Inwestycje w dobry klimat

4 dni temu

3,4 mld euro inwestycji w projekty technologii neutralnych emisyjnie. Po raz pierwszy jest szansa na dofinansowanie budowy małych modułowych reaktorów jądrowych.

Komisja Europejska wybrała 77 europejskich projektów technologii neutralnych emisyjnie, które mają otrzymać wsparcie finansowe w wysokości 3,4 mld euro w ramach zaproszenia do składania wniosków w ramach funduszu innowacyjnego ogłoszonego w grudniu 2025 r. Dzięki reinwestowaniu dochodów z unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) w innowacyjne technologie dekarbonizacji projekty te wzmocnią wiodącą pozycję Europy w przemyśle i konkurencyjność w tych sektorach oraz przyczynią się do czystej transformacji, niezależności energetycznej i bezpieczeństwa energetycznego.

Wybrane projekty, rozproszone w 23 krajach Europejskiego Obszaru Gospodarczego, reprezentują szeroki zakres sektorów, zastosowań i technologii w różnych skalach. Obejmuje on sektory energochłonne, energię ze źródeł odnawialnych i innowacyjne magazynowanie energii, produkcję czystych technologii, mobilność neutralną emisyjnie, przetwarzanie i recykling surowców krytycznych, zaawansowane paliwa alternatywne oraz przemysłowe zarządzanie emisjami dwutlenku węgla. Po raz pierwszy lista obejmuje mały modułowy projekt reaktora jądrowego oraz projekt bezpośredniego wychwytywania i składowania dwutlenku węgla z powietrza (DACCS). Obejmuje on również 6 projektów dotyczących surowców krytycznych, które zostaną uwzględnione w priorytetach politycznych aktu w sprawie przemysłu neutralnego emisyjnie (NZIA) i planu działania RESourceEU, pobudzając łańcuchy dostaw do zastosowań czystych technologii, w tym magnesów trwałych i baterii ziem rzadkich.

Komisja szacuje, iż 77 projektów może znacznie ograniczyć emisje gazów cieplarnianych, unikając równowartości około 290 mln ton w pierwszej dekadzie ich działalności. Odpowiada to przybliżonemu zmniejszeniu emisji o jedną tonę CO2 na sekundę przez dziesięć lat. Ograniczenie to oraz efekt domina związany z innowacjami w innych sektorach w znacznym stopniu przyczynią się do osiągnięcia unijnego celu neutralności klimatycznej do 2050 r.

Wybrane projekty

Zaproszenie wspiera projekty w pięciu różnych tematach: ogólna dekarbonizacja w przypadku projektów na dużą, średnią i małą skalę, produkcja czystych technologii i projekty pilotażowe. Wszystkie pięć tematów spotkało się z nadsubskrypcją, co świadczy o silnej gotowości przemysłu do rozwoju czystych technologii w Europie.

Na dużą skalę: Wybrano 12 projektów, w odniesieniu do których złożono wnioski na kwotę około 1,58 mld euro. Obejmuje to projekty koncentrujące się na zaawansowanych paliwach zdekarbonizowanych, przemysłowym zarządzaniu emisjami dwutlenku węgla, chemikaliach, żelazo i stal, lotnictwie oraz projekt strategiczny dotyczący aktu w sprawie surowców krytycznych.
Średnia skala: Wybrano 17 projektów, w przypadku których złożono wnioski na kwotę około 458 mln euro. Obejmuje to projekty dotyczące chemikaliów, rafinerii, transportu morskiego, składowania śróddziennego, szkła, materiałów ceramicznych i budowlanych, cementu i wapna, bioenergii, żelaza i stali oraz wodoru.
Mała skala: Wybrano 20 projektów, w odniesieniu do których złożono wnioski na kwotę około 124 mln euro. Obejmuje to projekty z następujących sektorów: recykling surowców krytycznych, przemysł morski, celulozowo-papierniczy, energia oceaniczna, budynki, rafinerie, chemikalia, wodór, zaawansowane paliwa alternatywne i śróddzienna energia elektryczna.
Produkcja czystych technologii: Wybrano 12 projektów, w przypadku których wnioskowano o prawie 895 mln euro. Obejmuje to projekty dotyczące produkcji komponentów czystych technologii, takich jak pompy ciepła, panele słoneczne, elektrolizery i akumulatory pojazdów elektrycznych. Posiada również zakład produkujący magnesy ziem rzadkich.
Wybrano 16 projektów, w przypadku których złożono wnioski na kwotę około 394 mln euro. Obejmuje to projekty koncentrujące się na lotnictwie, energii wiatrowej, energii oceanicznej i morskiej, energii jądrowej, DACCS, wodorze, chemikaliach, wodorze i rafineriach.

