Stany Zjednoczone i Arabia Saudyjska podpisały przełomową, 30-letnią umowę o współpracy w dziedzinie cywilnej energetyki jądrowej oraz dwustronne porozumienie w sprawie środków kontroli (safeguards). Ogłoszona przez Departament Energii USA wielomiliardowa umowa ustanawia ramy prawne umożliwiające amerykańskim firmom budowę i rozwój saudyjskiej infrastruktury cywilnej energetyki jądrowej.
Kluczowe warunki umowy: Priorytetowy dostęp USA: Umowa przyznaje amerykańskim firmom, w tym Westinghouse, główną rolę w budowie reaktorów jądrowych i dostarczaniu paliwa, skutecznie blokując konkurencję z Chin i Rosji. Potencjalne wzbogacanie uranu: Po przeprowadzeniu dwuletniego wspólnego badania opłacalności ekonomicznej, umowa może umożliwić Arabii Saudyjskiej kontynuowanie krajowego wzbogacania uranu.
W następstwie wspólnego, dwuletniego badania opłacalności ekonomicznej, porozumienie to mogłoby umożliwić Arabii Saudyjskiej prowadzenie krajowych działań w zakresie wzbogacania uranu. W przypadku zatwierdzenia projektu, zakład wzbogacania byłby obsługiwany przez amerykańskie firmy w oparciu o rygorystyczny i ściśle kontrolowany mechanizm typu „czarna skrzynka”, mający na celu ochronę wrażliwych technologii.
W przeciwieństwie do umowy nuklearnej zawartej w 2009 roku między USA a Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi, niniejsze porozumienie nie nakłada na państwo-gospodarza prawnego zakazu wzbogacania uranu ani przetwarzania wypalonego paliwa jądrowego.
Pominięcie Protokołu MAEA: Porozumienie opiera się na dwustronnych ramach kontrolnych zarządzanych przez oba państwa, zamiast wymagać przyjęcia Protokołu Dodatkowego Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA), który umożliwia międzynarodowym inspektorom przeprowadzanie niezapowiedzianych, nagłych inspekcji. Niezależność od procesu normalizacji: Porozumienie zostało przeforsowane przez administrację Trumpa bez powiązania go z układem o normalizacji stosunków dyplomatycznych między Arabią Saudyjską a Izraelem.
Czy w tej chwili Chiny mogą Iranowi podpisać z Iranem podobną umowę?
Trump Approves Landmark Nuclear Deal With Saudi Arabia in Big Win for Kingdom - WSJ
