Masz 14 dni na zgłoszenie tego w urzędzie. Za brak wpisu grozi 500 zł mandatu

Wymiana jednego z podstawowych urządzeń w domu może uruchomić obowiązek, o którym wielu właścicieli przypomina sobie dopiero po fakcie. Nie wystarczy zamontować urządzenia, odebrać fakturę i zacząć z niego korzystać. Od momentu jego uruchomienia zaczyna biec 14-dniowy termin, a informacja musi trafić do państwowej ewidencji. Za niedopełnienie obowiązku może zostać nałożony mandat do 500 zł, a o ile sprawa trafi do sądu, grzywna może sięgnąć choćby 5000 zł.

Fot. Warszawa w Pigułce

Chodzi o Centralną Ewidencję Emisyjności Budynków, czyli CEEB. Obowiązek dotyczy właścicieli i zarządców budynków, w których uruchamiane jest nowe albo wymieniane dotychczasowe źródło ciepła lub źródło spalania paliw. Formalnie nie chodzi więc o sam „wpis do urzędu”, ale o złożenie odpowiedniej deklaracji. Można zrobić to elektronicznie albo w tradycyjny sposób w urzędzie miasta lub gminy. Najważniejsze jest jednak pilnowanie terminu, ponieważ ustawowe 14 dni liczy się od uruchomienia urządzenia.

Wymieniłeś źródło ciepła? Zegar zaczyna odliczać 14 dni

CEEB nie była jednorazową akcją, która zakończyła się po pierwszym spisie pieców i kotłów. Początkowo właściciele istniejących budynków mieli określony termin na zgłoszenie urządzeń, które już pracowały. Dziś ewidencja jest jednak cały czas aktualizowana, a obowiązek wraca za każdym razem, gdy w budynku pojawia się nowe źródło ciepła lub spalania paliw. o ile właściciel wymieni stary kocioł, zamontuje inne urządzenie albo uruchomi źródło w nowym domu, powinien przekazać aktualne informacje do CEEB.

Termin jest stosunkowo krótki – wynosi 14 dni od pierwszego uruchomienia źródła. Nie należy więc liczyć go od dnia zakupu urządzenia, podpisania umowy z instalatorem czy dostarczenia sprzętu do domu. najważniejszy jest moment, w którym nowe lub wymienione źródło zaczyna być użytkowane. o ile przykładowo kocioł został zamontowany 5 października, ale instalator uruchomił go 8 października, właśnie ta druga data ma znaczenie przy liczeniu terminu.

Nie chodzi wyłącznie o stare piece węglowe

CEEB wielu osobom przez cały czas kojarzy się przede wszystkim z tak zwanymi kopciuchami i programami wymiany starych kotłów. Zakres ewidencji jest jednak zdecydowanie szerszy. Deklaracje obejmują różne sposoby ogrzewania budynków i przygotowania ciepłej wody. W zależności od konkretnej instalacji w formularzu można wskazywać między innymi kotły na paliwa stałe, kotły gazowe, kotły olejowe, kominki, kozy, piece kaflowe, ogrzewanie elektryczne, pompy ciepła czy przyłączenie do sieci ciepłowniczej.

Dlatego właściciel, który pozbywa się starego kotła i przechodzi na pompę ciepła, nie powinien uznać, iż skoro zlikwidował urządzenie emisyjne, CEEB przestała go dotyczyć. Ewidencja ma pokazywać aktualny sposób ogrzewania budynku. Po zmianie urządzenia trzeba więc przekazać nowe dane, tak aby wcześniejszy wpis nie przedstawiał już nieaktualnego stanu nieruchomości.

Kupiłeś dom z wpisem w CEEB? Po wymianie urządzenia stary wpis nie wystarczy

Właściciele nieruchomości mogą zakładać, iż skoro dom został już kilka lat temu zgłoszony do CEEB, obowiązek został wykonany raz na zawsze. Tak nie jest. o ile źródło ciepła zostaje zmienione, informacje znajdujące się w ewidencji powinny odpowiadać rzeczywistemu stanowi budynku. Wymiana urządzenia powoduje konieczność aktualizacji danych, a na złożenie deklaracji ponownie przewidziano 14 dni.