84 dodatkowe projekty przeszły ocenę zaproszenia do składania wniosków, ale nie otrzymały finansowania z budżetu. Projekty te, wraz z 77 udanymi projektami, będą korzystać ze znaku jakości STEP, który ułatwia finansowanie z innych źródeł prywatnych i publicznych.

160 wniosków nie jest beneficjentami dotacji, ale przez cały czas kwalifikuje się do pomocy w zakresie rozwoju projektów (PDA). PDA pomaga w osiągnięciu dojrzałości projektu dzięki wysokiej jakości doradztwu technicznemu i finansowemu zapewnianemu przez Europejski Bank Inwestycyjny (EBI).

Kolejne kroki

Promotorzy wybranych projektów zostali zaproszeni do rozpoczęcia przygotowań do zawarcia umowy o udzielenie dotacji z Europejską Agencją Wykonawczą ds. Klimatu, Infrastruktury i Środowiska (CINEA). Na tym etapie Komisja i promotorzy projektów sfinalizują umowę o finansowanie, potwierdzając budżet, harmonogram, rezultaty techniczne i finansowe oraz obowiązki prawne. Wyniki tego procesu zostaną ogłoszone w pierwszym kwartale 2027 r.

Komisja przygotowuje się do ogłoszenia kolejnej rundy zaproszeń do składania wniosków w ramach funduszu innowacyjnego na początku grudnia 2026 r. Obejmie to temat produkcji czystych technologii o wartości 1 mld EUR, aby wesprzeć ograniczanie ryzyka w łańcuchach dostaw zgodnie z planem działania RESourceEU.

– Projekty te pokazują, iż europejscy innowatorzy przekształcają ambicje klimatyczne w wiodącą pozycję w przemyśle. Poprzez reinwestowanie dochodów z unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji w pionierskie czyste technologie fundusz innowacyjny pomaga przedsiębiorstwom wejść na rynek, ograniczyć emisje i wzmocnić konkurencyjność Europy. W ten sposób UE realizuje swoje cele klimatyczne, a jednocześnie wspiera miejsca pracy, inwestycje i odporną gospodarkę neutralną emisyjnie – Wopke Hoekstra, Komisarz ds. Klimatu, Neutralności Emisyjnej i Czystego Wzrostu.

Kontekst

Wykorzystując szacowane dochody w wysokości 40 mld euro z EU ETS w latach 2020–2030, fundusz innowacyjny ma na celu pobudzenie inwestycji w najnowocześniejsze technologie niskoemisyjne i neutralne emisyjnie, aby wspierać transformację Europy w kierunku neutralności klimatycznej.

Zaproszenie do składania wniosków dotyczących technologii neutralnych emisyjnie przyciągnęło 358 wniosków, w których zwrócono się o wsparcie w postaci dotacji w łącznej wysokości 17,5 mld EUR, co przewyższa dostępny budżet w wysokości 2,9 mld EUR. Dzięki tym wynikom pełny portfel funduszu innowacyjnego obejmuje ok. 320 projektów, na które przeznaczono prawie 17 mld euro w formie dotacji. Duże zainteresowanie zaproszeniami do składania wniosków potwierdza dojrzałość europejskiego sektora technologii neutralnych emisyjnie i jego zdecydowane zaangażowanie na rzecz dekarbonizacji, zgodnie z Paktem dla czystego przemysłu.

Wszystkie nagrodzone projekty są wybierane w drodze niezależnej oceny eksperckiej i oceniane według następujących kryteriów: potencjał redukcji emisji gazów cieplarnianych, stopień innowacyjności, dojrzałość projektu, możliwość powielania i efektywność kosztowa.

W 2025 r. Komisja rozpoczęła również pierwszą aukcję ciepła przemysłowego i trzecią aukcję wodoru w ramach Europejskiego Banku Wodoru, również w ramach funduszu innowacyjnego. Oczekuje się, iż umowy o udzielenie dotacji na obie aukcje zostaną podpisane przed końcem 2026 r.

Aby uzyskać więcej informacji

***

Tekst na tej stronie jest tłumaczeniem maszynowym. Powrót do wersji oryginalnej. Komisja Europejska nie może zagwarantować, iż to tłumaczenie jest dokładne, i nie może zostać pociągnięta do odpowiedzialności w przypadku błędów. Więcej informacji na temat tłumaczenia maszynowego

Źródło: Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Polsce

Idź do oryginalnego materiału