W niedzielę 26 lipca Kościół katolicki obchodzi VI Światowy Dzień Dziadków i Osób Starszych. Papież Leon XIV skierował z tej okazji orędzie, w którym apeluje przede wszystkim do młodych o powrót do zwyczaju odwiedzania dziadków oraz tych, do których nie przychodzi już nikt. Hasłem dnia uczynił słowa proroka Izajasza: „Ja nie zapomnę o tobie". W starzejącym się polskim społeczeństwie to przypomnienie brzmi wyjątkowo aktualnie.
Orędzie na dzień dziadków
Orędzie papież podpisał 15 czerwca, przed szóstymi już obchodami Światowego Dnia Dziadków i Osób Starszych. Święto ustanowił papież Franciszek w 2021 roku; przypada ono w czwartą niedzielę lipca, blisko liturgicznego wspomnienia świętych Joachima i Anny, dziadków Jezusa. W tym roku wypada 26 lipca. Jako hasło Leon XIV wybrał słowa Boga z Księgi Izajasza, w których Stwórca zapewnia człowieka, iż nigdy o nim nie zapomni.
„Powróćcie do pięknego zwyczaju"
Sednem papieskiego przesłania jest apel do najmłodszych pokoleń. Leon XIV napisał: „Niech zatem ten Dzień stanie się zachętą dla wszystkich – zwłaszcza dla młodych – by powrócić do pięknego zwyczaju odwiedzania swoich dziadków". Papież prosił, by pamiętać również o tych osobach starszych, do których nie zagląda już nikt, także poza własną rodziną.
Samotność, która dotyka najstarszych
Wiele miejsca papież poświęcił samotności. Zauważył: „Bolesne poczucie bycia zapomnianym łączy niestety wiele osób, a wśród nich niemało osób starszych". Przestrzegł też przed traktowaniem podopiecznych domów opieki w sposób odzierający ich z godności, gdy, jak ostrzegł, „niepowtarzalność każdej osoby może zostać sprowadzona do numeru jej łóżka lub do jej choroby". W tym ujęciu starość nie jest chorobą ani ciężarem, ale etapem życia, który domaga się obecności drugiego człowieka.
Wezwanie do modlitwy o pokój
Do osób starszych Leon XIV zwrócił się również z prośbą o wsparcie duchowe. Poprosił, aby „zjednoczyli się ze mną w wytrwałej modlitwie o rychłe nadejście pokoju na całym świecie". Sięgnął także po myśl świętego Augustyna, który miłość Boga porównywał do matczynej czułości.
Dzień z krótką, ale mocną tradycją
Światowy Dzień Dziadków i Osób Starszych ma dopiero kilkuletnią historię, ale gwałtownie wpisał się w kalendarz Kościoła. Franciszek ustanowił go, by docenić rolę najstarszego pokolenia w przekazywaniu wiary i pamięci, a kolejne orędzia rozwijają ten sam wątek: więzi między dziadkami a wnukami jako fundamentu wspólnoty. W wielu parafiach dzień ten łączy się z modlitwą w intencji seniorów i odwiedzinami chorych.
Znak dla starzejącej się Polski
Papieskie orędzie pada na grunt, który w Polsce staje się coraz bardziej wymowny. Społeczeństwo się starzeje, przybywa jednoosobowych gospodarstw domowych, a wielopokoleniowa rodzina, przez wieki naturalne środowisko troski o dziadków, słabnie pod presją migracji zarobkowej i tempa życia. Szacunek dla starszych należy do fundamentów chrześcijańskiej i narodowej tradycji, a osłabienie tej więzi uderza w samą tkankę wspólnoty. Słowa Leona XIV są zatem nie łagodnym apelem, ale wezwaniem do odbudowy relacji, których nie zastąpi żadna instytucja opieki. Ilu ludzi z pokolenia dziadków wciąż czeka na odwiedziny, które nie nadchodzą?
