2 dni temu
Wiceminister Krzysztof Bolesta poinformował, iż NFOŚ prowadzi w tej chwili przegląd realizowanych projektów i podsumowuje dotychczasowe wydatki w ramach Funduszu Modernizacyjnego. Po zakończeniu tego procesu będzie wiadomo, ile dokładnie mógłby wynieść budżet nowego programu dedykowanego sprawiedliwej transformacji już w 2027 r.
1 lipca 2026 r. interesariusze z Turowa, Bogdanki, Kozienic i Połańca spotkali się z Sekretarzem Stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska Krzysztofem Bolestą oraz z przedstawicielami Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW). Spotkanie, współorganizowane przez Fundację Instrat, było kolejną rundą rozmów na temat utworzenia nowego programu finansowanego z Funduszu Modernizacyjnego. Program wspierałby regiony węglowe, które nie mają dostępu do Funduszu Sprawiedliwej Transformacji.
Wiceminister Bolesta wskazał, iż program dedykowany sprawiedliwej transformacji mógłby skoncentrować się na społecznym wymiarze odejścia od węgla, ponieważ inne fundusze publiczne – poza niedostępnym już dla tych regionów Funduszem Sprawiedliwej Transformacji – aktualnie nie wspierają takich działań.
Fundacja Instrat sugerowała, aby szukać inspiracji w realizowanym w Koninie programie “Droga do zatrudnienia po węglu”. Wspiera on przekwalifikowanie ponad dwóch tysięcy mieszkańców Wielkopolski Wschodniej, ich nowe zatrudnienie, a także rozwój ekonomii społecznej i spółdzielczości. Kwota wstępnie omawiana podczas spotkania to 300 mln zł w ramach pierwszego naboru.
Uczestnicy spotkania zgodnie wskazywali też, iż najważniejsze jest stworzenie dobrej jakości miejsc pracy w regionach odchodzących od węgla. Zgadzali się, iż decyzje rządu – m.in. o lokalizacji strategicznych inwestycji – będą miały najważniejsze znaczenie dla przyszłości ich regionów. Postulowali również pilne podjęcie działań dywersyfikujących lokalne gospodarki m.in. poprzez tworzenie nowych terenów inwestycyjnych.
W trakcie spotkania zaapelowano też o powołanie pełnomocnika rządu ds. sprawiedliwej transformacji oraz o bardziej spójne podejście do kwestii górnictwa w obrębie rządu.
Instrat szacuje, iż w regionach węglowych, które w 2021 r. nie otrzymały wsparcia z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji (do Polski trafiło z niego łącznie ok. 16 mld zł) około 15 tys. osób jest bezpośrednio związanych z branżą węglową, a znacznie więcej utrzymuje się z działalności z nią powiązanej. W powiecie łęczyńskim (woj. lubelskie), gdzie położona jest kopalnia Bogdanka, aż 20% wszystkich pracujących pracuje w branży wydobywczej lub energetycznej. Z kolei w powiecie zgorzeleckim, gdzie działa kopalnia i elektrownia Turów, odsetek ten wynosi blisko 15%. 
Fundusz Modernizacyjny zasilany jest wpływami z systemu handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS). Instrat szacuje, iż opłaty za emisje (53 mld zł) uiszczone przez trzy elektrownie z regionów bez FST (Turów, Kozienice i Połaniec) to równowartość 38% wpływów, jakie Polska otrzymała z systemu ETS w latach 2013-25.
Interesariusze obecni na spotkaniu ustalili, iż kolejnym krokiem w ramach tworzenia programu wsparcia sprawiedliwej transformacji, powinno być spotkanie z władzami Ministerstwa Finansów. Fundacja Instrat zobowiązała się do wsparcia tej inicjatywy.
W spotkaniu udział wzięli m.in:
Ministerstwo Klimatu i Środowiska:
Krzysztof Bolesta – Sekretarz Stanu
Marcin Janiak – Zastępca Dyrektora Departamentu Funduszy Europejskich
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej:
Marta Babicz – Dyrektorka Departamentu Środków Zagranicznych
Subregion Turów:
Rafał Gronicz – Burmistrz Miasta Zgorzelec
Wojciech Dobrołowicz – Burmistrz Bogatyni
Paweł Tomczyk, Wice Wójt Gminy Wiejskiej Zgorzelec
Powiat Łęczyński:
Łukasz Reszka – Starosta Powiatu Łęczyńskiego
Paweł Kraszewski – Dyrektor HR w LW Bogdanka
Mariusz Romańczuk – Przewodniczący NSZZ “Solidarność” w LW Bogdanka
Kozienice:
Mariusz Prawda – Burmistrz Gminy Kozienice
Marcin Ogórek – Wiceprzewodniczący NSZZ „Solidarność” przy Enea Wytwarzanie S.A.
Połaniec:
Jacek Nowak – Burmistrz Gminy Połaniec
Adam Łukawski – Przewodniczący MZZ Pracowników Ruchu Ciągłego, Elektrownia Połaniec S.A
ENEA:
Marek Lelątko – Wiceprezes ds. Finansowych, ENEA S.A.
Grzegorz Wątroba – Wiceprezes Zarządu ds. Inwestycji i Transformacji Energetycznej, Enea Elektrownia Połaniec
PGE GiEK
Jan Michalski – Wiceprezes Zarządu ds. Operacyjnych, PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna
Fundacja Instrat:
Michał Hetmański – Prezes Zarządu i Współzałożyciel
Iwona Bojadżijewa – Kierowniczka Zespołu Wsparcia Sprawiedliwej Transformacji
