Propozycja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pojawiła się przy okazji prac nad projektem ustawy oznaczonym numerem UDER75. Projekt dotyczy przede wszystkim ograniczenia obowiązków administracyjnych wobec części emerytów i rencistów osiągających dodatkowe przychody, jednak ZUS zaproponował rozszerzenie zmian także o sposób przekazywania świadczeń.
Zakład chciał, aby emerytury i renty były wypłacane wyłącznie bezgotówkowo. W praktyce oznaczałoby to rezygnację z przekazów pocztowych i obowiązek wskazania rachunku bankowego, na który trafiałyby pieniądze.
Zmiana byłaby szczególnie istotna dla seniorów, którzy przez cały czas odbierają świadczenia w gotówce. Według danych przywoływanych przez ZUS 81,8 proc. świadczeń jest już przekazywanych na rachunki bankowe. Oznacza to jednak, iż niemal co piąta wypłata przez cały czas odbywa się w innej formie.
Przelewy bankowe znacznie tańsze niż przekazy pocztowe
Jednym z głównych argumentów ZUS były koszty. Jak informowała GazetaPrawna.pl, pojedynczy przelew bankowy kosztuje około 9 gr, podczas gdy koszt przekazu pocztowego zbliża się do 20 zł.
Przy dużej liczbie wypłat różnica jest znacząca. ZUS wskazywał, iż ograniczenie obsługi gotówkowej mogłoby zmniejszyć wydatki związane z realizacją świadczeń. Zaoszczędzone środki mogłyby zostać przeznaczone między innymi na modernizację systemów informatycznych oraz rozwój narzędzi służących obsłudze emerytów i rencistów.
Zakład zwracał również uwagę na kwestie bezpieczeństwa. Fizyczne transportowanie i doręczanie gotówki wiąże się z większym ryzykiem niż przelew elektroniczny.
Emerytura od listonosza przez cały czas popularna wśród części seniorów
Choć zdecydowana większość świadczeniobiorców korzysta z rachunków bankowych, gotówkowa forma wypłaty pozostaje istotna dla części starszych osób.
Dotyczy to zwłaszcza seniorów, którzy od lat korzystają z przekazów pocztowych, nie posiadają konta bankowego albo mają utrudniony dostęp do placówek bankowych i bankomatów. Problem może być szczególnie widoczny w małych miejscowościach i na terenach wiejskich.
Wprowadzenie obowiązkowych przelewów oznaczałoby więc nie tylko zmianę techniczną po stronie ZUS. Dla części osób konieczne byłoby założenie rachunku bankowego i zmiana dotychczasowego sposobu odbierania pieniędzy.
Obecne przepisy dają emerytom wybór
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych pozwala w tej chwili na wypłatę świadczenia na rachunek bankowy albo w formie przekazu.
Nie istnieje powszechny obowiązek posiadania rachunku przez emeryta lub rencistę. Świadczeniobiorca może korzystać z tradycyjnego sposobu otrzymywania pieniędzy, jeżeli taki wariant wybrał.
Zmiana proponowana przez ZUS wymagałaby więc nowelizacji przepisów. Sama propozycja Zakładu nie mogła automatycznie zmienić sposobu wypłaty świadczeń.
W sierpniu 2026 roku ZUS przez cały czas wysyła pieniądze na pocztę
Także bieżąca praktyka potwierdza funkcjonowanie dwóch sposobów wypłaty. ZUS informował pod koniec lipca 2026 r., iż część świadczeń przypadających na początek sierpnia została przekazana wcześniej ze względu na układ kalendarza.
Pieniądze przeznaczone do doręczenia pocztowego trafiły na pocztę 28 lipca, natomiast przelewy bankowe zostały przekazane do banków 30 lipca.
Podobne rozwiązanie zastosowano przed 15 sierpnia, który jest dniem ustawowo wolnym od pracy. ZUS standardowo wypłaca świadczenia 1., 6., 10., 15., 20. oraz 25. dnia miesiąca. o ile termin przypada w dzień wolny, wypłata następuje wcześniej.
Propozycja ZUS wywołała sprzeciw
Pomysł obowiązkowego przejścia na rachunki bankowe wzbudził zastrzeżenia przede wszystkim ze względu na ograniczenie swobody wyboru świadczeniobiorców.
Krytycy wskazywali, iż posiadanie rachunku bankowego nie powinno być warunkiem otrzymywania emerytury lub renty. Dla części seniorów korzystanie z bankowości elektronicznej jest naturalne, ale dla innych może stanowić realną barierę.
Istotna pozostaje także kwestia dostępu do gotówki. choćby jeżeli pieniądze trafiałyby na rachunek, osoby korzystające wyłącznie z gotówki musiałyby później wypłacić środki w banku lub bankomacie.
Ministerstwo zdecydowało w sprawie emerytur od listonosza
Ostatecznie Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie uwzględniło propozycji ZUS w projekcie UDER75.
Resort uznał, iż zmiana sposobu wypłacania emerytur i rent wykracza poza zakres przygotowywanej ustawy. Oznacza to, iż na obecnym etapie nie zostanie wprowadzony obowiązek przekazywania wszystkich świadczeń wyłącznie na rachunki bankowe.
Emerytury i renty przez cały czas mogą więc być dostarczane przez listonoszy, a osoby korzystające z tej formy wypłaty nie muszą zakładać konta bankowego.
Decyzja ministerstwa nie przesądza, iż temat nigdy nie wróci. Gdyby rząd zdecydował się ponownie rozważyć taki model, konieczne byłyby jednak odrębne prace legislacyjne.
Źródła:
- WNP – rozmowa Ireneusza Chojnackiego z Renatą Mroczek, prezes Urzędu Regulacji Energetyki, 25 sierpnia 2026 r.
- Urząd Regulacji Energetyki – informacja dotycząca rozmowy Renaty Mroczek o zmianach w taryfach i przygotowaniach do taryf na 2027 r., 25 sierpnia 2026 r.
- Urząd Regulacji Energetyki – dane dotyczące zatwierdzonych taryf na sprzedaż i dystrybucję energii elektrycznej na 2026 r.
- Urząd Regulacji Energetyki – Karta Efektywnej Transformacji Sieci Dystrybucyjnych Polskiej Energetyki.
- Urząd Regulacji Energetyki – aktualne zestawienie ofert sprzedawców energii elektrycznej dla gospodarstw domowych, 26 sierpnia 2026 r.
- Obowiązujące rozporządzenie dotyczące sposobu kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń w obrocie energią elektryczną.
