Duży biznes, lokalni przedsiębiorcy i krakowskie tradycje. Radny Maciej Michałowski o gospodarce miasta [NASZ WYWIAD]

Kraków potrzebuje nowego impulsu gospodarczego, ale nie może przy tym zapominać o lokalnych przedsiębiorcach i wieloletnich tradycjach. Maciej Michałowski, przewodniczący Komisji Innowacji, Metropolii i Rozwoju Gospodarczego Rady Miasta Krakowa, mówi o potrzebie stworzenia dużej strefy gospodarczej, przyciąganiu nowych firm i wspieraniu rodzimego biznesu. W wywiadzie z KRKNews.pl porusza także temat przyszłości krakowskich kwiaciarek i rozwoju technologii kosmicznych.

Małgorzata Armada, KRKNews.pl: Na początku wytłumaczmy czytelnikom, czym zajmuje się Komisja Innowacji, Metropolii i Rozwoju Gospodarczego?

Maciej Michałowski, przewodniczący Komisji Innowacji, Metropolii i Rozwoju Gospodarczego RMK: Komisja zajmuje się przede wszystkim wspieraniem biznesu i rozwojem gospodarczym Krakowa. W jej kompetencjach znajdują się również innowacje, które można wdrażać w miejskich strukturach, rozwój metropolii, w tym targowisk, kooperacja z organizacjami pozarządowymi oraz fundusze unijne. Zakres jej działań jest więc bardzo szeroki i obejmuje wiele różnych zagadnień.

Przez lata Kraków przyciągał duże zagraniczne korporacje i centra usług biznesowych. Często pojawiało się choćby określenie, iż możemy stać się drugą Doliną Krzemową. Dzisiaj wiemy, iż tak się nie stało. Firmy ograniczają działalność, a rynek pracy zmienia się również pod wpływem rozwoju sztucznej inteligencji. Czy Kraków powinien szukać nowego modelu rozwoju gospodarczego?

Ten temat jest bardzo pilny. Widzimy w danych statystycznych, jak duże zwolnienia grupowe występują w Krakowie. Miasto nie radzi sobie dziś z tym problemem. Musimy szukać nowych, alternatywnych rozwiązań i przyciągać przedsiębiorców.

Przykładem mogą być Niepołomice, do których sprowadzono duże firmy i które cały czas się rozwijają, podczas gdy Kraków niestety pod względem biznesowym zaczął się cofać. To wielkie wyzwanie dla miasta, nowego prezydenta, ale także dla naszej komisji. Powinniśmy zadać sobie pytanie nie tylko, jak sprowadzić przedsiębiorców do Krakowa, ale jeszcze ważniejsze jest to, co zrobić, żeby zostali z nami na dłużej.

Jak to zrobić? Nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Brakuje też przykładów dużych przedsięwzięć z ostatnich lat, które sprawiłyby, iż kolejne firmy chciałyby inwestować w Krakowie. Brakuje wielkich stref ekonomicznych i gospodarczych. Niestety, skupiamy się przede wszystkim na budowaniu hal i magazynów, zamiast tworzyć nowe miejsca pracy w sektorach związanych z innowacjami czy IT. W obszarze startupów Kraków jednak nadrabia.

Mówił Pan podczas jednego z posiedzeń komisji o potrzebie większego wsparcia dla firm z polskim kapitałem. Jakie konkretne działania miasto mogłoby podjąć, żeby skuteczniej wspierać rodzime przedsiębiorstwa?

Jestem z natury patriotą gospodarczym. jeżeli możemy wspierać nasz interes, biznes i przedsiębiorstwa, to jestem za. Możemy zacząć od małych lokalnych działań, na przykład wpuszczania na krakowskie targowiska rodzimych rolników, którzy sprzedawaliby własne owoce i warzywa. Nie musimy sprowadzać ich z zagranicy.

Drugą kwestią jest to, co robi Klaster Innowacji Społeczno-Gospodarczych Zabłocie 20.22, czyli jednostka miejska, w której przedsiębiorcy mogą rozwijać startupy i tworzyć nowe firmy. Otrzymują tam pomoc m.in. w prowadzeniu działalności i rozliczaniu podatków. To ważne, bo mamy systemowy problem z edukacją przedsiębiorczości. Młodzi ludzie często muszą zdobywać tę wiedzę dopiero po założeniu własnego biznesu. Dlatego uważam, iż powinniśmy uczyć przedsiębiorczości już w szkole podstawowej.

