Emerytura tylko na konto. Ważna zmiana może niedługo dotknąć wszystkich seniorów

Sposób wypłaty emerytur i rent pozostaje dziś kwestią wyboru świadczeniobiorcy. Pieniądze mogą być przekazywane na rachunek bankowy albo dostarczane w gotówce przez operatora pocztowego. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaproponował, aby docelowo pozostawić tylko pierwszą z tych możliwości.

Dla większości emerytów taka zmiana nie oznaczałaby rewolucji. Już 81,8 proc. świadczeń trafia bezpośrednio na konta. Problem dotyczy jednak osób, które przez cały czas odbierają pieniądze w gotówce, a więc przede wszystkim części najstarszych seniorów oraz osób niekorzystających z usług bankowych.

Wprowadzenie obowiązkowych przelewów oznaczałoby, iż każdy emeryt i rencista musiałby posiadać rachunek bankowy. Bez niego wypłata świadczenia w dotychczasowej formie nie byłaby możliwa.

ZUS wylicza koszty wypłaty emerytur i rent

Za propozycją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stoją przede wszystkim pieniądze. Obsługa pojedynczego przelewu bankowego kosztuje około 9 groszy. Koszt przekazu pocztowego może natomiast wynosić niemal 20 zł.

Przy comiesięcznej wypłacie milionów świadczeń różnica nabiera znaczenia dla całego systemu. ZUS uważa, iż ograniczenie kosztów przekazywania pieniędzy pozwoliłoby przeznaczyć część środków na rozwój infrastruktury informatycznej oraz poprawę obsługi emerytów i rencistów.

Przelewy bankowe nie wymagają także fizycznego transportowania gotówki. Zwolennicy zmian wskazują, iż oznaczałoby to ograniczenie problemów logistycznych oraz ryzyka związanego z przewożeniem i dostarczaniem dużych sum pieniędzy.

Emerytura od listonosza wciąż ma swoich zwolenników

Argument ekonomiczny nie zamyka jednak dyskusji. Dla części świadczeniobiorców rachunek bankowy nie jest oczywistym elementem codziennego życia. Nie wszyscy korzystają z bankowości internetowej, aplikacji mobilnych czy kart płatniczych.

W tej grupie są osoby, które świadomie pozostają przy gotówce, ale także seniorzy mający trudności z obsługą nowych technologii. Przeciwnicy obowiązkowych przelewów podkreślają, iż korzystanie z banku powinno pozostawać wyborem, a nie warunkiem otrzymania należnego świadczenia.

Zmiana mogłaby więc pogłębić problem wykluczenia finansowego i cyfrowego. Sam przelew jest bezpieczniejszy od przewożenia gotówki, ale korzystanie z rachunku bankowego wiąże się z innymi zagrożeniami. Seniorzy są częstym celem oszustów podszywających się pod pracowników banków, urzędników lub członków rodziny.

Resort rodziny odrzucił propozycję ZUS

Pomysł obowiązkowych wypłat na rachunki bankowe pojawił się podczas prac nad projektem UDER75. Propozycja nie została jednak zaakceptowana przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Resort uznał, iż likwidacja przekazów pocztowych wykracza poza zakres przygotowywanej regulacji. Projekt dotyczy bowiem przede wszystkim obowiązków informacyjnych części pracujących emerytów i rencistów.

Oznacza to, iż w tej chwili nie ma decyzji o zakończeniu wypłat gotówkowych. Nie wyznaczono również terminu, od którego emerytury i renty miałyby trafiać wyłącznie na konta.

Seniorzy przez cały czas mogą więc otrzymywać pieniądze w dotychczasowej formie. Osoby korzystające z przekazu pocztowego nie muszą zakładać rachunku ani zmieniać sposobu odbierania świadczenia.

Projekt UDER75 dotyczy innych zmian dla świadczeniobiorców

Przygotowywana nowelizacja ma ograniczyć obowiązki administracyjne osób pobierających wcześniejsze emerytury i renty, które jednocześnie osiągają dodatkowe przychody.

Obecnie określone grupy świadczeniobiorców muszą przekazywać ZUS informacje o uzyskanych dochodach. Nowe przepisy mają pozwolić Zakładowi w szerszym zakresie korzystać z danych już znajdujących się w jego systemach.

Wyjątki przewidziano między innymi dla osób osiągających przychody za granicą oraz pobierających uposażenie z tytułu służby. W razie wątpliwości ZUS przez cały czas będzie mógł zażądać dodatkowego potwierdzenia wysokości osiągniętych dochodów.

Zgodnie z harmonogramem prac legislacyjnych projekt ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w trzecim kwartale 2026 r. Odpowiada za niego Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Emerytury na konto dominują, ale gotówka pozostaje

Dane pokazują, iż system wypłat świadczeń już dziś jest w zdecydowanej większości bezgotówkowy. Ponad osiem na dziesięć emerytur i rent trafia na rachunki bankowe.

Pozostała część świadczeniobiorców przez cały czas wybiera jednak przekaz pocztowy. Dopóki nie zostaną przyjęte odrębne przepisy, ta możliwość pozostaje dostępna.

Propozycja ZUS pokazuje jednak, iż temat kosztów gotówkowej obsługi emerytur i rent może wrócić przy kolejnych zmianach w systemie. Na obecnym etapie nie ma jednak podstaw, by mówić o przesądzonym końcu emerytur dostarczanych przez listonoszy.

Źródła:

1. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów – wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów, projekt UDER75.
2. Gazeta Prawna – informacje o propozycji ZUS oraz kosztach wypłat świadczeń.
3. Rynek Zdrowia – informacje o odejściu od przekazów pocztowych oraz udziale wypłat na rachunki bankowe.
4. RMF FM – informacje o stanowisku Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.