18 luty 2026
1.
Pod tym linkiem:
de.wikipedia.org/wiki/Datei:Sprachen_Deutsches_Reich_1900.png
można obejrzeć mapę wykonaną przez panią Bennet Schulte, jest to:
- polski
- kaszubski
- mazurski
- wendyjski (sorbski)
- litewski
- francuski
- duński
- holenderski
- włoski
- fryzyjski
- waloński
- czeski i morawski
Śląskiej gwary - nie wymienia. To znaczy - na mapie, na Śląsku, tam gdzie występuje/ występowała gwara śląska - zaznaczono: język polski.
Czyli Niemcy uważają, iż gwara śląska to po prostu język polski.
2.
31 marca 2016
Sprachenkarte Mittel*- und Oberschlesiens - Zählung von 1905
Mit "polnisch" (blaue Einfärbung) ist in dieser Kartierung selbstverständlich und vor allem die Schlesische Sprache - Ślōnskŏ gŏdka gemeint, die sich teilweise bis nach Niederschlesien erstreckte.
* "Mittelschlesien" ist der östliche Teil Niederschlesiens.
W opisie min.:
Berlin (szary kolor podkreślenia) – Siedziba Związku Mniejszości Narodowych w Niemczech lub jego organizacji członkowskich:
Z komentarza reddit:
Cultourist Oryginalna osoba postująca • 9 lat temu
Czerwony: Niemiecki
Biały: Polak
Żółty: czeski
Niebieski: Sorb (1890)
Ciemnozielony: lasy należące do państwa lub korony
Jasnozielony: lasy należące do gmin lub osób prywatnych
marquecz • 9 lat temu
Czy to oznacza, iż ciemne i jasnozielone obszary mówiły po entyjsku?
de.wikipedia.org/wiki/Datei:Sprachen_Deutsches_Reich_1900.png
można obejrzeć mapę wykonaną przez panią Bennet Schulte, jest to:
"Mapa Cesarstwa Niemieckiego z 1900 roku przedstawiająca mniejszości językowe"
W opisie wymienia się:
W opisie wymienia się:
- polski
- kaszubski
- mazurski
- wendyjski (sorbski)
- litewski
- francuski
- duński
- holenderski
- włoski
- fryzyjski
- waloński
- czeski i morawski
Śląskiej gwary - nie wymienia. To znaczy - na mapie, na Śląsku, tam gdzie występuje/ występowała gwara śląska - zaznaczono: język polski.
Czyli Niemcy uważają, iż gwara śląska to po prostu język polski.
Mapy tu nie wklejam, bo jest płatna, ale podobnie jest zaznaczone na tej mapie ze strony fb:
2.
Schlesische Sprache - Ślōnskŏ gŏdka
31 marca 2016
Sprachenkarte Mittel*- und Oberschlesiens - Zählung von 1905
Mit "polnisch" (blaue Einfärbung) ist in dieser Kartierung selbstverständlich und vor allem die Schlesische Sprache - Ślōnskŏ gŏdka gemeint, die sich teilweise bis nach Niederschlesien erstreckte.
* "Mittelschlesien" ist der östliche Teil Niederschlesiens.
facebook.com/SilesianLanguage/photos/sprachenkarte-mittel-und-oberschlesiens-zählung-von-1905mit-polnisch-blaue-einfä/1375163999176284/?_
Tam gdzie Śląsk i występowanie gwary śląskiej opis mówi - język polski.
3.
Tutaj poniżej mapa pokazująca stan z lat 1871 - 1933 - podobna do mapy pani Schulte... wymienia podobne mniejszości.
Brak gwary śląskiej, na terenie Śląska pokazuje tylko język polski.
reddit.com/r/MapPorn/comments/1lhjnre/interesting_ethnic_map_of_the_german_empire_from/?tl=de#lightbox
W opisie min.:
Berlin (szary kolor podkreślenia) – Siedziba Związku Mniejszości Narodowych w Niemczech lub jego organizacji członkowskich:
Związek Polaków w Niemczech (zielona linia)
Domowina, Serbołużycka Rada Narodowa (pomarańczowa linia)
Południowoszlezwicki Związek Wyborczy (SSW) (szara linia) wg wiki: Stowarzyszenie Wyborców Południowego Szlezwiku
Zjednoczenie Litwinów w Niemczech (brązowa linia)
Stowarzyszenie Fryzyjsko-Szlezwickie
Berlin – Sitz des Verbandes der nationalen Minderheiten in Deutschland bzw. seiner Mitgliedsorganisationen:
Bund der Polen in Deutschland
Domowina, Wendischer Volksrat
Südschleswigscher Wahlverein
Vereinigung der Litauer Deutschlands
Friesisch-Schleswigscher Verein
4.
