3 dni temu
Poprawa spójności danych o granicach oraz kooperacja województw, powiatów i administracji centralnej były głównymi tematami pierwszego dnia spotkania Zespołu Geodetów Województw Związku Województw Rzeczypospolitej Polskiej. Obrady odbyły się 12 października 2026 r. w Warszawie.
Pierwszy dzień spotkania obejmował symboliczne uhonorowanie byłych geodetów województw. Wyróżnienia wręczył dyrektor Biura ZWRP Rafał Cieślik.
W programie znalazło się również wystąpienie dr. hab. inż. Dariusza Gotliba, profesora Politechniki Warszawskiej, poświęcone wizji rozwoju polskiej bazy topograficznej.
W bloku dotyczącym prowadzenia państwowego rejestru granic (PRG) uczestniczyli Główny Geodeta Kraju Andrzej Żylis oraz Marcin Grudzień, dyrektor Departamentu Informacji o Nieruchomościach w Głównym Urzędzie Geodezji i Kartografii (GUGiK). Przedstawili założenia współdziałania z samorządami województw, którego celem miałoby być usuwanie rozbieżności między PRG a ewidencją gruntów i budynków (EGiB).
„Podstawowym celem tego porozumienia byłoby zapewnienie spójności danych ewidencji gruntów i budynków” – powiedział Marcin Grudzień. Wyjaśnił, iż proponowane działania dotyczyłyby przede wszystkim granic jednostek ewidencyjnych i powiatów.
Przedstawione przez niego analizy wskazywały na ponad 23 tys. miejsc nakładania się obszarów sąsiednich powiatów oraz ponad 24 tys. szczelin pomiędzy nimi. W osobnym porównaniu odnotowano ponad 808 tys. miejsc, w których granice obrębów w PRG różniły się o więcej niż jeden centymetr od granic działek ewidencyjnych leżących na granicach powiatów.
Według przedstawionej koncepcji samorządy województw identyfikowałyby niezgodności, przekazywały ich zestawienia starostom i wspierały uzgodnienia pomiędzy sąsiednimi powiatami. Do ich zadań należałaby także weryfikacja wprowadzonych poprawek. Usuwanie rozbieżności w EGiB pozostawałoby po stronie starostów, natomiast Główny Geodeta Kraju odpowiadałby za aktualizację PRG na podstawie poprawionych danych.
„Tu widzimy właśnie rolę marszałka, żeby pomóc starostom właśnie uzgodnić najlepszy sposób usunięcia tych niezgodności” – zaznaczył dyrektor Departamentu Informacji o Nieruchomościach GUGiK.
Proponowany model pracy zakłada roczny cykl usuwania niezgodności, który byłby powtarzany w kolejnych latach. Jego początkiem miałaby być analiza wskazująca miejsca wymagające korekty. Postępy byłyby monitorowane dzięki analiz okresowych, wykonywanych nie rzadziej niż raz w miesiącu. Wyniki miałyby służyć weryfikacji poprawek oraz identyfikacji nowych problemów. W przypadku bardziej złożonych rozbieżności konieczne mogłyby być dodatkowe prace geodezyjne.
Techniczne możliwości weryfikacji danych przedstawił Karol Stachura, główny specjalista, ekspert i koordynator ds. sztucznej inteligencji z województwa pomorskiego. Wskazał, iż niespójne dane utrudniają planowanie przestrzenne i mogą zwiększać ryzyko przy inwestycjach infrastrukturalnych obejmujących kilka powiatów. Rozpoznanie skali rozbieżności ma również znaczenie dla przygotowania zamówień na prace służące ich usunięciu.
„Często powiaty mówią do mnie, iż one chciałyby coś poprawić, ale nie wiedzą co” – powiedział Karol Stachura.
Zaprezentował automatyczne analizy granic obrębów oraz możliwość porównywania wyników w czasie. Zapowiedział udostępnienie województwom skryptów wspierających przygotowanie zestawień w jednolitej formie. Zwrócił też uwagę na aktualność danych udostępnianych przez powiaty w usługach internetowych. Omówił wykorzystanie sztucznej inteligencji do przetwarzania wyników kontroli geodezyjnych i przedstawiania na mapie miejsc, w których mogą występować problemy.
„Chodzi o to, żeby zapewnić informację i sprawdzać, jaki jest trend. Ile przybyło, ile ubyło” – podkreślił, odnosząc się do monitorowania liczby niezgodności.
Doświadczenia regionalne przedstawił Jacek Koperdowski z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego. Dział ds. DIIP Pokazał analizę przygotowaną na podstawie danych pozyskanych bezpośrednio z powiatów oraz przykłady rozbieżności między granicami zapisanymi w PRG a granicami wynikającymi z EGiB. Podkreślił znaczenie współpracy i przekazywania powiatom informacji ułatwiających wyjaśnienie problemów.
„Im bardziej my będziemy im pomagać, tym oni będą lepiej do nas podchodzić” – powiedział Jacek Koperdowski, nawiązując do swoich doświadczeń we współpracy z powiatami.
Przedstawił także pomysł udostępnienia wyników analiz poszczególnym powiatom za pośrednictwem aplikacji mapowej. Zasygnalizował przy tym obawy dotyczące pracochłonności comiesięcznego przekazywania informacji o rozbieżnościach. Wskazał, iż zastosowanie skryptów może pomóc w uporządkowaniu danych granicznych.
Przedstawiciele GUGiK zapowiedzieli przekazanie roboczej treści porozumienia do weryfikacji i zaopiniowania. Do uzgodnienia pozostaje jego forma: rozważane są zarówno jedno porozumienie Głównego Geodety Kraju z 16 marszałkami, jak i 16 porozumień dwustronnych. Dalsze prace mają obejmować ustalenie jednolitego sposobu przygotowywania wyników analiz. Uruchomienie pierwszego cyklu działań przewidziano po zawarciu porozumienia lub porozumień.
