Na dzierżawione pole koło Basildon w angielskim hrabstwie Essex nielegalnie przywieziono około 2 tys. ton odpadów. Rolnik Alex Sell stracił plony, a uprzątnięcie terenu ma kosztować 350 tys. funtów. Według opisu sprawy rachunek będzie spłacał przez dwie dekady. To drastyczny przykład przerzucenia skutków bezprawia na poszkodowanego.
Pole zamienione w nielegalne wysypisko
Alex Sell dzierżawi pole niedaleko Basildon w hrabstwie Essex. Zamiast plonów ma dziś problem, którego skala przekracza możliwości zwykłego gospodarstwa. Jak podaje WP Wiadomości, na teren przywieziono nielegalnie około 2 tys. ton odpadów. Zniszczone zostały uprawy kukurydzy, a koszt usunięcia wysypiska oszacowano na 350 tys. funtów.
W dostępnej informacji nie wskazano sprawców ani terminu, w którym odpady znalazły się na polu. Nie ma więc podstaw, by przesądzać, kto odpowiada za ten czyn i na jakim etapie jest postępowanie. Pewny jest skutek: poszkodowany rolnik został bez plonów i z rachunkiem, który według relacji ma spłacać przez dwadzieścia lat.
Bezprawie uderza w pracującego człowieka
Ta sprawa pokazuje brutalną nierównowagę. Nieznany sprawca pozbywa się problemu gwałtownie i tanio, a człowiek legalnie uprawiający ziemię zostaje z kosztami liczonymi w setkach tysięcy funtów. Własność i praca tracą realną ochronę, o ile państwo potrafi jedynie stwierdzić szkodę, ale jej ciężar pozostawia pokrzywdzonemu.
Rolnik nie odpowiada przecież za cudze odpady tylko dlatego, iż znalazły się na użytkowanym przez niego gruncie. jeżeli faktyczny koszt sprzątania rzeczywiście spadnie na Sella, będzie to porażka podstawowej zasady sprawiedliwości: płacić powinien sprawca, nie ofiara. Bez skutecznego wykrywania organizatorów nielegalnego wywozu oraz egzekwowania od nich pełnych kosztów proceder pozostaje opłacalny.
Problem nie kończy się na granicach Wielkiej Brytanii. Także w Polsce opinia publiczna poznaje sprawy dotyczące zarzutów wobec osób wiązanych z tak zwaną mafią śmieciową. Mechanizm jest podobny: zysk zostaje po stronie tych, którzy obchodzą prawo, a rachunek trafia do właścicieli gruntów, lokalnych wspólnot albo podatników.
Ochrona własności musi działać w praktyce
Dla Polaków płynie z Essex czytelna lekcja. Ochrona własności nie może istnieć wyłącznie w przepisach i urzędowych deklaracjach. Musi oznaczać szybkie zabezpieczenie terenu, ustalenie odpowiedzialnych i odzyskanie od nich pieniędzy za naprawienie szkody. Inaczej uczciwy gospodarz ryzykuje dorobkiem, a przestępca kalkuluje koszt kolejnego transportu.
Państwo, które nie potrafi skutecznie obciążyć sprawcy skutkami jego czynu, faktycznie premiuje bezprawie. Dwie dekady spłacania 350 tys. funtów za cudze odpady byłyby dla Alexa Sella karą bez winy. To właśnie jest stawką tej sprawy: czy prawo stoi po stronie pracującego obywatela, czy tylko opisuje krzywdę już po fakcie.
Źródło: WP Wiadomości