A co z konkretnymi zachętami finansowymi dla rodzimych przedsiębiorców? Czy miasto mogłoby wprowadzić ulgi w opłatach i podatkach lub tworzyć specjalne strefy gospodarcze?

Tak, możemy zachęcać przedsiębiorców, którzy mieszkają i prowadzą działalność w Krakowie, do rozwijania firm poprzez zwolnienia z niektórych opłat i podatków miejskich. Nie chodzi oczywiście o wykluczanie zagranicznych podmiotów, ale o stworzenie lepszych warunków dla tych rodzimych. Powinniśmy też wyznaczać strefy gospodarcze i zapraszać przedsiębiorstwa do inwestowania na tych terenach oraz rozwijania działalności.

Czy młodzi ludzie w Krakowie są zainteresowani rozwijaniem własnego biznesu?

Niedawno zostałem powołany, jako przewodniczący Komisji Innowacji, Metropolii i Rozwoju Gospodarczego, do kapituły oceniającej prace dyplomowe i doktorskie. Miałem okazję przekonać się, jak wiele genialnych umysłów mamy w naszym mieście. Musimy tylko stworzyć młodym ludziom warunki do rozwoju i zadbać o to, żeby ich pomysły nie pozostawały wyłącznie na papierze. To właśnie w nich jest przyszłość naszego kraju.

Miasto organizuje także festiwale technologiczne, takie jak TechOn. To okazja do poznania najnowszych rozwiązań i spotkania osób zajmujących się m.in. technologiami kosmicznymi, sztuczną inteligencją, innowacjami miejskimi czy bezpieczeństwem. Zachęcam do udziału w takich wydarzeniach, bo można tam nie tylko zdobyć wiedzę, ale również nawiązać wartościowe kontakty.

Wspomniał Pan o technologiach kosmicznych. Kraków ostatecznie przegrał z Warszawą rywalizację o lokalizację Centrum Technologii Kosmicznych. Co miasto może teraz zrobić, żeby nie zmarnować pracy włożonej w przygotowanie kandydatury?

Samo miasto kilka może zrobić bez odpowiednich partnerów, przede wszystkim uczelni. Moim zdaniem, jeżeli rzeczywiście chcemy rozwijać technologie kosmiczne, ale także technologie dronowe, musimy położyć na nie większy nacisk. Drony to dziś jeden z najważniejszych, a być może również najbardziej perspektywicznych sektorów gospodarki, jeżeli chodzi o przyszłość Polski i świata.

Nie powinna to być jednak wyłącznie inicjatywa miejska. Potrzebne jest silne zaangażowanie rządu. Oczywiście przegrana z Warszawą osobiście mnie boli, jako Krakusa, niezależnie od tego, w jakiej dziedzinie rywalizujemy. Nie możemy jednak zmarnować potencjału, który mamy. Na naszych uczelniach pracują świetni naukowcy, ale to wciąż za mało, żeby skutecznie wejść w sektor technologii kosmicznych. Potrzebujemy dużego wsparcia rządowego i konkretnych działań, które przyniosą wymierne efekty.

W kampanii wyborczej dużo mówiło się właśnie o wielkich inwestycjach i nowych technologiach. Wróćmy jednak do mniejszych biznesów, o których wspomniał Pan na początku. Jak ważne dla gospodarki miasta są handel, usługi i rzemiosło? Czy nie poświęcamy im zbyt mało uwagi?

Pamiętajmy, iż rozwój gospodarczy musi opierać się na zrównoważonej gospodarce. Gdyby miasto postawiło wyłącznie na jedną gałąź, na przykład sztuczną inteligencję, nie byłoby to dobre rozwiązanie.

