Geosfera z nowym obliczem

Jaworznicka GEOsfera od lat cieszy się sporą popularnością i przyciąga turystów nie tylko z naszego miasta. Plany jej rozbudowy nabierają realnych kształtów – gmina właśnie ogłosiła przetarg na zagospodarowanie całej północno-wschodniej części dawnego kamieniołomu Sadowa Góra.

Ośrodek Edukacji Ekologiczno-Geologicznej GEOsfera położony w niecce dawnego kamieniołomu wapieni triasowych Sodowa (lub też Sadowa) Góra to zdecydowanie jedno z najciekawszych i najbardziej malowniczych miejsc w Jaworznie. Działający tu w przeszłości kamieniołom odsłonił cenne skały, które są świadkami historii naszej planety, a skuteczna rewitalizacja tego terenu sprawiła, iż park stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych ośrodków edukacji ekologicznej i surowcowej w Polsce. Od 2013 roku obiekt odwiedziło już ponad milion osób. GEOsfera blisko współpracuje też z licznymi instytucjami naukowymi, takimi jak: Uniwersytet Śląski, Politechnika Śląska, Śląski Uniwersytet Medyczny, Państwowy Instytut Geologiczny czy Polska Akademia Nauk. Dla wielu mieszkańców jest też świetnym miejscem do odpoczynku i rekreacji.

Nieco ponad rok temu prezydent Paweł Silbert i marszałek Wojciech Saługa wspólnie ogłosili nowy etap rozwoju Geosfery, który będzie możliwy dzięki skutecznemu pozyskaniu przez miasto unijnych środków. Trzy projekty planowane w ramach całej inwestycji zajęły odpowiednio I, III i IV miejsce na liście rankingowej dofinansowań z programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021–2027, w ramach Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji.

Milionowe wsparcie

Na początku lutego miasto ogłosiło przetarg na wykonanie trzech zdań dotyczących zagospodarowania całej północno-wschodniej części dawnego kamieniołomu Sadowa Góra, czyli terenu leżącego już za kładką widokową. Łączna wartość inwestycji wynosi 48 749 500 zł, z czego 37 087 200 zł stanowi dofinansowanie z Funduszy Europejskich, a 11 662 300 zł to wkład własny miasta.

Pierwszym z projektów jest rekultywacja północno-wschodniej części kamieniołomu wraz z adaptacją dawnej prochowni na muzeum poświęcone historii eksploatowanego tu surowca oraz cementowni „Szczakowa”. Drugie zadanie obejmuje budowę kompleksu naukowo-dydaktycznego, który stanie się platformą współpracy i komunikacji świata nauki z lokalną społecznością oraz biznesem. Oprócz tego w ramach trzeciego projektu utworzona zostanie rozbudowana trasa geologiczno-przyrodnicza. Planowane są bardzo atrakcyjne turystycznie elementy takie jak m.in. punkty widokowe, podwieszane ciągi komunikacyjne, ogród terapeutyczny, lapidarium, alpinarium, miejsca odpoczynku, park starych maszyn i park edukacyjny, a także wieża widokowa na szczycie Sadowej Góry.

Miasto przywiązuje dużą wagę do tego, by planowane inwestycje dobrze współgrały z otaczającą naturą. Projekty realizowane będą zgodnie z ideą „czwartej przyrody”. Zakłada ona przywracanie wartości przyrodniczych na terenach poprzemysłowych przy wykorzystaniu ich naturalnych procesów regeneracyjnych. Dawny kamieniołom zachowa półnaturalny charakter, a sposób jego utrzymania pozwoli na obserwację procesów biologicznych w harmonii z unikatowym otoczeniem geologicznym. Wszystkie projekty będą realizowane w ścisłej współpracy z ekspertami z wielu dziedzin, w tym geologami, biologami oraz architektami krajobrazu. Dzięki temu w nowej części GEOsfery powstanie przestrzeń łączącą funkcje edukacyjne, naukowe i rekreacyjne.