Ks. kard. Eijk: Raport synodalny dotyczący relacji jednopłciowych musi zostać stanowczo odrzucony

Raport cytuje świadka, który „daje świadectwo odkrycia, iż grzech w swej istocie nie polega na relacji pary jednopłciowej, ale na braku wiary w Boga, który pragnie naszego spełnienia”. Autorzy raportu przytaczają to twierdzenie bez poprawki czy wyjaśnienia. Zdaniem ks. kard. Eijka takie myślenie jest głęboko błędne. Akty homoseksualne są bowiem wewnętrznie złe – i jest to ustalona doktryna katolicka. Chrześcijanin, który się ich dopuszcza, rzeczywiście wykazuje brak wiary w tym sensie, iż nie ufa łasce Boga, która uzdalnia do unikania grzechu. Nie oznacza to jednak, iż grzech polega przede wszystkim na braku wiary, a nie na samym czynie, jak sugeruje świadek. Brak wyjaśnienia tej kwestii tworzy – według kardynała – niebezpieczną dwuznaczność.

Drugie świadectwo jest – jego zdaniem – jeszcze bardziej problematyczne. Świadek ten początkowo szukał pomocy w Courage International, katolickim apostolacie uczącym osoby odczuwające pociąg do tej samej płci życia zgodnego z nauczaniem Kościoła o czystości. Raport przedstawia jednak Courage w negatywnym świetle, sugerując, iż organizacja „oddziela wiarę od seksualności” oraz błędnie oskarżając ją o stosowanie terapii konwersyjnej. Ostatecznie świadek znajduje „schronienie” w chrześcijańskich wspólnotach i u księży, którzy przyjmują „osoby odrzucone z powodu przynależności do społeczności LGBT”. Jasna sugestia jest taka – zauważa ksiądz kardynał – iż osoba żyjąca w relacji homoseksualnej otrzymuje poparcie i aprobatę tych duchownych i wspólnot.

Przez eksponowanie takich świadectw bez komentarza doktrynalnego raport w praktyce normalizuje relacje homoseksualne w kontekście kościelnym. Jest to – według ks. kard. Eijka – wyraźna próba osłabienia głoszenia katolickiej doktryny moralnej.

Głębszy problem tkwi jednak w całych założeniach metodologicznych raportu. Autorzy podporządkowują wszystko opisowi „procesu synodalnego”, skoncentrowanego na praktykach i doświadczeniach ludzi. Odrzucają oni „abstrakcyjne głoszenie i dedukcyjne stosowanie zasad przedstawianych jako niezmienne i sztywne”. Zamiast tego proponują utrzymywanie „owocnego napięcia pomiędzy tym, co zostało ustanowione w doktrynie Kościoła, a praktyką duszpasterską i praktykami życia”.

Choć taki język brzmi duszpastersko i chrystocentrycznie, ks. kard. Eijk zauważa, iż ukrywa on radykalne odejście od katolickiej teologii moralnej. Autorzy przywołują słowa Jezusa: „To szabat został ustanowiony dla człowieka, a nie człowiek dla szabatu”, sugerując, iż normy moralne nie mogą być absolutne i iż muszą istnieć wyjątki zależne od indywidualnych okoliczności oraz doświadczeń. Według księdza kardynała jest to fundamentalnie błędna interpretacja Pisma Świętego. Nauczanie Jezusa o szabacie dotyczyło bowiem prawa pozytywnego objawionego w Piśmie, a nie absolutnych norm prawa naturalnego.

Tymczasem normy dotyczące małżeństwa i seksualności mają zupełnie inny charakter. Wynikają one z prawa naturalnego, które odzwierciedla Boży zamysł wobec człowieka, małżeństwa i seksualności. Bóg stworzył małżeństwo jako wzajemny, całkowity dar mężczyzny i kobiety, przez który mogą oni przekazywać życie. Zróżnicowanie płciowe i otwartość na życie są istotnymi elementami tego daru. Akty seksualne między osobami tej samej płci nie mogą stanowić takiego całkowitego daru, ponieważ z natury są zamknięte na przekazywanie życia. Każdy czyn sprzeczny z Bożym zamysłem wobec małżeństwa i seksualności jest zawsze niedopuszczalny, bez wyjątku. Są to absolutne normy prawa naturalnego, ustanowione dla ochrony wartości nienegocjowalnych.

