"Kryzys wokół urzędu prezydenta hamuje forsowaną przez Magyara „zmianę reżimu” na Węgrzech Premier bezskutecznie próbował zastąpić ustępującego prezydenta Tamása Sulyoka arcymistrzem szachowym."

Updated 21 Jul, 2026 17:05

Péter Magyar wygłasza przemówienie w węgierskim parlamencie w Budapeszcie, 13 lipca 2026 r. © Getty Images; Balint Szentgallay

Węgierski premier Péter Magyar został zmuszony do upokarzającego wycofania się z pomysłu nominowania arcymistrzyni szachowej Judit Polgár na urząd prezydenta kraju. W obliczu oburzenia podzielonego politycznie społeczeństwa, odrzucenie przez Polgár propozycji Magyara stanowi niepowodzenie w jego dążeniu do całkowitego wyeliminowania pozostałości po dziedzictwie Viktora Orbána.

Magyar ogłosił nominację Polgár w poniedziałek. „Nasz kraj potrzebuje jedności, pokoju i prezydenta, z którego wszyscy Węgrzy mogliby być dumni” – napisał w mediach społecznościowych, dodając, iż nazwisko Polgár „od dziesięcioleci jest synonimem talentu i wytrwałości”.

Niedługo potem Polgár odrzuciła propozycję.

„Nie czuję w sobie wystarczającej siły, by podjąć się historycznej odpowiedzialności za zjednoczenie podzielonego narodu, dlatego nie mogę przyjąć tej propozycji” – napisała na swoim profilu na Facebooku.

Po zmianie przepisów, która umożliwiła odsunięcie od władzy urzędującego prezydenta kraju, Magyar spotkał się z krytyką za nominowanie Polgár bez jakichkolwiek konsultacji społecznych;

niektórzy kwestionowali też jej lojalność wobec Węgier, wskazując na posiadane przez nią podwójne obywatelstwo – węgierskie i izraelskie. Przedstawiciele partii Tisza twierdzili, iż nie mieli wpływu na ten proces, a dziennikarz Csaba Tóth utrzymywał, iż decyzja o nominacji Polgár była impulsem ze strony Magyara, podjętym po spotkaniu z legendą szachów na przyjęciu w ambasadzie USA w Budapeszcie, zorganizowanym 4 lipca.

W opublikowanym w poniedziałek wieczorem oświadczeniu wideo Magyar przeprosił za wszelkie „błędy komunikacyjne”, wynikające z „radości i entuzjazmu”, jakie towarzyszyły mu przy nominowaniu Polgár.

Zapowiedział, iż w bieżącym tygodniu spotka się z członkami partii, aby wyłonić nowego kandydata spoza kręgu „polityki podziałów, charakteryzującej dekady poprzedzające zmianę reżimu w 2026 roku”.

Zmiana reżimu na Węgrzech

Użyte przez Magyara sformułowanie – „zmiana reżimu” – nie było błędem w tłumaczeniu.

Od momentu objęcia urzędu premier konsekwentnie dąży do usunięcia z węgierskiej sceny politycznej urzędników, instytucji i symboli kojarzonych z rządami Orbána.

Niecały tydzień po przejęciu władzy Magyar udostępnił zwiedzającym gabinety Orbána, chcąc obnażyć wystawny styl życia swojego poprzednika.

Posunięcie to przyniosło jednak odwrotny skutek, gdyż podczas zwiedzania budynku okazało się, iż jego wnętrza są urządzone w spartańskim stylu.

Podobna próba skompromitowania władz poprzez wskazanie na „pozłacane pojemniki na szczotki toaletowe” w Narodowym Banku Węgier spotkała się z drwinami w internecie.

W ciągu zaledwie dwóch miesięcy Magyar doprowadził do zamknięcia państwowych mediów – po uprzednim wymuszeniu na nich przeprosin za „kłamstwa” z czasów rządów Orbána – zablokował możliwość ponownego startu w wyborach dla posłów Fideszu o najdłuższym stażu, zainicjował dochodzenie w sprawie domniemanych powiązań byłego ministra spraw zagranicznych Pétera Szijjártó z Rosją oraz przejął serwery z danymi Fideszu;

działania te partia Orbána określiła mianem aktu „autokracji”.

Nominacja Polgár stanowiła kolejny krok w procesie zmiany władzy.

Po wielokrotnych żądaniach ustąpienia prezydenta Tamása Sulyoka – powszechnie postrzeganego jako lojalny stronnik Orbána – Magyar przeforsował w parlamencie poprawkę do konstytucji nakazującą mu opuszczenie urzędu.

Sulyok, nie mając innego wyjścia poza bezskutecznym odwołaniem się do Trybunału Konstytucyjnego, podpisał poprawkę w poniedziałek, tym samym kończąc własną kadencję.

Poprawka ta „narusza zasadę praworządności, zasady demokracji oraz zasadę trójpodziału władzy”, a „fundamentalne wartości wolnego społeczeństwa… zostały zdeptane w imię władzy politycznej” – oświadczył w poniedziałek były prezydent.

„Skoro mogą to zrobić prezydentowi republiki, mogą to zrobić każdemu” – napisał Orbán w mediach społecznościowych, dodając:

„Niech Bóg chroni Węgry!”.

„Problem nie tkwi w osobie Judit Polgár, ale w działaniach Pétera Magyara” – stwierdziła w komunikacie organizacja Amnesty International.

„Najwyższy czas, aby obecny rząd i większość parlamentarna odeszły od praktyki samodzielnego decydowania o tym, kto powinien zostać kolejnym prezydentem kraju”.

Kolejny ruch Petera Magyara

Polgár cieszy się na Węgrzech ogromną sympatią opinii publicznej, a dzięki występowi w wyemitowanym w tym roku dokumencie Netflixa pt. „Królowa szachów” zyskała również międzynarodową rozpoznawalność.

Gdyby przyjęła propozycję Magyara, premier mógłby wykorzystać jej popularność, by odwrócić uwagę od kontrowersyjnego przejęcia władzy, które doprowadziło do ustąpienia jej poprzedniczki.

Magyar ma teraz 30 dni na wskazanie nowego prezydenta, jednak każdy, kto przyjmie to stanowisko, obejmie urząd pozbawiony legitymacji, z którego w każdej chwili może zostać usunięty decyzją dysponującego większością kwalifikowaną obozu Magyara.

W pośpiechu, by wymazać pozostałości epoki Orbána, Magyar jest oskarżany o łamanie zasad praworządności, których przysięgał bronić, oraz o osłabianie urzędu, który – mimo pełnienia głównie funkcji reprezentacyjnych – posiada uprawnienia do rozwiązania parlamentu i zawetowania ustawy.

W związku z tym „żadna poważna osoba, kierująca się zdrowym rozsądkiem, ciesząca się autentyczną wiarygodnością i dbająca o swoją reputację, nie użyczy swojego nazwiska temu konstytucyjnemu skandalowi” – ​​napisał na platformie X analityk sprzyjający Orbánowi, Zoltán Koskovics

. „Pozostają więc »stałe bywalcy«: komunistyczny relikt z węgierskiej pozorowanej opozycji albo bezwstydny oportunista polityczny, niezdolny do myślenia w perspektywie dalszej niż najbliższe pięć minut”.

Przetlumaczono przez translator Google

zrodlo:https://www.rt.com/news/643307-hungary-magyar-chess-president/