Naturalne – obszar o powierzchni niemal 3000 hektarów, który określa jako największy od dziesięcioleci rezerwat tego typu.

Na liście osiągnięć znalazły się również działania dotyczące ochrony ptaków. Wśród nich były decyzje dotyczące zaprzestania polowań na ptaki w otulinie Parku Narodowego Ujście Warty oraz wykreślenia pięciu zagrożonych gatunków ptaków z listy łowieckiej. Dorożała przypomniał także o działaniach związanych z zabezpieczeniem przyrodniczego komponentu projektu Tarcza Wschód oraz ograniczaniem wycinki najcenniejszych lasów.

Puszcza Białowieska i 25-letni plan

Istotnym punktem jego podsumowania jest również Puszcza Białowieska. W resorcie prowadzono prace nad pierwszym kompleksowym planem zarządzania tym obszarem na najbliższe 25 lat. Dokument był przedmiotem konsultacji z różnymi środowiskami. Jak podkreśla Dorożała, plan został w lipcu przyjęty przez Zgromadzenie UNESCO bez uwag. Według przedstawionych przez niego założeń aż 96 procent obszaru Puszczy ma zostać pozostawione naturalnym procesom. Jednym z elementów zmian ma być również wycofanie polowań z tego terenu.

Nowe podejście do lasów społecznych

Były gnieźnieński radny zwraca uwagę także na rozwój koncepcji lasów społecznych, których celem ma być większe uwzględnianie funkcji przyrodniczych i społecznych lasów znajdujących się w pobliżu dużych miast. Pierwszy taki obszar został – jak podaje Dorożała – uruchomiony w lipcu w okolicach Wrocławia. Obejmuje ponad 13 tysięcy hektarów. Kolejne tego typu rozwiązania mają być wdrażane m.in. w rejonie Kielc, Bielska-Białej, Katowic i Warszawy.

W jego ocenie zmiana podejścia do części lasów oznacza odejście od postrzegania ich przede wszystkim przez pryzmat pozyskiwania drewna. Większy nacisk ma być kładziony na rekreację mieszkańców i ochronę przyrody.

Park Narodowy Doliny Dolnej Odry

Jednym z najbardziej politycznie znaczących projektów wymienionych przez Dorożałę jest próba utworzenia Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry. Przygotowana ustawa przeszła przez Sejm i Senat. Dorożała zwraca uwagę, iż był to pierwszy od 24 lat projekt dotyczący powołania nowego parku narodowego. Według przywołanych przez niego badań społecznych idea utworzenia parku miała poparcie przekraczające 80 procent. Projekt napotkał jednak na przeszkodę w postaci weta prezydenta. Mimo tego – jak informuje były wiceminister – realizowane są działania zmierzające do objęcia części terenów dolnej Odry ochroną poprzez rozszerzenie Drawieńskiego Parku Narodowego. Proces ten ma zakończyć się w listopadzie.

Strategia ochrony mokradeł ma być kolejnym krokiem

W swoim podsumowaniu Dorożała wskazał również na prace nad Krajową Strategią Ochrony Obszarów Wodno-Błotnych. Dokument ma mieć znaczenie nie tylko dla ochrony przyrody, ale również dla przeciwdziałania skutkom zmian klimatu, w tym suszy. Według przedstawionego harmonogramu strategia powinna zostać przyjęta przez rząd do końca tego roku. To właśnie problemy związane z wodą Dorożała wymienia jako jeden z powodów, dla których ochrona przyrody nie może być sprowadzana wyłącznie do kwestii ochrony poszczególnych gatunków czy terenów. Wskazuje na coraz poważniejsze konsekwencje zmian klimatycznych – susze, wysychające rzeki, powodzie czy pożary – argumentując, iż koszty zaniechania działań ochronnych będą w przyszłości coraz większe.

