Kryzys w Polsce odbija się szerokim echem na świecie

„Chaos”, „polityczne pole bitwy”, „kryzys instytucjonalny” – tak zagraniczne media opisują dramatyczne wydarzenia wokół polskiego Trybunału Konstytucyjnego. Dziennikarze od Europy po Amerykę Południową zwracają uwagę na zaostrzający się konflikt między rządem Donalda Tuska a prezydentem Karolem Nawrockim. Niektóre redakcje ostrzegają, iż spór może mieć konsekwencje wykraczające daleko poza sam Trybunał.

Amerykański portal „Politico” napisał, iż w piątkowy wieczór w polskim Trybunale Konstytucyjnym „zapanował chaos”. Przypomniał, iż sędzia Anna Korwin-Piotrowska podjęła decyzję o miesięcznym odsunięciu od obowiązków prezesa TK Bogdana Święczkowskiego oraz jego zastępcy Bartłomieja Sochańskiego, ogłaszając jednocześnie przejęcie kierownictwa instytucji.

Święczkowski zakwestionował legalność tych działań, określając je mianem „zamachu stanu”. Według jego relacji Sochańskiemu odmówiono również wstępu do budynku Trybunału.

„Politico” ocenia, iż wydarzenia stanowią kolejną fazę wieloletniego konfliktu o polskie sądownictwo. Rząd Tuska próbuje odwrócić zmiany wprowadzone przez Prawo i Sprawiedliwość, które w latach 2015–2023 obsadziło Trybunał swoimi kandydatami.

Portal przypomina także, iż w grudniu 2025 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej zakwestionował spełnianie przez polski TK europejskich standardów niezawisłości.

Hiszpania: polityczne pole bitwy

Hiszpański dziennik „El País” określa Trybunał Konstytucyjny jako „pole politycznej bitwy”, na którym od dekady ścierają się obóz liberalny i konserwatywna prawica.

Gazeta przypomina, iż wcześniejsze działania PiS wobec sądownictwa doprowadziły do ostrego konfliktu Polski z instytucjami unijnymi.

Rozgłośnia Cadena SER pisze natomiast o wydarzeniach, które część polskich polityków nazywa „zamachem stanu na system sądownictwa”. Zwraca uwagę na odmowę odebrania przez prezydenta Nawrockiego ślubowania od części sędziów wybranych przez parlament.

Kataloński portal „El Nacional” ocenia, iż piątkowe wydarzenia oznaczają nową fazę kryzysu instytucjonalnego. Według portalu impas pogłębiły zarówno decyzje prezydenta, jak i działania Bogdana Święczkowskiego, który nie dopuścił nowych sędziów do wykonywania obowiązków.

Odmienny akcent pojawia się w dzienniku „El Español”. Gazeta podkreśla, iż konflikt „wykracza poza walkę o bieżące kompetencje”. Zwraca też uwagę na zamrożenie przez rząd Tuska środków budżetowych Trybunału, nazywając to „środkiem instytucjonalnego duszenia” tej instytucji.

Włochy: Polska pogrąża się w sporze

Włoski „Corriere della Sera” przypomina, iż konflikt o sądownictwo od lat dzieli polską scenę polityczną. Gazeta wskazuje, iż rząd Tuska doszedł do władzy z obietnicą przywrócenia niezawisłości sądów, ale jego działania napotykają sprzeciw kolejnych prezydentów związanych z PiS.

Dziennik przypomina również, iż reformy sądownictwa wprowadzone przez poprzedni rząd doprowadziły do nałożenia na Polskę kar finansowych przez Unię Europejską.

Agencja ANSA opisuje wydarzenia jako kolejną odsłonę konfliktu między centrowym rządem a prawicową opozycją. Zwraca uwagę na protesty przed Trybunałem i utrzymujące się napięcie polityczne.

Znacznie ostrzejszy ton przyjmuje prawicowy dziennik „La Verità”, który pisze o „Polsce w chaosie”. Zdaniem gazety zawieszenie prezesa TK pogłębia kryzys instytucjonalny oraz konflikt między Donaldem Tuskiem a Karolem Nawrockim.

Portugalia: sytuacja wymyka się spod kontroli

Lizbońskie Radio Observador ostrzega przed eskalacją napięcia, wskazując, iż atmosfera przed budynkiem Trybunału stawała się coraz bardziej konfrontacyjna.

Rozgłośnia podkreśla, iż odsunięcie prezesa TK oraz pojawienie się policji wywołały oskarżenia o „zamach stanu”.

Przytacza także wypowiedź ambasadora Stanów Zjednoczonych w Polsce Thomasa Rose’a, który zwrócił uwagę na bezprecedensowy charakter konfrontacji dotyczącej korzystania przez rząd z władzy państwowej oraz niezależności instytucji konstytucyjnych.

Telewizja CNN Portugal również ocenia wydarzenia krytycznie. Podkreśla, iż bezprecedensowe odsunięcie prezesa Trybunału od obowiązków i uniemożliwienie mu wejścia do kierowanej instytucji świadczą o pogłębianiu się kryzysu.

Ukraina i Argentyna obserwują Warszawę

Ukraiński portal RBK-Ukraina informuje o zaostrzeniu konfliktu między rządem Tuska a prezydentem Nawrockim. Przypomina, iż głowa państwa odmówiła odebrania ślubowania od trojga sędziów wybranych przez Sejm, a dotychczasowy prezes TK nie dopuścił nowych sędziów do wykonywania obowiązków.

Podobnie wydarzenia przedstawia Radio Swoboda.

Argentyński dziennik „La Nación” ocenia natomiast, iż trwająca od dziesięciu lat walka o polski Trybunał Konstytucyjny przeniosła się w piątek wieczorem na ulice Warszawy.

Gazeta wskazuje, iż konflikt między Prawem i Sprawiedliwością a proeuropejskim obozem Donalda Tuska wszedł w szczególnie niebezpieczną fazę.

Spór, który szkodzi wizerunkowi Polski

Zagraniczne relacje różnią się oceną odpowiedzialności za kryzys. Część mediów przypomina przede wszystkim wcześniejsze działania PiS, które doprowadziły do konfliktu z Unią Europejską. Inne koncentrują się na metodach stosowanych w tej chwili przez rząd Tuska, zwłaszcza odsunięciu kierownictwa Trybunału, ograniczeniu jego finansowania i obecności policji.

Wspólnym elementem niemal wszystkich komentarzy jest jednak przekonanie, iż spór o TK przestał być wyłącznie problemem polskiej polityki wewnętrznej.

Coraz częściej przedstawiany jest jako kryzys funkcjonowania instytucji państwa, w którym obie strony powołują się na konstytucję, ale wzajemnie kwestionują legalność swoich działań.

Dla zagranicznych obserwatorów najważniejsze pozostaje pytanie, czy polskie władze zdołają rozwiązać konflikt przy użyciu procedur prawnych, czy też kolejne decyzje doprowadzą do dalszej eskalacji.

Bo niezależnie od tego, kto ponosi odpowiedzialność za obecny impas, obrazy policyjnych oddziałów przed Trybunałem i wzajemne oskarżenia o bezprawne przejmowanie instytucji nie budują zaufania do stabilności polskiego państwa.