Domowina, Serbołużycka Rada Narodowa (pomarańczowa linia)
Południowoszlezwicki Związek Wyborczy (SSW) (szara linia) wg wiki: Stowarzyszenie Wyborców Południowego Szlezwiku
Zjednoczenie Litwinów w Niemczech (brązowa linia)
Stowarzyszenie Fryzyjsko-Szlezwickie
Berlin – Sitz des Verbandes der nationalen Minderheiten in Deutschland bzw. seiner Mitgliedsorganisationen:
Bund der Polen in Deutschland
Domowina, Wendischer Volksrat
Südschleswigscher Wahlverein
Vereinigung der Litauer Deutschlands
Friesisch-Schleswigscher Verein
4.
Mapa na 1900 rok, znaleziona na reddit: "Mapa narodowościowa Prowincji Śląsk"
Ciekawe, iż przewaga ludności polskiej "zaznaczona" jest kolorem białym... czyli
jakby nie jest zaznaczona...
Z komentarza reddit:
Cultourist Oryginalna osoba postująca • 9 lat temu
Czerwony: Niemiecki
Biały: Polak
Żółty: czeski
Niebieski: Sorb (1890)
Ciemnozielony: lasy należące do państwa lub korony
Jasnozielony: lasy należące do gmin lub osób prywatnych
marquecz • 9 lat temu
Czy to oznacza, iż ciemne i jasnozielone obszary mówiły po entyjsku?
nieuchwytnyuchwyt • 9 lat temu
Oto reprezentacja danych pokazanych na tej mapie, z dużo wyraźniejszym schematem kolorystycznym.
Zasadne pytanie: bo białego koloru - oznaczającego polską mowę, jest w ten sposób mniej, prawda?
Oto reprezentacja danych pokazanych na tej mapie, z dużo wyraźniejszym schematem kolorystycznym.
Zasadne pytanie: bo białego koloru - oznaczającego polską mowę, jest w ten sposób mniej, prawda?
Użytkownik "nieuchwytnyuchwyt" podaje linka do innej nowoczesnej wersji tej mapy... pokazuję jako nr. 5.
Brak gwary śląskiej.
reddit.com/r/MapPorn/comments/6421za/linguistic_map_of_the_province_of_silesia_in_1900/?tl=de
Opis przetłumaczony Ai Gemini:
Mapa narodowościowa Prowincji Śląsk. Opracowana na podstawie danych urzędowych przez Paula Langhansa. Dane dotyczące stosunków językowych opierają się na ustaleniach Królewsko-Pruskiego Urzędu Statystycznego. Na podstawie Mapy Rzeszy Niemieckiej Vogla w skali 1:500 000.
Jednostki gminne według języka ojczystego w dniu 1 grudnia 1900 r.:Przeważająco niemieckie:
(Ciemnoczerwony): powyżej 75% niem. (na Łużycach powyżej 70%).
(Jasnoczerwony): 50–75% niem. (na Łużycach 50–70%).
Przeważająco polskie:
(Różowy w prążki): 25–50% niem.
(Biały): 0–25% niem.
Przeważająco czeskie (również „morawskie”):
(Pomarańczowy): 25–50% niem.
(Żółty): 0–25% niem.
Przeważająco serbołużyckie (wendyjskie) 1890:
(Szary): 30–50% niem.
(Niebieski): 0–30% niem.
Większe zwarte kompleksy leśne są wyodrębnione:
(Ciemnozielony): Lasy państwowe i koronne.
(Jasnozielony): Lasy gminne i prywatne.
Przynależność narodowa ich nielicznej ludności jest oznaczona kolorowymi kręgami odpowiadającymi powyższym stopniom barw. W przypadku niezamieszkanych rewirów leśnych kręgi zawierają odpowiedni kolor lasu.
Oryginalna wersja niemiecka (Transkrypcja)
Nationalitäten-Karte der Provinz Schlesien. Auf Grund amtlicher Angaben entworfen von Paul Langhans. Die Angaben über die Sprachverhältnisse beruhen auf den Feststellungen des Königlich Preußischen Statistischen Landesamtes. Auf Vogels Karte des Deutschen Reiches in 1:500 000.
Die Gemeindeeinheiten nach der Muttersprache am 1. Dez. 1900:
überwiegend deutsch:
üb. 75 v. H. deutsch (in der Lausitz über 70 v. H.).
50–75 v. H. deutsch (in der Lausitz 50–70 v. H.).
überwiegend polnisch:
25–50 v. H. deutsch.
0–25 v. H. deutsch.
überwiegend tschechisch (auch „mährisch“):
25–50 v. H. deutsch.
0–25 v. H. deutsch.
überwiegend sorbisch 1890 (wendisch):
30–50 v. H. deutsch.
0–30 v. H. deutsch.
Die größeren zusammenhängenden Waldungen sind ausgeschieden:
Staats- und Kronforsten.
Gemeinde- und Privatforsten.
Die nationale Zugehörigkeit ihrer geringen Bevölkerung ist durch den obigen Farbenstufen entsprechende Ringe gekennzeichnet. Die Ringe enthalten bei unbewohnten Forstgutsbezirken die betr. Waldfarbe.
