KE wzywa Belgię do prawidłowej transpozycji dyrektywy w sprawie wody pitnej

Komisja Europejska podjęła decyzję o wszczęciu postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, kierując do Belgii wezwanie do usunięcia nieprawidłowości po dokonaniu transpozycji dyrektywy w sprawie wody pitnej (dyrektywa (UE) 2020/2184), której celem jest poprawa odporności wodnej w całej UE i osiągnięcie celu zerowego poziomu emisji zanieczyszczeń.

Wdrażanie dyrektywy w sprawie wody pitnej w Belgii

Termin na wdrożenie unijnych przepisów do prawa krajowego minął 12 stycznia 2023 r. Belgia nie wywiązała się z tego zadania w sposób prawidłowy. Kontrole zgodności przepisów krajowych ujawniły przypadki nieprawidłowej transpozycji w trzech regionach kraju i na szczeblu federalnym. Dotyczą one m.in. treści ocen ryzyka przeprowadzanych przez organy krajowe i dotyczących ryzyka związanego z wewnętrznymi systemami wodociągowymi, monitorowania jakości wody pitnej oraz informacji, które należy obowiązkowo przekazywać opinii publicznej. Komisja Europejska skierowała do Belgii wezwanie do usunięcia uchybień. W przypadku braku zadowalającej odpowiedzi KE może podjąć decyzję o wystosowaniu uzasadnionej opinii.

Dyrektywa w sprawie wody pitnej

Celem przekształconej dyrektywy w sprawie wody pitnej jest ochrona zdrowia ludzkiego poprzez aktualizację norm jakości, przeciwdziałanie substancjom zanieczyszczającym, identyfikowanym jako potencjalnie niebezpieczne (wywołujące zaburzenia hormonalne i mikroplastiki) oraz wprowadzenie przepisów, dzięki którym woda z kranu ma być czystsza. Jednym z kluczowych zadań dyrektywy w sprawie wody pitnej jest też ochrona ujęć, o czym pisaliśmy wcześniej: Ochrona ujęć wody w świetle dyrektywy DWD 2020/2184. Nowa dyrektywa wprowadza również przepisy, które mają na celu ograniczenie wycieków wody, jako iż w tej chwili w UE straty wody pitnej podczas dystrybucji wynoszą średnio 30 proc.

Najważniejsze założenia i cele dyrektywy (UE) 2020/2184:

• poprawa bezpieczeństwa zdrowotnego wody poprzez dostosowanie listy i wartości badanych parametrów do aktualnego postępu technicznego i naukowego;
• zapewnienie powszechnego dostępu ludności do wody oraz stosowanie niezbędnych środków w celu jego poprawy, w szczególności dla osób wrażliwych i zmarginalizowanych grup społecznych;
• informowanie społeczeństwa o jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, cenie wody oraz zużyciu dzięki komunikacji elektronicznej lub informacji na fakturze;
• gospodarowanie wodą zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju, dodanie nowych parametrów jakości wody pitnej (substancje zaburzające funkcjonowanie układu hormonalnego, produkty lecznicze i mikroplastiki znajdujące się na liście obserwacyjnej, tj. bisfenol-A, chlorany, chloryny, kwas halogenooctowy, suma PFAS – fluorowanych związków organicznych) i ich dostosowanie do obecnego stanu wiedzy oraz postępu naukowo-technologicznego;
• rozszerzenie zakresu wymagań dotyczących parametrów jakości wody pitnej przez dostosowanie listy i wartości badanych parametrów do obecnego stanu wiedzy i postępu naukowego oraz technicznego oraz modyfikacji prowadzenia monitoringu jakości wody i kontroli przestrzegania wymagań jakościowych;
• innowacyjne podejście do bezpieczeństwa wody pitnej, oparte na ocenie ryzyka i zarządzaniu nim w łańcuchu dostaw wody (od obszaru zasilania, przez pobór, uzdatnianie, magazynowanie, dystrybucję, po kran u konsumenta): w obszarach zasilania ujęć wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi; w systemie zaopatrzenia;
• ujednolicenie systemu certyfikacji materiałów i produktów mających kontakt z wodą przeznaczoną do spożycia przez ludzi oraz wymagań dotyczących chemikaliów do uzdatniania wody i materiałów filtracyjnych;
• określenie wpływu na zdrowie ludzi materiałów mających kontakt z wodą przeznaczoną do spożycia;
• propagowanie picia wody z kranu, zwiększenie zaufania obywateli do tej wody i prawdopodobnie redukcja konsumpcji wody butelkowanej;
• ocena i ograniczenie strat wody w sieciach wodociągowych (m.in. poprzez wymóg redukcji wycieków);
• ochrona środowiska przez zmniejszenie wykorzystania plastiku.

Terminy wynikające z dyrektywy (UE) 2020/2184

Najważniejsze terminy wynikające z dyrektywy (UE) 2020/2184 to:

• 12 stycznia 2021 wejście dyrektywy w życie;
• 12 stycznia 2023 termin wdrożenia dyrektywy do krajowego systemu prawnego (dotyczy wprowadzenia w życie przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych niezbędnych do wykonania art. 1–18, art. 23 oraz załączników I–V);
• do 12 stycznia 2026 przeprowadzenie oceny wielkości wycieków na terytorium kraju;
• do 12 lipca 2027 przeprowadzenie po raz pierwszy oceny ryzyka i zarządzanie ryzykiem w obszarach zasilania ujęcia wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi;
• do 12 stycznia 2028 określenie przez KE progu wycieków, którego przekroczenie obligować będzie do opracowania krajowego planu działań w celu ich ograniczenia;
• do 12 stycznia 2029: przeprowadzenie po raz pierwszy oceny ryzyka i zarządzanie ryzykiem w systemie zaopatrzenia; przeprowadzenie po raz pierwszy oceny ryzyka w wewnętrznych systemach wodociągowych;
• do 12 stycznia 2030 przekazanie do Komisji Europejskiej krajowego planu działania ustanawiającego pakiet środków, które mają zostać zastosowane w celu redukcji wielkości wycieków (dotyczy przypadku, kiedy wielkość wycieków przekracza próg określony w akcie delegowanym).

zdj. główne: Andres Siimon/Unsplash

W artykule korzystałem z:

https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/ALL/?uri=CELEX:32020L2184