Polska potrafi wydalić cudzoziemców za burdy na koncercie, ale za kult UPA wciąż nie ma ustawy. Kto na polskiej ziemi wychwala oprawców z Wołynia, po wyroku powinien usłyszeć jedno: deportacja i zakaz wjazdu.
Państwo ma narzędzia, brakuje woli
Ustawa o cudzoziemcach już dziś pozwala wydać decyzję o zobowiązaniu do powrotu, gdy wymagają tego względy bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego. Polska udowodniła, iż potrafi z niej skorzystać szybko. W sierpniu 2025 roku, po koncercie Maxa Korża na Stadionie Narodowym, gdzie nad trybunami zawisła czerwono-czarna flaga UPA, premier Donald Tusk zapowiedział procedury wydalenia 57 obywateli Ukrainy. Formalną podstawą były chuligańskie ekscesy, nie sama flaga. Sprawa banderowskiej symboliki trafiła do odrębnego postępowania.
To pokazuje paradoks. Za awanturę na koncercie można stracić prawo pobytu w kilka dni. Za publiczne wychwalanie formacji, która wymordowała Polaków na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej, polskie prawo wciąż nie przewiduje osobnej, jednoznacznej sankcji.
Siedem pomników w Trójmieście
W listopadzie gdańska policja zatrzymała 17-letniego obywatela Ukrainy. Według śledczych miał nanieść napisy na czterech pomnikach w Gdańsku i trzech w Gdyni, w tym hasło „Slawa UPA”. Wśród zbezczeszczonych miejsc wymieniano Pomnik Obrońców Wybrzeża na Westerplatte i Pomnik Poległych Stoczniowców 1970. Nastolatek usłyszał siedem zarzutów, m.in. znieważenia pomnika w zbiegu z publicznym propagowaniem ustroju totalitarnego. Grozi mu do trzech lat więzienia.
Prokuratura zastosowała dozór policyjny i zakaz opuszczania kraju. O winie rozstrzygnie sąd, a podejrzany do czasu wyroku pozostaje niewinny. Śledczy muszą też sprawdzić trop, na który wskazywały wcześniejsze ogłoszenia w komunikatorze Telegram: płacono w nich za malowanie haseł o UPA na polskich pomnikach. Nie ma publicznego potwierdzenia, iż zatrzymany działał na czyjekolwiek zlecenie. Podobne napisy pojawiły się w Warszawie i Poznaniu, ale policja nie powiązała ich z 17-latkiem.
Jedno jest jednak pewne: kto zostanie prawomocnie skazany za szerzenie kultu UPA na polskiej ziemi, nie powinien dalej korzystać z polskiej gościnności. Wyrok, a po nim deportacja i zakaz wjazdu. Tak powinna działać suwerenna Rzeczpospolita.
Lwów szykuje Rok UPA
Problem nie kończy się na pojedynczych prowokacjach. 20 października Lwowska Rada Obwodowa przyjęła uchwały ustanawiające 2027 rokiem UPA, Romana Szuchewycza i Ołeha Olżycza. Szuchewycz dowodził UPA w czasie, gdy formacja prowadziła masowe mordy na polskiej ludności cywilnej. Szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz nazwał decyzję lwowskich radnych nieakceptowalną. Uchwał nie podpisał przewodniczący rady, a Warszawa otrzymała zapewnienia, iż nie wejdą w życie. Formalnie ich jednak nie wycofano.
Sejm RP w uchwale z 22 lipca 2016 roku nazwał zbrodnie OUN-UPA na obywatelach II Rzeczypospolitej ludobójstwem. Szacuje się, iż ofiarą rzezi padło około 100 tysięcy Polaków. Kult ich oprawców nie jest „inną wrażliwością historyczną”. To gloryfikacja ludobójców.
Trzy projekty, zero ustawy
Na stole leżą konkretne rozwiązania. Prezydent Karol Nawrocki skierował do Sejmu projekt zmian w ustawie o IPN i w art. 256 Kodeksu karnego. Propagowanie banderyzmu miałoby być ścigane tak samo jak propagowanie nazizmu i komunizmu. