Impas z wyborem nowego prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. Tusk nie popiera Mateusza Szpytmy

Sejm zwleka z wyborem nowego prezesa Instytutu Pamięci Narodowej.

Ludowcy nie ustępują. Uważają, iż dobrym kandydatem na to stanowisko jest Mateusz Szpytma, który ma poparcie Prawa i Sprawiedliwości oraz Konfederacji. Premier Donald Tusk mówi wprost, iż nie jest entuzjastą tej kandydatury. Krytycznie o Matuszu Szpytmie wypowiada się Lewica. Większość polityków koalicji rządzącej przypomina, iż był on współpracownikiem Karola Nawrockiego, gdy ten kierował IPN-em. Urszula Pasławska z Polskiego Stronnictwa Ludowego jest zaskoczona postawą współkoalicjantów:

Kandydat Kolegium IPN pod koniec kwietnia otrzymał pozytywną rekomendację Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka. Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty poinformował, iż głosowanie w sprawie wyboru nowego prezesa Instytutu odbędzie się na jednym z najbliższych posiedzeń Sejmu.

Premier: nie jestem entuzjastą kandydatury Mateusza Szpytmy na szefa IPN

Premier: nie jestem entuzjastą kandydatury Mateusza Szpytmy na szefa IPN
Premier Donald Tusk powiedział w środę (17 czerwca), iż nie jest entuzjastą kandydatury Mateusza Szpytmy na nowego szefa Instytutu Pamięci Narodowej. Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty przekazał, iż głosowanie w sprawie wyboru nowego prezesa Instytutu odbędzie się na jednym z najbliższych posiedzeń Sejmu.

Podczas środowej (17 czerwca) konferencji prasowej szef rządu był pytany, czy Koalicja Obywatelska przychyla się do poparcia kandydatury Szpytmy na szefa IPN.

Nie jestem entuzjastą tej kandydatury

– ocenił Tusk.

Wcześniej w środę marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty pytany, kiedy odbędzie się głosowanie na prezesa IPN ocenił, iż jego zdaniem dojdzie do niego na jednym z najbliższych posiedzeń Sejmu.

Ja jestem, powiem szczerze, spokojny w tej sprawie i zdystansowany, gdyż wiem, jakie są konsekwencje wyboru szefa IPN-u, o ile patrzymy w przeszłości na jego przyszłość, bo po prostu różnie się zdarza, więc wolę dać czas do namysłu, niż wybrać kogoś, kto będzie obarczony jakimś kontrowersjami w przyszłości

– mówił marszałek Sejmu.

We wtorek 9 czerwca, czyli przed rozpoczęciem zeszłotygodniowego posiedzenia Sejmu Czarzasty poinformował, iż nie dojdzie do wyboru nowego prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. Punkt przesunięto na wniosek wicemarszałka izby Piotra Zgorzelskiego (PSL). Było to już trzecie przełożenie głosowania nad wyborem Mateusza Szpytmy na prezesa IPN.

Kandydat Kolegium IPN w końcu kwietnia otrzymał pozytywną rekomendację Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka. Wybór wzbudzał polityczne emocje, ponieważ Szpytmę popierały kluby opozycyjne PiS i Konfederacja, a także PSL i niektórzy posłowie Polski 2050. Z kolei Koalicja Obywatelska i Lewica były zdecydowanie przeciwne. Jednocześnie kandydat Kolegium IPN miał niewielkie szanse na wybór w Senacie, gdzie KO z Lewicą ma większość.

Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej powołuje Sejm RP za zgodą Senatu, na wniosek Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej, które zgłasza kandydata spoza swego grona. Kadencja prezesa trwa pięć lat.

Stanowisko prezesa IPN jest nieobsadzone od sierpnia 2025 r., gdy pełniący tę funkcję od 2021 r. Karol Nawrocki został prezydentem RP. W listopadzie ub. roku Sejm nie dokonał wyboru rekomendowanego przez Kolegium IPN wiceprezesa Karola Polejowskiego, kierującego w tej chwili pracami Instytutu.

Jednym z powodów problemów z wyborem prezesa jest to, iż Kolegium IPN zostało wybrane, gdy większość w Sejmie miało PiS, a prezydentem był Andrzej Duda. Tylko w Senacie większość mieli wtedy w tej chwili rządzący.

W skład Kolegium IPN w 2023 r. wybrani zostali: prof. dr hab. Andrzej Nowak, Bronisław Wildstein (wybrani przez Prezydenta RP), prof. dr hab. Jan Draus, prof. dr hab. Wojciech Polak (przewodniczący), dr hab. Mieczysław Ryba, prof. dr hab. Tadeusz Wolsza, Krzysztof Wyszkowski (wybrani przez Sejm RP), dr Bartosz Machalica, prof. dr hab. Grzegorz Motyka (wybrani przez Senat RP). Zgodnie z ustawą kadencja Kolegium IPN trwa siedem lat.