Staats- und Kronforsten.
Gemeinde- und Privatforsten.
Die nationale Zugehörigkeit ihrer geringen Bevölkerung ist durch den obigen Farbenstufen entsprechende Ringe gekennzeichnet. Die Ringe enthalten bei unbewohnten Forstgutsbezirken die betr. Waldfarbe.
5.
Sprachen in Schlesien 1905
Śląsk odnosi się do terenów na północny wschód od Sudetów, wokół górnych i środkowych odcinków Odry.
Prusy przejęły większość Śląska od Austrii za panowania Fryderyka Wielkiego w połowie XVIII wieku. W porównaniu z Prusami Wschodnimi i Zachodnimi wyraźnie widać wyraźniejszy podział etniczny między Niemcami a Polakami, który bardziej przypomina sytuację językową w Czechach i Morawach niż bardziej zróżnicowaną sytuację innych prowincji Prus Wschodnich.
Niemieckojęzyczni dominowali na Dolnym Śląsku i stanowili w dużej mierze jednorodną ludność. Ci na północy skłaniali się ku luteranizmowi, podczas gdy ci na południu, bliżej Czech, byli katolikami.
Rabowie mówili na dalekim zachodzie, między Brandenburgią a Saksonią (gdzie również występowali w dużej liczbie).
Osoby mówiące po czesku występowały na dalekim zachodzie regionu Kłodzka ("czeski róg") oraz w regionie Hlučín na południu. Ponadto istniały społeczności mówiące czecho wywodzące się z protestanckich Braci Morawskich, które opuściły katolickie ziemie Habsburgów na wygnanie, w kilku rozproszonych osadach (największą z nich była Hussinetz, nazwana na cześć Jana Husa).
Na południowym wschodzie dominowali językojęzyczni język polski (większość z nich mówiła dialektem śląskim, który niestety nie był odróżniany od polskiego w pruskim spisie ludności) z wyjątkiem większych miast, gdzie w wielu przypadkach niemieckojęzyczni (często ledwo) stanowili większość.
de.wikipedia.org/wiki/Provinz_Schlesien
Tu widać wyraźnie: przewaga języka polskiego, trochę czeskiego i ani śladu gwary śląskiej...
upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a8/Sprachen_in_Schlesien_1905_06.svg/2000px-Sprachen_in_Schlesien_1905_06.svg.png
6.
Bardzo podobna mapa do "4" - też reddit, wklejona 16 dni temu, źródłem mapy jest wikipedia.
Oprócz lasów pokazuje i wymienia: Sorbian, German, Polen, Czech - ani śladu gwary śląskiej...
reddit.com/r/MapPorn/comments/1qqk5q6/linguistic_and_physical_maps_of_the_province_of/?tl=de
Z komentarza użytkownika pod mapą:
tłumaczenie automatyczne
Prusy przejęły większość Śląska od Austrii za panowania Fryderyka Wielkiego w połowie XVIII wieku. W porównaniu z Prusami Wschodnimi i Zachodnimi wyraźnie widać wyraźniejszy podział etniczny między Niemcami a Polakami, który bardziej przypomina sytuację językową w Czechach i Morawach niż bardziej zróżnicowaną sytuację innych prowincji Prus Wschodnich.
Niemieckojęzyczni dominowali na Dolnym Śląsku i stanowili w dużej mierze jednorodną ludność. Ci na północy skłaniali się ku luteranizmowi, podczas gdy ci na południu, bliżej Czech, byli katolikami.
Rabowie mówili na dalekim zachodzie, między Brandenburgią a Saksonią (gdzie również występowali w dużej liczbie).
Osoby mówiące po czesku występowały na dalekim zachodzie regionu Kłodzka ("czeski róg") oraz w regionie Hlučín na południu. Ponadto istniały społeczności mówiące czecho wywodzące się z protestanckich Braci Morawskich, które opuściły katolickie ziemie Habsburgów na wygnanie, w kilku rozproszonych osadach (największą z nich była Hussinetz, nazwana na cześć Jana Husa).
Na południowym wschodzie dominowali językojęzyczni język polski (większość z nich mówiła dialektem śląskim, który niestety nie był odróżniany od polskiego w pruskim spisie ludności) z wyjątkiem większych miast, gdzie w wielu przypadkach niemieckojęzyczni (często ledwo) stanowili większość.
Pełnowymiarowe pliki PNG można znaleźć na Wikipedii. Krytyka, poprawki i opinie są mile widziane.
Językoznawcze: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Silesia_Language_Map_1905.png
commons.wikimedia.org/wiki/File:National_map_of_eastern_provinces_of_German_Reich_based_on_official_census_of_1910.jpg
![Pracownicy Orlenu posadzili w podpłockiej gminie sosnowy las. Nie pierwszy raz koncern angażuje się w odnowę drzewostanu [FOTO]](https://dziennikplocki.pl/wp-content/uploads/2026/04/672673296_1570612901733378_6603983277030448532_n.jpg)
