Frank Spula nowym przewodniczącym Rady Polonii Świata, Dominik Roszak wiceprzewodniczącym

Walny Zjazd Sprawozdawczo-Wyborczy w Brukseli (9 października 2026)

W piątek, 9 października 2026 r., w Brukseli odbył się Walny Zjazd Sprawozdawczo-Wyborczy Rady Polonii Świata (RPŚ). Delegaci organizacji członkowskich wybrali na nowego przewodniczącego Franka J. Spulę – prezesa Związku Narodowego Polskiego (Polish National Alliance, PNA-ZNP) oraz honorowego prezesa Kongresu Polonii Amerykańskiej (KPA). Spula pokonał dotychczasowego przewodniczącego Jarosława Narkiewicza z Litwy, który ubiegał się o kolejną kadencję.

To historyczna zmiana: Frank Spula jest pierwszym przewodniczącym Rady Polonii Świata wywodzącym się ze Stanów Zjednoczonych. Jego kandydaturę zgłosił Kongres Polonii Amerykańskiej (prezes Hubert J. Cioromski). Program Spuli, przedstawiony przed wyborami, opierał się na haśle „Doświadczenie, które łączy. Współpraca, która buduje przyszłość” oraz pięciu filarach: partnerskiej współpracy organizacji członkowskich, demokracji, komunikacji i przejrzystości, budowaniu silnego i niezależnego głosu światowej Polonii, łączeniu pokoleń i przekazywaniu odpowiedzialności młodym liderom oraz wyznaczaniu realistycznych celów i odpowiedzialnym przywództwie.

Jarosław Narkiewicz (poseł na Sejm Republiki Litewskiej z ramienia AWPL-ZChR, związany ze Związkiem Polaków na Litwie) kierował Radą od 2022 r. Wówczas, na zjeździe w Wilnie, uzyskał 38 głosów przy 34 oddanych na Teresę Berezowsky z Kanady. Oficjalne komunikaty (m.in. Dziennik Związkowy i Stowarzyszenie „Wspólnota Polska”) potwierdzają wybór Spuli decyzją delegatów i zastąpienie Narkiewicza, jednak szczegółowe wyniki głosowania oraz pełny skład nowego Prezydium nie zostały jeszcze szeroko upublicznione – informacje pojawiają się stopniowo.

Rada Polonii Świata jest federacją organizacji parasolowych reprezentujących Polonię i Polaków za granicą. Kontynuuje działalność Rady Koordynacyjnej Polonii Wolnego Świata, powołanej w 1978 r. w Toronto z inicjatywy m.in. Kongresu Polonii Amerykańskiej i Kongresu Polonii Kanadyjskiej. Zrzesza przedstawicieli organizacji z kilkudziesięciu państw (według wcześniejszych danych ok. 42 organizacji parasolowych, skupiających około 10 tys. podmiotów). Jej zadania obejmują reprezentowanie wspólnych interesów diaspory, niezależnie od interesów partyjnych i gospodarczych, w duchu demokracji, politycznej neutralności i tolerancji religijnej.

Wybory w Brukseli zbiegły się w czasie z Forum Polonii Europejskiej 2026 (8–11 października), organizowanym przez Europejską Unię Wspólnot Polonijnych (EUWP) w Brukseli i Comblain-la-Tour. Forum gromadziło przedstawicieli 33 organizacji europejskich pod hasłem „Polonia w Europie: współpraca, odpowiedzialność, przyszłość”.

Frank Spula od dekad działa w strukturach polonijnych w USA. Od 2005 r. był prezesem krajowym KPA (do 2025 r., kiedy nie ubiegał się o reelekcję i otrzymał tytuł honorowego prezesa), a od lat kieruje PNA-ZNP. Współpracował z władzami USA i Polski, angażował się m.in. w działania na rzecz włączenia Polski do Programu Ruchu Bezwizowego oraz pomoc Ukrainie po 2022 r. Jest także członkiem Rady do Spraw Polonii i Polaków za Granicą przy Prezydencie RP.