Raport – zdaniem księdza kardynała – celowo tworzy dwuznaczność właśnie w tym punkcie. Autorzy piszą, iż „uniwersalna prawda o człowieku w jej historycznym wyrazie nie może zostać ustalona raz na zawsze, ale odnajduje się ją w konkretnych formach różnych kultur, w nieustannym dialogu”. Twierdzą oni, iż poznanie moralnej prawdy wymaga długotrwałego procesu synodalnego słuchania doświadczeń różnych kultur i osób.

Ksiądz kard. Eijk odpowiada, iż jest to po prostu fałsz. Zamysł Boga wobec człowieka, małżeństwa i seksualności jest prawdą uniwersalną, ustanowioną raz na zawsze, możliwą do poznania przez człowieka dzięki naturalnemu prawu moralnemu i objawioną w Piśmie Świętym. Cytuje przy tym św. Pawła: „Gdy bowiem poganie, którzy Prawa nie mają, idąc za naturą czynią to, co Prawo nakazuje, sami dla siebie są Prawem. Wykazują oni, iż treść Prawa wypisana jest w ich sercach” (Rz 2,14–15).

Jeszcze wyraźniej odrzucenie uniwersalnych norm moralnych widać – według arcybiskupa Utrechtu – w zasadzie „duszpasterskości”, która kieruje rozeznawaniem „pojawiających się kwestii” w procesie synodalnym. Grupa Studyjna woli mówić o „kwestiach pojawiających się” zamiast o „kwestiach kontrowersyjnych”, ponieważ – jak twierdzi – chodzi o zdolność całego Ludu Bożego do „pozostawania z problemem”, a nie do jego rozwiązania.

W praktyce oznacza to unikanie „perspektywy rozwiązywania problemów” oraz odrzucenie podejścia tych, którzy chcą wyprowadzać działanie z prostego zastosowania norm. Komisja nie szuka „uogólnionego rozwiązania”, ale „konkretnych sposobów rozpoczęcia procesu słuchania”. Oznacza to – według księdza kardynała – odrzucenie stosowania doktryny Kościoła i klasycznej teologii moralnej w duszpasterstwie oraz w sakramencie pokuty.

Ksiądz kard. Eijk uważa, iż wynika to z błędnego rozumienia duszpasterstwa, obecnego od lat 60. XX wieku, według którego polega ono na szukaniu kompromisu między nauczaniem Kościoła a konkretną rzeczywistością życia ludzi. Podejście to zakłada podwójny status prawdy moralnej: abstrakcyjnej prawdy doktrynalnej i konkretnej prawdy egzystencjalnej, przy czym pierwszeństwo daje się tej drugiej, by stworzyć miejsce dla wyjątków od norm uniwersalnych.

Papież św. Jan Paweł II stanowczo odrzucił takie podejście w encyklice „Veritatis Splendor”: „Na tej podstawie usiłuje się usprawiedliwiać tak zwane rozwiązania «duszpasterskie», sprzeczne z nauczaniem Magisterium, oraz uzasadniać «twórczą» hermeneutykę, według której sumienie moralne nie jest w każdym przypadku zobowiązane przez określony negatywny nakaz moralny”.

Prawdziwe duszpasterstwo – podkreśla ksiądz kardynał – nie polega na kompromisach z prawdą moralną. Pasterz prowadzi ludzi do prawdy, która ostatecznie znajduje się w osobie Jezusa Chrystusa. Powinien zachęcać wiernych do dostosowania swego życia do tej prawdy wyrażonej w normach moralnych. Nie ma autentycznej miłości duszpasterskiej tam, gdzie zaciemnia się prawdę moralną albo sugeruje, iż normy uniwersalne dopuszczają wyjątki wynikające z indywidualnych okoliczności.

Raport Grupy Studyjnej nr 9 – konkluduje ks. kard. Eijk – fundamentalnie sprzeciwia się katolickiemu nauczaniu moralnemu i podważa jego zastosowanie w życiu moralnym. Relatywizuje doktrynę Kościoła, a skutki tego wykraczają daleko poza kwestie seksualności i dotyczą także ochrony ludzkiego życia. Dlatego raport ten musi zostać stanowczo odrzucony.

Jednocześnie hierarcha zapewnia wiernych, iż wielu kardynałów i biskupów zamierza zgłosić swoje zastrzeżenia Urzędowi Nauczycielskiemu Kościoła. Nauczanie Kościoła – podkreśla – nie jest niejasne ani nie podlega rewizji w drodze procesów synodalnych. Jest prawdą, która wyzwala.