Fałszywy sondaż przed referendum w Albercie. Prawdziwe dane pokazują wyraźną przewagę opcji pozostania w Kanadzie

Mississauga, 18 października 2026 — Na kilka godzin przed głosowaniem w Albercie w mediach społecznościowych krąży sfałszowana grafika rzekomego sondażu Angus Reid Institute, która odwraca wyniki i sugeruje, iż większość mieszkańców prowincji chce separacji od Kanady. Rzeczywiste badania opinii publicznej konsekwentnie pokazują coś przeciwnego: około dwóch trzecich Albertan opowiada się za pozostaniem w Kanadzie.

Grafika, rozpowszechniana m.in. przez konto Alberta 51 Project, które promuje ideę przyłączenia prowincji do Stanów Zjednoczonych jako 51. stanu, podaje, iż według sondażu Angus Reid z 2–6 lutego 2026 r. aż 65 proc. respondentów wybrałoby separację, a tylko 29 proc. pozostanie w Kanadzie. Dane te są fałszywe. Prawdziwy sondaż tego samego instytutu z identycznych dat, opisany m.in. przez CBC i CTV News 9 lutego, wykazał dokładnie odwrotne proporcje: 65 proc. Albertan zagłosowałoby lub skłaniało się ku pozostaniu w Kanadzie, a 29 proc. ku odejściu.

Manipulacja jest tym bardziej widoczna, iż grafika powołuje się na prawidłowe źródło i daty badania, a jedynie zamienia miejsca liczb i etykiet. W odpowiedziach pod postem pojawiały się już komentarze wskazujące na fałszerstwo.

Rzeczywiste sondaże

Wszystkie poważne badania z 2026 roku — Angus Reid, Léger, Ipsos, Abacus Data, Research Co. i inne — pokazują stabilną przewagę opcji pozostania w Kanadzie. Najnowszy sondaż Angus Reid Institute z połowy października wskazuje, iż około 66 proc. Albertanów wybiera opcję pozostania prowincją Kanady, a 34 proc. opowiada się za rozpoczęciem procesu prowadzącego do przyszłego, wiążącego referendum o separacji. Inne badania z października dają jeszcze wyższe wyniki stronie „remain” — od 70 do 74 proc.

Wsparcie dla realnej, bezpośredniej separacji pozostało niższe. W hipotetycznych pytaniach o odejście od Kanady „na już” zwykle oscyluje wokół 20–30 proc.

O co naprawdę idzie jutrzejsze głosowanie

19 października 2026 r. Albertanie odpowiadają na dziesięć pytań referendalnych. Najważniejsze z nich — pytanie 10 — nie jest bezpośrednim głosowaniem o niezależność. Pyta, czy prowincja powinna pozostać częścią Kanady, czy rząd Alberty ma rozpocząć prawny proces wymagany przez konstytucję Kanady do przeprowadzenia w przyszłości wiążącego referendum o separacji.

Premier Danielle Smith (United Conservative Party) oficjalnie opowiedziała się za pozostaniem w Kanadzie. Wynik jutrzejszego głosowania nie spowoduje automatycznego wyjścia prowincji z federacji. Nawet gdyby zwyciężyła opcja rozpoczęcia procesu, dalsze kroki podlegałyby m.in. Clarity Act i orzecznictwu Sądu Najwyższego Kanady dotyczącemu secesji.

Kontekst całego procesu jest złożony. Separatyści zebrali wcześniej podpisy pod petycją obywatelską, która została jednak zakwestionowana sądowo m.in. ze względu na brak konsultacji z First Nations. Równolegle zbierano podpisy pod petycją „Forever Canadian” na rzecz pozostania w Kanadzie. Premier Smith zdecydowała się ostatecznie na włączenie pytania o przyszłe referendum do pakietu dziesięciu pytań.

Pojawienie się odwróconego sondażu tuż przed głosowaniem jest klasycznym przykładem próby zniekształcenia obrazu nastrojów społecznych. Konto Alberta 51 Project od dłuższego czasu promuje narrację o „wolnej Albercie” i bliższych związkach ze Stanami Zjednoczonymi. Publikacja fałszywej grafiki z prawdziwym logo i datami badania ma na celu stworzenie wrażenia, iż separacja cieszy się masowym poparciem, podczas gdy dane empiryczne mówią coś innego.

Alberta jest kluczową prowincją energetyczną. Każde poważniejsze zawirowanie wokół jej statusu w federacji wpływa na gospodarkę całego kraju, relacje z USA i wewnętrzną stabilność Kanady. Jednocześnie przykład pokazuje, jak łatwo w ostatnich godzinach przed głosowaniem można próbować zafałszować publiczny obraz sondaży.

Jutrzejsze wyniki pokażą, ile z deklaracji z sondaży przełoży się na frekwencję i rzeczywiste głosy. Na razie jednak jedno jest pewne: krążąca grafika z 65 proc. za separacją nie ma nic wspólnego z prawdziwym sondażem Angus Reid.

HUGE TURNOUT: Thousands of Albertans gather to show their support for an independent Alberta. https://t.co/CDylOpRVgj

— Rise Of Alberta (@RiseOfAlberta) October 17, 2026