Program ochrony podkarpackich niedźwiedzi

Wśród projektów wymienionych przez Dorożałę znalazły się również działania dotyczące ochrony niedźwiedzi w województwie podkarpackim. Wspólnie z Generalną Dyrekcją Ochrony Środowiska przygotowano kompleksowy program ochrony tych zwierząt. Obejmuje on m.in. działania edukacyjne, wsparcie samorządów w tworzeniu odpowiedniej infrastruktury odpadowej oraz monitoring konkretnych osobników. Rozpoczęto również zakładanie obroży telemetrycznych. Powstała ponadto specjalna grupa interwencyjna, której zadaniem jest reagowanie w sytuacjach wymagających odstraszania zwierząt.

Parki narodowe, strażacy i samorządy

Dorożała zwrócił uwagę również na kwestie finansowe. Według jego podsumowania w czasie ostatnich trzech lat wynagrodzenia pracowników parków narodowych wzrosły o blisko 30 procent. Wspomniał także o subwencji ekologicznej dla samorządów, dzięki której gminy mogą otrzymywać środki w związku z ochroną najcenniejszych przyrodniczo terenów. Jednocześnie rozpoczęto prace nad specjalnym funduszem „Przestrzeń dla przyrody”. Ma on wspierać gminy, które zdecydują się na tworzenie na swoim terenie parków narodowych lub nowych rezerwatów.

Wśród mniejszych, ale – jak podkreśla Dorożała – symbolicznie ważnych działań wymienił odzyskanie terenów Świętokrzyskiego Parku Narodowego, przywrócenie certyfikatów FSC w Lasach Państwowych, zakaz spalania pełnowartościowego drewna w elektrowniach oraz uruchomienie bezpośredniego wsparcia finansowego dla ośrodków zajmujących się rehabilitacją dzikich zwierząt. Wspomniał również o pomocy finansowej dla strażaków, którzy uczestniczyli w działaniach podczas pożarów Biebrzańskiego Parku Narodowego w 2025 roku.

„Ministrem się bywa, człowiekiem się jest”

W swoim wpisie Dorożała nie ukrywa, iż część rozpoczętych przez niego przedsięwzięć nie została jeszcze zakończona. Wskazuje jednak, iż z perspektywy czasu ocenia swoją pracę jako okres, w którym udało się przeprowadzić wiele istotnych zmian. Dużo miejsca poświęcił również relacjom pomiędzy administracją, organizacjami społecznymi, przyrodnikami, leśnikami i przemysłem drzewnym. Jako przykład podał Ogólnopolskie Narady o Lasach, które miały stworzyć przestrzeń do rozmowy pomiędzy środowiskami prezentującymi często bardzo odmienne stanowiska.

Podkreślił też zmianę podejścia do organizacji społecznych i aktywistów zajmujących się ochroną przyrody. Według niego NGO-sy i społecznicy powinni być traktowani jako partnerzy, a nie przeciwnicy. W tym kontekście wskazał również na wycofanie przez Lasy Państwowe – na jego polecenie – pozwów wobec większości organizacji społecznych.

Kończy jeden etap, ale nie działalność

Rezygnacja z funkcji podsekretarza stanu i Głównego Konserwatora Przyrody oznacza dla Mikołaja Dorożały zakończenie kolejnego etapu działalności publicznej. Były radny Gniezna deklaruje jednak, iż nie zamierza rezygnować z aktywności związanej z ochroną środowiska.

W pożegnalnym wpisie podkreśla, iż swoją przyszłość widzi przez cały czas w działaniach na rzecz polskiej przyrody – niezależnie od tego, czy będzie to działalność publiczna, naukowa czy społeczna. Nie ukrywa również, iż nie wszystkie sprawy udało się doprowadzić do końca. Część z nich – jak sam sugeruje – być może opisze kiedyś szerzej.

Na koniec podziękował swojemu zespołowi, współpracownikom oraz wszystkim osobom, które wspierały podejmowane przez niego działania. Z ministerstwa odchodzi, deklarując, iż chce pozostać wierny idei ochrony polskiej przyrody.