Ma to znaczenie szczególnie teraz, gdy w wielu domach prowadzone są modernizacje ogrzewania. Właściciel może przykładowo zdemontować stary kocioł na węgiel, zamontować kocioł gazowy albo pompę ciepła i uznać, iż wszystkie formalności wykonał instalator. Tymczasem złożenie deklaracji do CEEB jest odrębnym obowiązkiem. Firma montująca urządzenie może oczywiście pomóc właścicielowi, ale samo wykonanie instalacji nie oznacza automatycznej aktualizacji danych w ewidencji.

Nowy dom również trzeba zgłosić. Obowiązek pojawia się po uruchomieniu ogrzewania

14-dniowy termin ma znaczenie także dla osób kończących budowę nowego domu. W takim przypadku nie ma oczywiście starego kotła czy urządzenia, które należałoby wykreślić. Pojawia się natomiast nowe źródło ciepła, które trzeba zgłosić po jego uruchomieniu. Dotyczy to również nowoczesnych budynków wyposażonych przykładowo w pompę ciepła albo inne rozwiązanie niemające nic wspólnego z tradycyjnym piecem na paliwo stałe.

Nie należy więc traktować CEEB jako rejestru wyłącznie starych urządzeń. Ewidencja została stworzona po to, aby państwo i samorządy miały aktualną informację o sposobach ogrzewania budynków. Właśnie dlatego obowiązek ma charakter ciągły i obejmuje również nowe inwestycje oraz późniejsze modernizacje.

Mandat może wynieść 500 zł, a sąd może nałożyć do 5000 zł grzywny

Za niezłożenie deklaracji w ustawowym terminie przewidziano odpowiedzialność wykroczeniową. W praktyce może skończyć się na mandacie do 500 zł. o ile sprawa zostanie skierowana do sądu, możliwa grzywna jest znacznie wyższa i może wynieść choćby 5000 zł. Kara nie jest więc wyłącznie teoretycznym zapisem, choć oczywiście samo przekroczenie terminu nie oznacza, iż każdego spóźnionego właściciela następnego dnia odwiedzą urzędnicy.

Przepisy przewidują również rozwiązanie dla osoby, która sama zorientuje się, iż zapomniała o obowiązku. o ile właściciel złoży deklarację po terminie, ale zrobi to zanim urząd uzyska informację o popełnieniu wykroczenia, może uniknąć kary. To bardzo ważne dla osób, które wymieniły urządzenie kilka tygodni czy miesięcy wcześniej i dopiero teraz przypomniały sobie o CEEB. W takiej sytuacji najgorszym rozwiązaniem jest dalsze czekanie w nadziei, iż nikt nigdy nie zauważy nieaktualnych danych.

Deklarację można złożyć bez wychodzenia z domu

Obowiązku nie trzeba załatwiać wyłącznie przy okienku. Deklarację można złożyć elektronicznie przez system CEEB, co pozwala zrobić to praktycznie od razu po uruchomieniu urządzenia. Druga możliwość to formularz papierowy złożony w urzędzie adekwatnym dla położenia budynku. W przypadku wersji papierowej dane są następnie wprowadzane do systemu przez pracownika samorządu.

Właściciel powinien podać między innymi adres nieruchomości i wskazać, jakie źródła ciepła lub spalania paliw znajdują się w budynku. Formularz rozróżnia budynki i lokale mieszkalne od obiektów niemieszkalnych. o ile w domu działa więcej niż jedno źródło – na przykład podstawowym ogrzewaniem jest kocioł gazowy, ale właściciel korzysta również z kominka – deklaracja powinna odzwierciedlać rzeczywisty stan nieruchomości.

Masz kilka urządzeń? Do CEEB powinien trafić rzeczywisty stan domu

W wielu nieruchomościach funkcjonuje więcej niż jeden sposób ogrzewania. Właściciel może mieć pompę ciepła, a obok niej kominek wykorzystywany okazjonalnie, albo kocioł gazowy i dodatkowe ogrzewanie elektryczne. CEEB nie służy wyłącznie do wskazania jednego „głównego” urządzenia. Deklaracja powinna obejmować źródła znajdujące się w budynku zgodnie z zasadami formularza.

To również oznacza, iż likwidacja jednego z urządzeń może wymagać aktualizacji informacji. o ile w ewidencji przez cały czas widnieje stary kocioł, który został fizycznie usunięty z kotłowni, dane przestają odpowiadać rzeczywistości. Przy modernizacji najlepiej więc spojrzeć na CEEB całościowo, a nie wyłącznie dopisać nowe urządzenie i zapomnieć o źródle, którego już nie ma.

