15 czerwca 2026 roku we Wrocławiu zostało zorganizowane Forum Energetyki Obywatelskiej. Organizatorem konferencji był Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW). Spotkanie poświęcone było rozwojowi społeczności energetycznych i transformacji energetycznej w Polsce.
Forum zgromadziło przedstawicieli administracji rządowej, samorządów, sektora energetycznego, finansowego oraz środowiska naukowego. Uczestnicy rozmawiali o przyszłości energetyki obywatelskiej i lokalnym bezpieczeństwie energetycznym. Jak podkreśliła Paulina Hennig-Kloska, ministra klimatu i środowiska: „Energetyka oparta na systemie rozproszonym tworzy strukturę znacznie bardziej odporną na potencjalne ataki ze strony agresora, jak i na kryzysy wynikające z niestabilności systemu. Dlaczego jest to takie ważne? Przede wszystkim ma solidne uzasadnienie ekonomiczne. Energetyka oparta na małych, lokalnych obiegach dystrybucji energii, nastawiona na autokonsumpcję, własne magazynowanie oraz produkcję zespoloną z jej zużywaniem, jest po prostu najtańsza”.
Na konferencji podkreślano, iż energetyka obywatelska odgrywa coraz większą rolę w zapewnianiu bezpieczeństwa energetycznego kraju oraz umacnianiu lokalnej gospodarki. Rozwój społeczności energetycznych umożliwia wspólne wytwarzanie i wykorzystywanie energii z odnawialnych źródeł.
Jak powiedziała Dorota Zawadzka-Stępniak, prezes zarządu NFOŚiGW: „Energetyka obywatelska to nie przyszłość – to teraźniejszość polskich samorządów. Gminy i wspólnoty lokalne mają dziś realne narzędzia, by produkować własną energię, obniżać koszty i budować lokalną odporność energetyczną. NFOŚiGW jest tu po to, by ten proces wspierać. Forum Energetyki Obywatelskiej we Wrocławiu to właśnie miejsce, gdzie ta zmiana nabiera tempa.”
Pilotaż realizowany na Dolnym Śląsku ma na celu wypracowanie modelowych, powtarzalnych społeczności energetycznych, które mogą stanowić punkt odniesienia dla innych regionów Polski. W oparciu o doświadczenia oraz wnioski z jego realizacji Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej planuje uruchomienie programu wsparcia skierowanego do jednostek samorządu terytorialnego. Jego celem będzie wspieranie tworzenia i przygotowania społeczności energetycznych, ze szczególnym uwzględnieniem opracowania niezbędnej dokumentacji technicznej i analitycznej.
Na realizację programu przewidziano budżet w wysokości 80 mln zł. Środki te zostaną rozdysponowane za pośrednictwem wszystkich wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Kluczowym punktem konferencji było podpisanie deklaracji, która stanowi wspólną inicjatywę na rzecz rozwoju energetyki obywatelskiej. Ma ona za zadanie wspieranie bezpieczeństwa energetycznego państwa oraz transformacji w kierunku nowoczesnego miksu energetycznego, przy jednoczesnym wzmacnianiu odporności społeczności lokalnych i krajowego systemu elektroenergetycznego.
Prelegenci rozmawiali o roli spółdzielni energetycznych w odniesieniu do jednostek samorządu terytorialnego. Ważnym tematem był również wpływ polityki klimatycznej na rozwój energetyki obywatelskiej. Pilotażowy Program Wsparcia Spółdzielni Energetycznych realizowany przez WFOŚiGW we Wrocławiu, którego pierwszy etap został zaprezentowany podczas konferencji podsumowującej, stanowi istotny element procesu transformacji energetycznej.
Inicjatywa ta ma na celu wspieranie lokalnych przedsięwzięć energetycznych, rozwój nowoczesnego, bezpiecznego i zrównoważonego systemu energetycznego, a także wypracowanie rozwiązań, które w przyszłości mogą zostać wdrożone w innych częściach kraju.
