Nowy instrument finansowy EBI: Frontloading Facility
Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) zatwierdził Frontloading Facility o wartości 3 mld euro. Celem tego instrumentu jest udostępnienie państwom członkowskim środków na przygotowanie obywateli do wzrostu kosztów paliw i ogrzewania, który nastąpi po wejściu w życie unijnego systemu handlu emisjami ETS2.
ETS2 – najważniejszy element polityki klimatycznej UE
ETS2 to nowy system opłat za emisje CO2 obejmujący sektor transportu i ogrzewania, który ma wejść w życie w 2028 roku. Jego wdrożenie zostało opóźnione o rok w wyniku negocjacji między Radą UE a Parlamentem Europejskim dotyczących celu klimatycznego na 2040 rok.
Znaczenie Frontloading Facility dla państw członkowskich
Środki z Frontloading Facility mają umożliwić rządom szybkie wdrożenie działań chroniących gospodarstwa domowe przed wzrostem kosztów oraz inwestycje w zielone technologie. Jak podkreśla Federico Terreni, menedżer ds. polityki klimatycznej w organizacji Transport & Environment (T&E):
„ETS2 może zachęcić do przejścia z brudnych paliw na czystsze alternatywy, ale ryzykuje kontrowersje, jeżeli jego wdrożenie nie zostanie odpowiednio przeprowadzone. Rządy mogą wykorzystać dochody z ETS2, by chronić obywateli przed wzrostem kosztów i inwestować w zielone alternatywy. Jednak te środki nie będą dostępne od razu. Właśnie tu wkracza frontloading facility.”
Wyzwania i szanse dla Polski i innych państw UE
Instrument EBI jest dostępny tylko dla tych państw, które wdrożyły ETS2 do krajowego prawa. Belgia, Czechy, Estonia, Francja, Węgry, Polska, Portugalia, Rumunia, Słowacja i Hiszpania jeszcze tego nie zrobiły.
Opóźnienie wdrożenia ETS2 oznacza mniejsze dochody i ograniczone środki dla Funduszu na rzecz Klimatu Społecznego (SCF) w 2027 roku. Dlatego szybkie uruchomienie Frontloading Facility oraz przegląd regulacji dotyczących aukcji uprawnień do emisji są najważniejsze dla zapewnienia wczesnych inwestycji w zielone rozwiązania.
Na co mogą zostać przeznaczone środki?
- Leasing społeczny pojazdów elektrycznych
- Rozwój i poprawa transportu publicznego
- Wsparcie dla najuboższych gospodarstw domowych poprzez mechanizmy redystrybucji
Jak podkreśla Federico Terreni z T&E:
„Teraz wszystko zależy od państw członkowskich, czy wykorzystają tę wielomiliardową szansę na odejście europejskich gospodarstw domowych od importowanych paliw kopalnych.”
Podsumowanie
Decyzja Europejskiego Banku Inwestycyjnego o uruchomieniu Frontloading Facility przyspiesza proces zielonej transformacji w UE. najważniejsze będzie jednak szybkie wdrożenie ETS2 do prawa krajowego, by środki mogły realnie wesprzeć najbardziej potrzebujących i przyspieszyć inwestycje w czyste technologie.
