1 godzina temu
Najpierw o mechanizm METSAF Paulina Matysiak pytała z mównicy sejmowej. Teraz posłanka skierowała w tej sprawie interpelację do Prezesa Rady Ministrów. Chce wiedzieć, czy Polska zamierza wykorzystać unijne ramy pomocy pozwalające wspierać m.in. przewoźników, rolników i przedsiębiorstwa ponoszące wyższe koszty paliw i nawozów. Czas jest istotny – rozwiązanie obowiązuje tylko do końca 2026 roku.
Najpierw pytania z mównicy sejmowej
Paulina Matysiak poruszyła temat 16 września podczas 65. posiedzenia Sejmu, w trakcie pierwszego czytania rządowego projektu ustawy dotyczącego podatku od nadzwyczajnych zysków ze sprzedaży paliw ciekłych. Posłanka zwracała uwagę, iż dyskusja o kryzysie energetycznym nie powinna ograniczać się wyłącznie do cen paliw, ale powinna obejmować także działania zmniejszające zależność Polski od ich importu. Pytała również o możliwości ograniczania zapotrzebowania na paliwa, m.in. poprzez rozwój i zwiększanie dostępności transportu publicznego.
Właśnie wtedy z sejmowej mównicy padło również pytanie o METSAF – Middle East Crisis Temporary State Aid Framework. Matysiak chciała wiedzieć, czy Polska w ogóle korzysta z tego mechanizmu i czy polskie przedsiębiorstwa otrzymały dzięki niemu wsparcie.
METSAF daje konkretne możliwości
Mechanizm został przyjęty przez Komisję Europejską 29 kwietnia 2026 roku w związku ze skutkami kryzysu na Bliskim Wschodzie. Pozwala państwom członkowskim uruchamiać czasowe programy pomocy m.in. dla rolnictwa, rybołówstwa oraz transportu drogowego, kolejowego, wodnego śródlądowego i żeglugi morskiej bliskiego zasięgu. Może to być pomoc pokrywająca do 70 proc. dodatkowych kosztów wynikających ze wzrostu cen paliw i nawozów albo – w uproszczonym wariancie dotyczącym paliw – wsparcie do 50 tys. euro. Ramy przewidują także dodatkowe możliwości pomocy dla przemysłów energochłonnych. METSAF obowiązuje do 31 grudnia 2026 roku.
Z mechanizmu korzystają już inne państwa Unii Europejskiej. Komisja zatwierdzała w ostatnich miesiącach programy m.in. dla transportu drogowego, rolnictwa, rybołówstwa i akwakultury. W wykazie środków zatwierdzonych do 14 września znajdują się m.in. programy hiszpańskie, francuskie, włoskie, szwedzkie czy luksemburskie, natomiast nie ma w nim programu dotyczącego Polski.
Dziesięć pytań do premiera
Dlatego Paulina Matysiak skierowała do Prezesa Rady Ministrów interpelację, w której domaga się konkretnych informacji o działaniach polskiego rządu. Pyta przede wszystkim, czy Polska zgłosiła Komisji Europejskiej jakikolwiek program pomocowy w ramach METSAF, a o ile nie – z czego wynika brak takiego zgłoszenia.
Posłanka chce też wiedzieć, czy przed końcem roku rząd planuje uruchomić wsparcie i które branże miałoby ono objąć. Szczególnie zwraca uwagę na sytuację polskich przewoźników drogowych. Pyta, czy rząd analizował możliwość objęcia ich pomocą oraz wykorzystania mechanizmu pokrywającego do 70 proc. dodatkowych kosztów paliwa.
Interpelacja dotyczy również pieniędzy i skali potencjalnego programu. Matysiak pyta o liczbę przedsiębiorstw, które mogłyby skorzystać ze wsparcia, przewidywany koszt pomocy oraz źródła jej finansowania. Chce także ustalić, czy rząd prowadził konsultacje z przedstawicielami zainteresowanych branż, który resort koordynuje prace nad METSAF i czy analizowane jest wsparcie dla przedsiębiorstw energochłonnych.
Czas na wykorzystanie mechanizmu jest ograniczony
Kluczowe znaczenie ma termin. METSAF jest rozwiązaniem tymczasowym i zgodnie z obecnymi zasadami obowiązuje jedynie do 31 grudnia 2026 roku.
Interpelacja Pauliny Matysiak ma więc wyjaśnić, czy rząd zamierza wykorzystać dostępne jeszcze przez kilka miesięcy możliwości oraz czy przygotowywane jest realne wsparcie dla polskich firm ponoszących dodatkowe koszty w związku ze wzrostem cen paliw i nawozów. Odpowiedź rządu pokaże również, jakie działania w sprawie METSAF zostały podjęte od momentu uruchomienia mechanizmu przez Komisję Europejską.
