Miałem sen o tym, iż skończył się zły czas dla naszego kraju.

A mogło być tak pięknie.

Jednak osobiste ambicje Lech Wałęsa i Jarosława Kaczyńskiego wysadziły tę piękną wizję w powietrze.

Ten wybuch to był atak na Jerzego Turowicza – jednego z najważniejszych intelektualistów katolickich XX wieku. Był on nie tylko twórcą i redaktorem „Tygodnika Powszechnego”. Przez ponad pół wieku kierował tym pismem, czyniąc z niego forum niezależnej myśli w czasach PRL. Uchodził za symbol dialogu, otwartości i etycznego dziennikarstwa.

Gdy rozpoczynała się „wojna na górze” (1990–1991), Turowicz – za namową Jana Pawła II – próbował ją powstrzymać, odwołując się do Ewangelii.

Przypominał wtedy, że:

• Kościół powinien być otwarty i dialogiczny,

• Polska potrzebuje pojednania narodowego, a nie rewolucji.

• Tylko spokojna budowa demokracji ma sens, bo zemsta nigdy niczego nie zbudowała.

Wtedy jednak na Turowicza rzuciło się polskie piekło – z jednej strony Wałęsa, z drugiej Kaczyński.

Dusza polska kieruje się ku prawicy, nacjonalizmowi, rasizmowi i Kościołowi, ale rytualnemu. Ewangelia – choć wypowiadana z patosem – pozostaje powierzchowna.

Kto sądzi, iż idąc coraz bardziej na prawo, służy Narodowi, ten wybiera drogę prowadzącą do jego paraliżu. Czy trzeba przypominać przedwojenny sojusz Kościoła z endecją?

Nie udało się uratować polskiej duchowości przed zakłamaniem i zdradą, przed zaślepieniem umysłu i banalnością frazesu, przed fanatyzmem i cynizmem.

Katastrofą stało się to, iż miłosierdzie sprowadzono do roli listka figowego. Wypchnięto je ze świata, pogardliwie nazywając „humanitaryzmem” czy „sentymentalizmem”.

Przypisujemy sobie życzliwość z niezwykłą łatwością – nie mając ku temu podstaw. W ten sposób rozgrzeszamy się ze wszystkiego, przekonani, iż mamy „serce na adekwatnym miejscu” i iż „nie skrzywdzilibyśmy muchy”. Tymczasem często nie ponieśliśmy żadnej realnej ofiary dla drugiego człowieka.

Wystarczy, iż jesteśmy szczęśliwi, by uznać się za dobrych. Znacznie trudniej byłoby nam w tych samych okolicznościach nazwać siebie ludźmi powściągliwymi, cnotliwymi czy pokornymi.