Improwizacja nie zna wieku. W Poznaniu ruszają bezpłatne warsztaty dla seniorów i rodzin

W rozmowie z Piotrem Szulcem gościnie rozpoczęły od projektu „Życie to wszak improwizacja”. To finansowany z budżetu Miasta Poznania cykl bezpłatnych warsztatów improwizacji adresowanych przede wszystkim do seniorów.

Zaplanowano cztery spotkania, odbywające się co dwa tygodnie we wtorki o godz. 11:00. Zajęcia organizowane są w Centrum Unitas na Jeżycach, w rejonie skrzyżowania ulic Dąbrowskiego i Żeromskiego.

Formalnie propozycja skierowana jest do osób w wieku 60+, ale organizatorki podchodzą do tej granicy z dużą swobodą.

– o ile ktoś czuje się seniorem, mając 58 lat, nie będziemy sprawdzać PESEL-u – żartowała Agnieszka Rogaczewska-Foryś.

Za lekką formą zajęć kryje się jednak znacznie więcej niż tylko wspólna zabawa. Warsztaty mają zachęcić uczestników do wychodzenia z domu, nawiązywania nowych znajomości i podejmowania twórczej aktywności. Improwizacja wymaga uważnego słuchania drugiej osoby, reagowania na jej pomysły oraz spontanicznego budowania dialogów i historii.

– Improwizacja uczy nas słuchania, akceptacji, kreatywności i dialogu. Przy okazji bardzo dużo się śmiejemy – wyjaśniała Rogaczewska-Foryś.

Jak podkreślała, ćwiczenia angażują również pamięć i refleks, ponieważ uczestnicy muszą gwałtownie reagować na pojawiające się pomysły i rozwijać historie bez wcześniejszego przygotowania.

Nie ma przy tym z góry określonego katalogu tematów. Sceny mogą dotyczyć zarówno wspomnień sprzed wielu lat, jak i wydarzeń z ostatnich dni. To, w którą stronę potoczy się opowieść, zależy wyłącznie od osób uczestniczących w ćwiczeniu.

Improwizacja może stać się również okazją do odkrycia własnych skojarzeń czy emocji, których wcześniej uczestnik nie był do końca świadomy. Jedna wypowiedź drugiej osoby może uruchomić wspomnienie, pomysł albo zupełnie nieoczekiwany kierunek historii.

Organizatorki zwracają również uwagę na społeczny wymiar spotkań. Zdarza się, iż osoby poznane podczas podobnych warsztatów odkrywają wspólne zainteresowania, a znajomość przenosi się później poza same zajęcia.

Nie trzeba uczestniczyć we wszystkich czterech warsztatach. Możliwe jest zapisanie się na pojedyncze spotkanie.

Druga część propozycji Centrum Sztuk Komediowych skierowana jest do rodzin. Projekt „Do trzech razy sztuka” obejmuje trzy rodzaje aktywności, a każda z nich realizowana jest podczas dwóch spotkań.

Jedną z propozycji są prowadzone przez Kasię Szach rodzinne warsztaty literackie. Ich uczestnicy nie tylko czytają książki, ale także sami próbują tworzyć teksty.

Nie zaczynają jednak od pustej kartki i polecenia napisania opowiadania. Pierwszym zadaniem jest oswojenie wewnętrznego krytyka i przekonania, iż twórczość musi od razu spełniać określone standardy.

Pomagają w tym zabawy skojarzeniowe i ćwiczenia, w których pomyłka nie jest traktowana jako porażka, ale jako część procesu twórczego.

– Zaczynamy od tego, iż cokolwiek uczestnik napisze, jest dobrze. Nie ma oceny. Jako improwizatorki uczymy właśnie tego, żeby się nie oceniać – mówiła Kasia Szach.

Podczas zajęć uczestnicy rozmawiają również o samym czytaniu. Zamiast przekonywać dzieci, iż każdą książkę trzeba przeczytać od pierwszej do ostatniej strony, organizatorzy pokazują różne sposoby poznawania literatury.

Można rozpocząć od losowego fragmentu, przeczytać kilka zdań od końca albo poszukać wydania, którego okładka bardziej zachęca do sięgnięcia po daną historię. Wybrane przypadkowo zdanie może z kolei stać się punktem wyjścia do napisania własnego tekstu.

Pierwsze spotkanie pokazało także, iż różnica wieku nie musi być przeszkodą. W warsztatach uczestniczyły zarówno dzieci w wieku około 8–10 lat, jak i nastolatki, a zadania wykonywane były razem z dorosłymi.

Kolejne rodzinne warsztaty literackie zaplanowano na 3 października.

Drugim elementem cyklu są filozoficzne kolaże, prowadzone przez Justynę Klak-Nowakową. Uczestnicy pracują m.in. ze starymi gazetami, ilustracjami i pojedynczymi słowami, tworząc z nich własne kompozycje.

Punktem wyjścia może być popularne przysłowie, zdanie lub temat, który następnie zostaje przez uczestników twórczo przekształcony. Jak tłumaczyły gościnie „Hej Poznań”, chodzi nie tylko o wykonanie pracy plastycznej, ale także o uruchomienie rozmowy.

Jeśli tematem jest na przykład szkoła, dziecko i rodzic mogą przygotować zupełnie odmienne kolaże, a następnie porównać sposób, w jaki patrzą na to samo zagadnienie.

Trzecia propozycja to rodzinna improwizacja. Tutaj dzieci i dorośli wspólnie wykonują zadania, budują sceny i historie oraz próbują działać bez wcześniejszego przygotowania.

Zdaniem Agnieszki Rogaczewskiej-Foryś często większym wyzwaniem jest to właśnie dla dorosłych.

– Dzieciom łatwiej jest się wydurniać. Dorośli mają mocniej zakopaną spontaniczność i zgodę na zrobienie czegoś bez wcześniejszego przygotowania. Pojawia się myśl: „jestem profesjonalistą, nie mogę zrobić głupiej miny”. I to właśnie próbujemy zdejmować – tłumaczyła.

Ćwiczenia rozpoczynają się więc od prostych rozgrzewek, które mają obniżyć napięcie i sprawić, iż uczestnicy poczują się swobodniej. Organizatorom zależy również na tym, aby wspólna zabawa dała rodzinom pretekst do rozmowy i pozwoliła zobaczyć bliskich z innej strony niż na co dzień.

Wszystkie wydarzenia w ramach projektów są bezpłatne dzięki finansowaniu Miasta Poznania. Informacje o terminach oraz zapisach dostępne są na profilu Centrum Sztuk Komediowych na Facebooku, w zakładce dotyczącej wydarzeń. Na warsztaty dla seniorów można zapisywać się również za pośrednictwem Centrum Unitas.