1 dzień temu
Autorzy: Mapa – Jędrzej Błaszczak, zbieranie informacji i opis – Kasjusz Matyjasek
W 2025 roku premier Izraela Benjamin Netanjahu odbył ok. 100 spotkań i rozmów telefonicznych. Dyplomacja B. Netanjahu w 2025 roku przede wszystkim oparta była na relacjach amerykańsko-izraelskich. Premier gościł liczne delegacje członków Kongresu i Senatu. Spotkał się z kluczowymi amerykańskimi politykami, takimi jak Wiceprezydent J.D. Vance, Sekretarz wojny Pete Hegseth czy Spiker Izby Reprezentantów Mike Johnson. Szczególnie istotne były spotkania ze Specjalnym Wysłannikiem ds. Bliskiego Wschodu, Stevem Witkoffem, które w praktyce pełnił funkcję równoległego kanału negocjacyjnego w sprawach regionalnych. Częstotliwość tych kontaktów świadczy o znaczeniu współpracy między państwami oraz sprzyja stałej koordynacji stanowisk w kwestiach kluczowych dla ich strategicznego partnerstwa.
W przypadku Europy Premier Netanjahu utrzymywał regularną komunikację z Francją (prezydent Emmanuel Macron), Niemcami (prezydent Frank-Walter Steinmeier, kanclerz Friedrich Merz, minister spraw zagranicznych Johann Wadephul) oraz umacniał więzi z krajami Europy Środkowej i Południowej (Węgry, Grecja, Cypr, Czechy). Spotkania z Viktorem Orbánem w Budapeszcie i Kyriakosem Mitsotakisem w Jerozolimie pokazują, iż Netanjahu zdaje się inwestować w sojusze polityczne wykraczające poza tradycyjnych partnerów z Europy Zachodniej. Podczas Zgromadzenia Ogólnego ONZ we wrześniu spotkał się także z prezydentem Serbii Aleksandarem Vučićem, co wskazuje na pewne zainteresowanie Bałkanami.
Premier Netanjahu rozszerzył również kontakty z Ameryką Łacińską- premier Izraela gościł w Jerozolimie prezydentów Ekwadoru, Paragwaju i Argentyny. Spotkał się również z przywódcami Argentyny i Paragwaju w Nowym Jorku. Premier Netanjahu wielokrotnie rozmawiał z prezydentem Rosji- Władimirem Putinem, co pokazuje, iż pomimo wojny w Ukrainie i nieustających napięć między Rosją, a Zachodem, Izrael utrzymuje stosunkowo stabilny dialog roboczy z Moskwą.
W regionie Azji kluczowym partnerem pozostają Indie. Binjamin Netanjahu utrzymywał kontakt z premierem Indii- Narendrą Modim, gościł ambasadora Indii w Izraelu w swoim biurze w Jerozolimie oraz odbywał spotkania z ministrami spraw zagranicznych oraz handlu i przemysłu. Istotna była również rozmowa telefoniczną z premierem Kataru Mohammedem bin Abdulrahmanem Al Thanim, która odbyła się po ataku IDF na rządowy kompleks mieszkaniowy w stolicy Kataru- Dosze.
Mimo obserwowanego zaangażowania Izraela w Afryce, w 2025 nie sposób znaleźć było przykładów bezpośrednich spotkań pomiędzy premierem Netanjahu, a przedstawicielami państw Afryki subsaharyjskiej, mimo tego Izrael stał się pierwszym z państw na świecie uznającym państwowość Somalilandu.
Warto zaznaczyć, iż aktywność dyplomatycznej Premiera Netanjahu od listopadzie 2024 została w znacznym stopniu ukształtowana przez nakaz aresztowania wydany przeciwko Binjaminowi Netanjahu przez Międzynarodowy Trybunał Karny w Hadze. To znacząco ograniczyło jego mobilność- większość spotkań odbywała się w Jerozolimie, a nieliczne podróże zagraniczne ograniczyły się niemal wyłącznie do Stanów Zjednoczonych i formatów multilateralnych. Jego nieobecność w Europie Zachodniej i Azji nie była przypadkowa, ale odzwierciedlała realne ryzyko zatrzymania w państwach będących stronami Statutu Rzymskiego.
W rezultacie Izrael przeszedł na model dyplomacji, w którym to zagraniczni przywódcy przyjeżdżają do Jerozolimy na spotkania z Premierem Netanjahu, podczas gdy on sam wybierał jedynie “politycznie bezpieczne” kierunki podróży. Aktywność Netanjahu w formatach wielostronnych w 2025 roku była ograniczona, ale symbolicznie istotna. Najbardziej znaczącym przykładem był jego udział w posiedzeniu Zgromadzenia Ogólnego ONZ, gdzie wygłosił przemówienie i odbył szereg spotkań dwustronnych. Wcześniej przyjął w Jerozolimie sekretarza generalnego OECD oraz dyrektora wykonawczego Światowego Programu Żywnościowego, co sygnalizowało dążenie Izraela do utrzymania swojej pozycji w globalnych strukturach.
