Dziesiątki zwłok dziennie. Zwierzęta giną na polskich drogach

Wiewiórki, jeże, sarny, rysie… Każdego dnia na szosach umierają dzikie zwierzęta, które nie wiedzą, iż trzeba dobrze się rozejrzeć przed wejściem na jezdnię. Winna jest nie tylko urbanizacja, która wdarła się na tereny cennych ekosystemów, ale przede wszystkim nieuwaga i pośpiech kierowców. Czy coś może się zmienić?

Uwaga: zwierzęta na drodze

Wyobraź sobie, iż przez środek twojego ogrodu przebiegają rozjuszone żubry, tratując po drodze goszczących u ciebie krewnych. Nastałaby wrzawa, w ruch poszłyby strzelby. Niestety, podobna sytuacja w odwrotnym kierunku wywołuje zwykle tylko wzruszenie ramion. I niepokój, czy przypadkiem samochód nie został uszkodzony.

Portal zwierzetanadrodze.pl zbiera dane o ofiarach nieostrożnych kierowców, a jego codzienne dane są wstrząsające. Tylko w miniony weekend na polskich szosach znaleziono martwe jeże, kuny, krety, sarny, wiewiórki, ropuchy, kosy, a choćby puszczyka. We wcześniejszych tygodniach pod kołami pędzących samochodów zginęły również lisy, szopy pracze, tchórze, zaskrońce, bażanty, kwiczoły i dziesiątki innych gatunków ptaków.

A przecież Ogólnopolski Rejestr Kolizji Drogowych ze Zwierzętami nie wykazuje wszystkich ofiar – podsumowuje tylko te zgłoszone przez ludzi, którym nie jest wszystko jedno.

W obronie rysi – pedał z gazu

Problemem śmierci na drogach zajmuje się również WWF Polska, która wraz z organizacjami partnerskimi realizuje od wiosny 2026 r. kampanię informacyjno-edukacyjną na rzecz bezpieczeństwa rysi. Działania te są częścią szerszego projektu LIFE Rozszerzenie zasięgu występowania rysia w północnej Polsce.

Niestety, w pasie pojezierzy Polski Północnej, gdzie populacja tych pięknych, dzikich kotów ma szansę na odnowę, infrastruktura drogowa bezlitośnie przecina korytarze migracyjne. Prof. Krzysztof Schmidt z Instytutu Biologii Ssaków Polskiej Akademii Nauk informuje, że, kolizje na drodze są drugą – po śmiertelności naturalnej – najczęstszą przyczyną śmierci rysi.

Z istniejącą siecią dróg kilka da się zrobić, choć eksperci podkreślają, iż przejścia dla zwierząt nad szosami zdają egzamin, a fotopułapki dowodzą, iż korzystają z nich również rysie. Tak naprawdę odpowiedzialność spoczywa jednak na kierowcach, którzy powinni:

• przestrzegać dozwolonych limitów prędkości;
• na terenach leśnych i łąkowych zachowywać szczególną ostrożność;
• aktywnie wypatrywać zwierząt na poboczu w porze świtu i zmierzchu.

Potrzebna jest zmiana podejścia do zwierząt

16 lipca w czasopiśmie naukowym Journal of International Wildlife Law & Policy ukazał się apel naukowców z Uniwersytetu w Portsmouth. Dotyczy on prawnego uznania zwierząt za istoty zdolne do odczuwania cierpienia. Zdaniem badaczy, którzy przeanalizowali aktualny system ochrony dzikich zwierząt w Europie i Wielkiej Brytanii, głównym problemem jest fakt, iż przyroda chroniona jest ze względu na walory ekologiczne i estetyczne, a nie dla jej własnego dobra.

Autorzy podkreślają, iż gatunki są chronione, gdy pełnią funkcje ekosystemowe lub pomagają realizować cele polityczne, a tracą na znaczeniu, gdy stają się politycznie niewygodne.

Ta smutna prawda odnosi się również do sytuacji na drogach, gdzie ludzka potrzeba dostania się z punktu A do punktu B jest nagminnie stawiana nad życiem i zdrowiem zwierząt. Z opublikowanych w maju br. wyników badania wynika, iż w latach 2000-2022 na krajowych drogach odnotowano śmierć 205 gatunków, z których aż 16 proc. znajduje się na liście zagrożonych.

Pod kołami giną głównie ssaki i płazy, rzadziej ptaki oraz gady. Najwięcej kolizji przypada na miesiące letnie, kiedy spragnieni wypoczynku Polacy ruszają na wakacje. Nie pozwólmy, aby tegoroczny urlop przyczynił się do cierpienia i śmierci.

Pisząc artykuł, korzystałam z:

Wuczyński, A., Kustusch, K., Stolarz, P. et al. Patterns of wildlife-vehicle collisions in Poland: a cross-taxonomic analysis of a nationwide citizen science dataset. Sci Rep 16, 20754 (2026). https://doi.org/10.1038/s41598-026-52546-z

Cox, C., & Natali, M. (2026). Protecting Wildlife in Europe: A Comprehensive Analysis of Legislative Frameworks and Their Shortcomings. Journal of International Wildlife Law & Policy, 1–30. https://doi.org/10.1080/13880292.2025.2619363

https://zwierzetanadrodze.pl/lista-obserwacji

https://www.wwf.pl/organizacje-przyrodnicze-na-rzecz-bezpieczenstwa-rysi-na-drogach