Urzędnicy korzystają z danych CEEB podczas kontroli i programów dotacyjnych

Dane trafiające do ewidencji nie są zbierane wyłącznie na potrzeby statystyki. CEEB pozwala samorządom uzyskać informacje o źródłach ogrzewania znajdujących się w budynkach, co ma znaczenie między innymi przy działaniach związanych z ochroną powietrza, uchwałami antysmogowymi oraz kontrolami. Informacje mogą być również istotne przy korzystaniu z części programów związanych z modernizacją energetyczną czy wymianą źródeł ciepła.

Jeżeli podczas kontroli okaże się, iż w domu znajduje się inne urządzenie niż zadeklarowane, właściciel może zostać poproszony o wyjaśnienie rozbieżności. Zdecydowanie prościej jest więc pamiętać o 14-dniowym terminie po wymianie niż później tłumaczyć, dlaczego w państwowej ewidencji przez cały czas figuruje źródło, które od dawna znajduje się na złomie.

W Warszawie obowiązuje dokładnie ten sam termin

Obowiązek dotyczy również właścicieli domów i lokali w Warszawie. o ile mieszkaniec stolicy wymieni źródło ciepła albo uruchomi nowe urządzenie podlegające zgłoszeniu, również ma 14 dni na złożenie deklaracji. Najprościej zrobić to elektronicznie, bez konieczności wizyty w urzędzie. Papierową deklarację można natomiast przekazać do adekwatnego urzędu zgodnie z zasadami obowiązującymi w mieście.

W stolicy ma to dodatkowe znaczenie ze względu na lokalne przepisy antysmogowe obowiązujące na Mazowszu. Warszawa ma znacznie bardziej restrykcyjne zasady dotyczące części źródeł na paliwa stałe niż wiele innych regionów kraju. CEEB i uchwała antysmogowa są jednak dwoma różnymi mechanizmami. Sam wpis urządzenia do CEEB nie oznacza, iż można legalnie używać go wbrew lokalnym ograniczeniom, a zgodność urządzenia z uchwałą nie zwalnia z obowiązku aktualizacji ewidencji.

Najczęstszy błąd: „przecież zgłaszałem dom kilka lat temu”

Właśnie to może być największą pułapką dla właścicieli. Pierwsza wielka akcja składania deklaracji sprawiła, iż wiele osób traktuje CEEB jako zamknięty temat. Tymczasem po każdej istotnej zmianie dotyczącej źródła ciepła trzeba sprawdzić, czy dane są przez cały czas aktualne. o ile od tamtego czasu właściciel wymienił piec, zmienił rodzaj ogrzewania albo uruchomił nowe źródło, pierwsza deklaracja sprzed kilku lat nie załatwia sprawy.

Nie trzeba przy tym czekać na żadne wezwanie z gminy. Obowiązek ciąży na właścicielu lub zarządcy i powstaje z mocy prawa. Urząd nie musi wysyłać przypomnienia ani informować, iż termin właśnie mija. Dlatego po modernizacji kotłowni warto dopisać złożenie deklaracji CEEB do tej samej listy czynności, na której znajduje się odbiór instalacji, gwarancja i dokumentacja nowego urządzenia.

Spóźniłeś się? Lepiej zgłosić urządzenie teraz niż czekać na kontrolę

Jeżeli od wymiany źródła ciepła minęło już więcej niż 14 dni, sytuacji nie należy pozostawiać bez reakcji. Najważniejsze jest jak najszybsze złożenie prawidłowej deklaracji. Przepisy dają możliwość uniknięcia odpowiedzialności osobie, która naprawi swoje zaniedbanie zanim adekwatny organ uzyska wiadomość o wykroczeniu. W praktyce oznacza to, iż samodzielne uzupełnienie brakujących danych może być znacznie lepszym rozwiązaniem niż oczekiwanie do pierwszej kontroli.

Sam formularz nie jest skomplikowany, a w wersji elektronicznej całą sprawę można załatwić bez wychodzenia z domu. Najważniejsza zasada jest prosta: nowe albo wymienione źródło ciepła – 14 dni na deklarację do CEEB. Właściciel, który o tym zapomni, ryzykuje mandat do 500 zł, a w przypadku postępowania przed sądem grzywna może wzrosnąć do 5000 zł. To jedna z tych formalności, które zajmują kilka minut, ale po przekroczeniu terminu mogą kosztować zdecydowanie więcej.