Program Zielona Transformacja, finansowany z Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego (MF EOG), oficjalnie zainaugurowano podczas konferencji z udziałem fundatorów, operatorów i przyszłych beneficjentów. Polska w latach 2021-2028 otrzyma niemal 190 mln euro na projekty związane z transformacją ekologiczną.
Kluczowe cele i zakres programu
Budżet programu Zielona Transformacja wynosi blisko 190 mln euro, z czego ponad 160 mln euro stanowi bezpośredni grant z MF EOG. Środki te przeznaczone będą na adaptację do zmian klimatu, rozwój odnawialnych źródeł energii (OZE), ochronę przyrody oraz wsparcie gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ).
Operatorem programu w Polsce jest Ministerstwo Klimatu i Środowiska, a za wdrażanie odpowiada Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW), działający we współpracy z resortem.
Międzynarodowa kooperacja i wsparcie ekspertów
W konferencji inaugurującej program wzięli udział przedstawiciele polskich władz, a także reprezentanci Norwegii i Islandii – państw-darczyńców. Wśród nich byli m.in. Krzysztof Bolesta, Sekretarz Stanu w MKiŚ, Snorre Erichsen Skjevrak, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Energii Królestwa Norwegii, Øystein Bø, Ambasador Królestwa Norwegii w Polsce oraz Friđrik Jónsson, Ambasador Islandii w Polsce.
Założeniem programu Zielona Transformacja jest pomoc Polsce w realizacji celów polityki unijnej. Razem z państwami-darczyńcami wybraliśmy do współpracy cztery obszary ważne dla wszystkich stron. W tych obszarach zawiera się także bezpieczeństwo – tak istotne z perspektywy Polski. Musimy być bardziej odporni na kryzysy gospodarcze i rozwijać te technologie, które pomagają wykorzystać własne zasoby np. geotermię.
– Krzysztof Bolesta, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska
Środki norweskie to zarówno inwestycje infrastrukturalne, jak i działania miękkie, skupione wokół kompetencji i współpracy. Prawdziwą siłą Funduszy Norweskich są partnerstwa oraz możliwość korzystania z wiedzy, doświadczeń i najlepszych praktyk Norwegii, Islandii i Liechtensteinu. Dla Polski w procesie zielonej transformacji, szczególnie cenne są przykłady rozwiązań, które zostały już sprawdzone w praktyce i przynoszą konkretne efekty ekologiczne. Mam nadzieję, iż nadchodzące nabory przełożą się na wymierne efekty środowiskowe. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska jeszcze w tym roku uruchomi pierwsze nabory na projekty z obszaru klimatu, energii, ochrony przyrody oraz gospodarki o obiegu zamkniętym.
– Dorota Zawadzka-Stępniak, Prezes Zarządu NFOŚiGW
Obszary wsparcia i planowane nabory
Program przewiduje wsparcie w czterech kluczowych obszarach:
- Klimat
- Energia
- Przyroda
- Gospodarka o obiegu zamkniętym (GOZ)
NFOŚiGW planuje ogłosić dziewięć naborów wniosków o dofinansowanie w następujących tematach:
- Magazynowanie energii dla rozwoju OZE
- Energia geotermalna
- Ochrona bioróżnorodności i ekosystemów
- Zielona transformacja miast
- Podnoszenie świadomości w zakresie łagodzenia i adaptacji do zmian klimatu
- Wsparcie inwestycyjne dla lokalnych społeczności energetycznych
- Wsparcie przygotowania projektów CCUS w Polsce
- Gospodarka o obiegu zamkniętym w sektorze budownictwa
- Cyrkularne zarządzanie wodą
Pierwsze nabory ruszą już w IV kwartale 2026 roku.
Znaczenie programu dla polskiej transformacji energetycznej
Zielona Transformacja to nie tylko wsparcie finansowe, ale także szansa na wykorzystanie międzynarodowych doświadczeń i najlepszych praktyk. Program ma przyczynić się do zwiększenia odporności gospodarki na kryzysy oraz przyspieszyć rozwój zielonych technologii w Polsce.
Zobacz również:
- Fundusze Norweskie 2021-2028: ponad 188 mln euro na Zieloną Transformację w Polsce
Źródło: Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