Frank Spula ma dobre, wręcz instytucjonalno-osobiste relacje z prezydentem Nawrockim:

• Był członkiem oficjalnej delegacji Stanów Zjednoczonych (desygnowanej przez prezydenta Trumpa) na zaprzysiężenie Karola Nawrockiego 6 sierpnia 2025 r. w Warszawie. Sam podkreślał, iż to był dla niego wyjątkowy zaszczyt.
• Prezydent Nawrocki wysłał do niego osobisty list (z października 2025 r.) z podziękowaniami za gratulacje i za działania Polonii amerykańskiej na rzecz dobrych relacji polsko-amerykańskich.
• Spula został powołany przez prezydenta Nawrockiego do Rady do spraw Polonii i Polaków za Granicą (razem m.in. z Dominikiem Roszakiem).
• Istnieją wcześniejsze więzi instytucjonalne: kooperacja PNA z IPN (kiedy Nawrocki kierował Instytutem) w zakresie archiwizacji prasy polonijnej (Zgoda, Dziennik Związkowy).

Spula publicznie gratulował Nawrockiemu i podkreślał potrzebę współpracy.

Nie ma publicznych, ostrych wypowiedzi Spuli przeciwko premierowi Tuskowi ani rządowi. Jego styl działania od lat opiera się na zasadzie, którą sam wielokrotnie powtarzał:

„Musimy mieć przyjaciół po obu stronach podziału partyjnego, aby cokolwiek osiągnąć.”

Przez dwie dekady jako prezes Kongresu Polonii Amerykańskiej współpracował z różnymi polskimi władzami (zarówno z czasów PO/Komorowskiego, jak i PiS/Dudy). Jego priorytetem zawsze były relacje polsko-amerykańskie, kwestie wizowe, lobbing na rzecz Polski w USA oraz sprawy samej Polonii – a nie angażowanie się w polskie spory wewnętrzne. W praktyce utrzymuje postawę neutralną i pragmatyczną wobec rządu, niezależnie od tego, kto nim kieruje.

Jednym z wiceprzewodniczących nowego Prezydium Rady Polonii Świata został Dominik Roszak z Kanady (obecny prezes Kongresu Polonii Kanadyjskiej). To logiczne i naturalne rozwiązanie – Roszak był wcześniej aktywny w strukturach RPŚ, a zarówno on, jak i Spula zostali powołani do Rady przy prezydencie Nawrockim. Wybór Spuli (USA) i Roszaka (Kanada) wzmacnia północnoamerykański głos w kierownictwie Rady.

Do Prezydium wybrano:

• Wiceprzewodniczący: Tadeusz Adam Pilat i Dominik Roszak
• Sekretarz: Małgorzata Kwiatkowska
• Skarbnik: Aleksander Zając
• Członkowie: Gerwazy Longher, Alicja Donimirska, Andrzej Suchanek, Alicja Kuklińska, Urszula Stefańska-Andreini oraz Jarosław Narkiewicz i Andrzej Janeczko

Kim jest Frank Spula (sylwetka)

Frank John Spula to wieloletni działacz Polonii amerykańskiej, wydawca i orędownik relacji polsko-amerykańskich. Od blisko pięciu dekad działa na szczeblu lokalnym, krajowym i międzynarodowym.