Nie możemy zapominać o rzemiośle, targowiskach czy krakowskich kwiaciarkach, które są symbolem miasta. Ważne są również place handlowe z wieloletnią tradycją, takie jak Stary i Nowy Kleparz, plac Imbramowski czy Nowowiejski. To miejsca, w których sprzedawane są nasze rodzime produkty regionalne. Mamy też coś, czego nie mają inne miasta – własne lokalne produkty. Przykładem jest słynny obwarzanek krakowski, którego nazwa jest zastrzeżona.

Nie chodzi przecież wyłącznie o budowanie wielkich inwestycji i przyciąganie dużych firm. Nie możemy zapominać o drobnych rolnikach i przedsiębiorcach, których jest coraz mniej. Mam nadzieję, iż będzie się to zmieniać i iż fach w ręku, który niektórzy przedsiębiorcy mają od wielu lat, będą przekazywać swoim dzieciom. Mam na myśli między innymi szewców, krawców czy zegarmistrzów. To również część krakowskiej tradycji.

Szukamy rozwiązań, które zachęciłyby przedsiębiorców do pozostania w takich miejscach, chociażby poprzez obniżenie czynszu.

Wiem, iż opowiadał się Pan za utrzymaniem kwiaciarek na Rynku Głównym. Dlaczego miasto powinno chronić tę tradycję?

Wbrew temu, co się mówi, nie chodzi o odchodzenie od jednolitych zasad, ponieważ w tej chwili i tak ich nie ma. Powierzchnie handlowe na Rynku są udostępniane na różnych podstawach prawnych – część w drodze przetargu, część z wolnej ręki, a część na podstawie wieloletnich umów. Tak nie powinno to wyglądać.

Jeśli chodzi o krakowskie kwiaciarki, to symbol miasta od wielu pokoleń. Nasi dziadkowie i ojcowie umawiali się przy kwiaciarkach, przy pomniku Adama Mickiewicza. Nie powinniśmy tego zmieniać. Tego nie można przeliczać na pieniądze, choćby jeżeli miasto mogłoby na tym zarobić kilka tysięcy złotych więcej rocznie.

Czy sprawa kwiaciarek pokazuje szerszy problem w relacjach magistratu z lokalnymi przedsiębiorcami? Czy miasto powinno bardziej stawiać na dialog?

Zdecydowanie tak. Sprawa kwiaciarek w ogóle nie powinna trafić na Komisję Innowacji. To powinna być kwestia rozwiązana w bezpośrednim dialogu między urzędnikami poprzedniego już prezydenta a przedsiębiorcami. Niestety takiego porozumienia zabrakło. Dzięki działaniom komisji udało się zablokować niekorzystne dla Krakowa decyzje.

Miasto powinno w pierwszej kolejności chronić lokalne tradycje i produkty. jeżeli pozbędziemy się takich miejsc, później może być już za późno na odwrócenie decyzji. Przedsiębiorcy zamkną swoje działalności, a wraz z nimi zniknie właśnie wielopokoleniowa tradycja. Nie wyobrażam sobie, żeby miasto stawiało zysk ponad krakowską historię.

Jakie konkretne rozwiązania dotyczące rozwoju gospodarczego i innowacji chciałby Pan wprowadzić w Krakowie w pierwszej kolejności?

Zależy mi na powstaniu w Krakowie dużej strefy gospodarczej, która przyciągałaby duży biznes. Druga kwestia to ochrona małych przedsiębiorców. Przede wszystkim nie powinniśmy przeszkadzać im w prowadzeniu działalności ani podwyższać lokalnych opłat i podatków. I trzecia sprawa dotyczy innowacyjnych rozwiązań w miejskiej infrastrukturze. Chcemy kłaść większy nacisk na nowe technologie. Przykładem jest budowa ładowarek do samochodów elektrycznych przy okazji realizacji nowych dróg. Zarząd Dróg Miasta Krakowa zadeklarował zainteresowanie takim rozwiązaniem.

Chciałbym, żeby Kraków był dostępny dla wszystkich. Jestem inżynierem budownictwa i uważam, iż każda projektowana przestrzeń – droga, budynek czy inna miejska infrastruktura – powinna być dostępna dla wszystkich: dorosłych, dzieci, osób z niepełnosprawnością ruchową czy niedowidzących. Nie możemy zapominać o potrzebach tych osób, choćby jeżeli stanowią mniejszość.