W sieci pojawiła się petycja wzywająca MKiDN do zawieszenia współpracy z izraelskimi instytucjami oraz osobami fizycznymi, “które nie sprzeciwiają się polityce Izraela”. Dokument podpisali m.in.: Danuta Kuroń, aktorka Julia Kamińska (ambasadora Akcji Żonkile organizowanej przez Muzeum Polin), tłumacz Adam Lipszyc, filozof Andrzej Leder czy prof. Jacek Leociak.
“Polityka Izraela budzi dziś zasadne skojarzenia z polityką najgorszych ludobójczych reżimów znanych z historii. Uważamy, iż każda forma współpracy z instytucjami kulturalnymi tego państwa okrywa dziś polską kulturę hańbą” – napisano w petycji. Autorzy dokumentu wspominają o “ludobójstwie” i “apartheidzie”, co do których ich zdaniem “nie ma wątpliwości”.
Petycję podpisali m.in. pisarze – Wojciech Chmielarz, Artur Domosławski, Olga Gitkiewicz, Sylwia Chutnik, Hanka Grupińska, Kinga Dunin, osoby związane z teatrem – Paweł Demirski, Maciej Nowak, Joanna Rzączyńska oraz pracownicy muzeów, dziennikarze, wydawcy.
Nie jest to pierwsza petycja wymierzona w Izrael czy Żydów. W grudnia 2024 w sieci pojawił się list osób, dla których “pamięć Zagłady jest wyzwaniem etycznym”. Nie wspominał on ani słowem o Żydach zamordowanych i porwanych 7 października 2023. Skupiał się na demonizowaniu Izraela, używał słowa “ludobójstwo”, choć do dziś nie udało się przypisać izraelskiemu wojsku takiego zamiaru, oraz domagał się aresztowania Benjamina Netanjahu. Podpisali go m.in. prof. Jacek Leociak, mgr Alina Skibińska czy mgr Michał Kowalski – wszyscy współpracujący z Centrum Badań nad Zagładą Żydów IFiS PAN. Michał Kowalski został następnie zatrudniony w Żydowskim Instytucie Historycznym, gdzie zajmuje się pracą nad wystawą stałą Muzeum Treblinka.
4 lipca 2025 ukazał się apel do władz uczelni wyższych o odrzucenie definicji antysemityzmu przyjętej przez IHRA. Podpisało go ponad tysiąc pracowników uniwersytetów, w tym prof. Roma Sendyka z Uniwersytetu Jagiellońskiego (jako jedyna z Polski). Mimo to 11 lipca 2025 Sendyka została przez ministrę kultury powołana w skład Międzynarodowej Rady Treblinki. Sendyka zasiada też w Radzie Muzeum KL Płaszów, do której została powołana w sierpniu 2025 przez prezydenta Krakowa. Zapytaliśmy o tę sprawę w krakowskim Urzędzie Miasta. “Prezydent Miasta Krakowa nie łączy sprawy działalności Muzeum KL Plaszow (…) z definicją antysemityzmu IHRA” – odpowiedziała nam Joanna Krzemińska, rzeczniczka prezydenta Krakowa.
Jesienią 2025 od Izraela odcięli się przedstawiciele Warsaw Jewish Film Festival, którzy oświadczyli, iż są “głęboko poruszeni losem Palestyńczyków”. Podkreślili, iż festiwal nie jest finansowany “przez organizacje związane z rządem izraelskim oraz inne izraelskie podmioty”. Festiwal odciął się też od portalu Jewish.pl. Jeden z twórców WJFF poinformował na Facebooku o swoim udziale w propalestyńskich marszach. 17 sierpnia 2025 na jego profilu znalazły się zdjęcia osób niosących banery z napisami: “Izrael morduje dzieci”, “Przestańcie głodzić Gazę”, “Zerwać stosunki z Izraelem”. 20 września 2025 osoba ta zamieściła zdjęcie z Marszu dla Palestyny z flagami palestyńskimi i partii Razem. Na jej profilu pojawiły się fotografie przedstawiające osoby niosące hasła: “Issrahell burn in hell”, “Zburzyć mur getta Gaza”. Osoba ta gościła w maju 2026 w ŻIH, gdzie była prelegentem jednego z wydarzeń.
W styczniu 2026 pisaliśmy o tym, iż Muzeum Polin odmówiło wyświetlania filmu “October 8”. Jedna z pracowniczek muzeum w rozmowie z Krytyką Polityczną nazwała działania Izraela w strefie Gazy “ludobójstwem”. Muzeum Polin mierzyło się też z krytyką odnośnie wyboru ambasadorów Akcji Żonkile, ponieważ niektórzy z nich otwarcie popierali propalestyński aktywizm.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego do tej pory nie odniosło się oficjalnie do najnowszej petycji w sprawie izraelskich instytucji i osób, “które nie sprzeciwiają się polityce Izraela”.
Katarzyna Grabowska