• Urodził się w Chicago jako syn imigranta i Amerykanki polskiego pochodzenia. Wychował się w polskiej dzielnicy, świadomy dyskryminacji i trudów życia rodzin robotniczych (ojciec mówił po angielsku z silnym akcentem, ale angażował się w lokalną politykę w 26. okręgu Chicago i podkreślał znaczenie głosowania oraz obywatelstwa).
• W młodości grał w zespole The Mystics (występy na weselach, w restauracjach), udzielał lekcji akordeonu. Pasjonuje się muzyką i zabytkowymi samochodami.
• Absolwent DePaul University (administracja biznesowa i psychologia); studia podyplomowe z zarządzania towarzystwami ubezpieczeń na życie (LOMA, 1979).
• Od 1976 r. związany ze Związkiem Narodowym Polskim (Polish National Alliance – PNA/ZNP), jedną z najstarszych organizacji bratnich w USA. Przeszedł wszystkie szczeble kariery (m.in. dyrektor ds. sprzedaży, Sekretarz Krajowy od 1987 r.). W 2005 r. został 19. prezesem PNA po śmierci Edwarda Moskala.
• W tym samym roku (2005) został prezesem Kongresu Polonii Amerykańskiej (PAC). Funkcję pełnił do października 2025 r., potem otrzymał tytuł Prezesa Honorowego. Wcześniej kierował wydziałem Illinois PAC (1992–1999).
• Spotykał się z prezydentami Polski (Lech Kaczyński, Bronisław Komorowski, Andrzej Duda, Karol Nawrocki), premierami, ambasadorami oraz członkami Sejmu i Senatu. Organizował ważne spotkania w Chicago wspierające interesy Polski w USA i budował relacje z amerykańskimi politykami.
• W 2016 r. zaprosił kandydatów na prezydenta USA do dyskusji z PAC. Donald Trump uczestniczył w spotkaniu w Chicago i publicznie zobowiązał się do wsparcia włączenia Polski do Visa Waiver Program (zrealizowane w 2019 r.) oraz zwiększenia obecności wojskowej USA w Polsce.
• W 2022 r. pod jego kierownictwem PAC zorganizował zbiórkę na pomoc Ukrainie po inwazji Rosji (setki tysięcy dolarów).
• Odznaczenia: m.in. Krzyż Oficerski Orderu Zasługi RP (2011, od prezydenta Komorowskiego). W 2024 r. powołany do Polonijnej Rady Konsultacyjnej przy Marszałek Senatu; w 2025 r. uczestniczył w inauguracji prezydenta Nawrockiego jako członek oficjalnej delegacji USA.
• Wydawca „Dziennika Związkowego” (najstarsza polskojęzyczna gazeta w USA) oraz prezes Alliance Radio 103.1 FM.

Frank Spula (jako prezes Kongresu Polonii Amerykańskiej) publicznie krytykował ustawę JUST Act of 2017 (S.447 / H.R. 1226), nazywaną w Polsce „ustawą 447”, uznając jej zastosowanie do Polski za niesprawiedliwe.

1. List do przewodniczącego Komisji Spraw Zagranicznych Izby Reprezentantów Eda Royce’a (4 stycznia 2018 r.)
Spula napisał, iż ustawa niesłusznie stawia Polskę w jednym rzędzie z sojusznikami Osi (np. Rumunią i Węgrami). Podkreślał:

• Polska była ofiarą agresji Niemiec i ZSRR (pakt Ribbentrop-Mołotow), a nie kolaborantem.
• Nie istniało na ziemiach polskich kolaboracyjne państwo satelickie nazistowskie.
• Roszczenia powinny być kierowane do sprawców (Niemcy i Rosja jako sukcesor ZSRR), a nie do ofiary.
• Polska już uregulowała sprawy mienia obywateli USA na mocy bilateralnej umowy z 1960 r.
• Ustawa stanowi „perwersyjną zbiorową karę” dla dzisiejszych Polaków za zbrodnie nazistów i komunistów.

Apelował, by komisja nie stosowała H.R. 1226 wobec Polski. List został opublikowany przez PAC i przyjęty do oficjalnego rejestru komisji.

2. Oświadczenie z 24 kwietnia 2018 r. (po głosowaniu w Izbie Reprezentantów)
Spula wyraził rozczarowanie społeczności polsko-amerykańskiej przyjęciem ustawy. Krytykował procedurę: głosowanie przez aklamację przy zawieszonych regułach (suspended rules), z udziałem tylko ok. 40 kongresmenów, bez głosowania imiennego. Napisał m.in.:

• Ustawa JUST jest „ponad wszelką wątpliwość niesprawiedliwa wobec Polski”.
• System pozwolił niewielkiej grupie posłów „wyrządzić krzywdę krajowi naszych przodków”.
• Apelował do prezydenta Trumpa o weto, przypominając jego przemówienie w Warszawie (2017) i silne wsparcie Polonii amerykańskiej dla jego kandydatury.

Oświadczenie było szeroko cytowane w mediach polonijnych (m.in. Dziennik Związkowy).