Strefa Czystego Transportu w Krakowie może zostać radykalnie ograniczona. Jeszcze w czasie trwania kampanii Łukasz Gibała zapowiadał zmiany w zasadach jej funkcjonowania i właśnie przedstawiono projekt nowych rozwiązań. Zamiast obecnych niemal 196 km² SCT miałaby obejmować zaledwie 0,99 km² w ścisłym centrum miasta. Propozycja zakłada również m.in. złagodzenie zasad zwolnień dla mieszkańców i ułatwienia dla pacjentów korzystających z placówek medycznych.
SCT podzieliła Kraków. Kontrowersje wokół decyzji Aleksandra Miszalskiego
Wprowadzenie Strefy Czystego Transportu od początku budziło duże emocje wśród Krakowian. Szczególnie kontrowersyjny był jej rozległy obszar, obejmujący około 60 proc. powierzchni miasta, a także wymagania dotyczące wieku i norm emisji spalin samochodów. Przeciwnicy SCT krytykowali ograniczenia, wskazując między innymi na problemy z dojazdem do Krakowa dla osób spoza miasta oraz dodatkowe koszty związane z koniecznością dostosowania się do nowych zasad.
SCT stała się również jednym z głównych tematów politycznego sporu wokół prezydentury Aleksandra Miszalskiego. Podczas referendum odwoławczego w maju 2026 roku planowane wprowadzenie strefy było najczęściej wskazywanym powodem udziału w głosowaniu – tak wynikało z przywoływanego wówczas badania exit poll.
Nowe władze Krakowa zapowiadały rewizję zasad funkcjonowania SCT. Łukasz Gibała jeszcze w trakcie kampanii wyborczej krytykował dotychczasowe rozwiązania i deklarował, iż strefa wymaga zmian. Przedstawiony projekt jest pierwszą konkretną propozycją realizacji tych zapowiedzi.
Strefa znacznie mniejsza. Z 196 do 0,99 km²
Największa zmiana dotyczy obszaru, na którym będzie obowiązywać SCT. w tej chwili strefa obejmuje około 196 km², czyli niemal całe miasto. Po zmianach miałaby zostać ograniczona do około 0,99 km². Jej granice obejmą obszar w obrębie I obwodnicy oraz teren sięgający al. Krasińskiego.
Projekt nie zakłada jednak likwidacji Strefy Czystego Transportu. Nie zmienią się też wymagania emisyjne dla pojazdów. Ograniczony zostanie jedynie obszar, na którym będzie obowiązywał zakaz wjazdu samochodów niespełniających określonych norm. Stacja pomiarowa przy al. Krasińskiego pozostanie w granicach strefy.
Łatwiejsze zwolnienia dla mieszkańców i dojazd do lekarza
Nowe rozwiązania mają również zmienić zasady korzystania ze zwolnień. Jedną z najważniejszych propozycji jest rezygnacja z wymogu zameldowania w Krakowie. Mieszkańcem będzie osoba faktycznie mieszkająca w mieście i rozliczająca tutaj podatek dochodowy lub podatek rolny.
Zwolnienie ma objąć także osoby, które legalnie korzystają z samochodu, ale nie są jego właścicielami. Chodzi między innymi o pojazdy służbowe, samochody należące do spółek, auta użytkowane na podstawie najmu, dzierżawy lub użyczenia, a także pojazdy objęte wspólnością majątkową małżeńską.
Zmiany przewidziano też dla pacjentów. Zwolnienie z ograniczeń ma obejmować osoby korzystające z każdej placówki medycznej znajdującej się na terenie SCT. przez cały czas konieczne będzie jednak potwierdzenie wizyty.
Koniec nalepek i zmiana daty granicznej
Ponadto projekt zakłada zmianę zasad dotyczących samochodów objętych zwolnieniami. Uprawnienie ma przysługiwać pojazdom nabytym przed 1 stycznia 2029 roku. Od 2029 roku warunkiem będzie nieprzerwane posiadanie tego samego samochodu od 31 grudnia 2028 roku.Co istotne, wykup samochodu z leasingu czy przekazanie go najbliższej rodzinie nie będzie oznaczało utraty zwolnienia.
Zmieni się także sposób kontroli. Weryfikacja uprawnień do wjazdu ma odbywać się na podstawie numerów rejestracyjnych. Oznacza to rezygnację z obowiązkowych nalepek na szyby samochodów, za które w tej chwili trzeba zapłacić 5 zł.
Co z opłatami za wjazd do SCT?
Przedstawiony projekt nie zmienia obowiązujących stawek. Możliwość wjazdu do strefy za opłatą ma pozostać dostępna do końca 2028 roku. Obecna uchwała przewiduje stopniowe podwyżki. Abonament 30-dniowy kosztuje w 2026 roku 100 zł, w 2027 roku ma wzrosnąć do 250 zł, a w 2028 roku do 500 zł. Opłata godzinowa pozostaje na poziomie 2,50 zł.
Osobno realizowane są konsultacje dotyczące utrzymania stawek z 2026 roku również w kolejnych latach. jeżeli proponowana zmiana zostanie przyjęta, obejmie także nowy, znacznie mniejszy obszar SCT.
Dlaczego miasto chce ograniczyć strefę?
W uzasadnieniu projektu nowe władze Krakowa odwołują się przede wszystkim do wyników pomiarów jakości powietrza. Obowiązek utworzenia SCT wynikał z przekroczenia średniorocznej normy dwutlenku azotu (NO₂), odnotowanego w 2024 roku przy al. Krasińskiego. Stężenie wyniosło tam 45 µg/mł, podczas gdy dopuszczalny poziom to 40 µg/mł.
Jak wynika z pisma Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska z 9 lipca 2025 roku, obszar przekroczenia obejmował około 0,2 km² i był zamieszkany przez 9387 osób. Miasto podkreśla, iż zaliczenie całej aglomeracji krakowskiej do klasy C nie oznaczało przekroczenia norm na całym jej obszarze.
W 2025 roku, po raz pierwszy od dziesięciu lat, w aglomeracji krakowskiej nie odnotowano przekroczenia średniorocznej normy NO₂. Poprawa wyników przy al. Krasińskiego nastąpiła jeszcze przed uruchomieniem SCT, 1 stycznia 2026 roku. Nie można więc przypisywać jej efektów działania strefy.
Według autorów projektu wyniki pomiarów skłaniają do ponownej oceny, czy dotychczasowy obszar SCT jest proporcjonalny do rzeczywistego stanu powietrza, natężenia ruchu i uciążliwości ograniczeń dla mieszkańców oraz kierowców.
Kiedy nowe zasady mogą wejść w życie?
Przedstawiona propozycja zostanie teraz poddana konsultacjom społecznym. Następnie projektem zajmie się Rada Miasta Krakowa. jeżeli radni przyjmą uchwałę, nowe zasady zaczną obowiązywać 30 dni po jej ogłoszeniu.
Do tego czasu pozostaną w mocy dotychczasowe przepisy i obecne granice Strefy Czystego Transportu. Opłaty wniesione wcześniej zachowają ważność. Także dokonane już zgłoszenia i przyznane zwolnienia pozostaną aktualne, o ile będą spełniały nowe warunki.

45 minut temu













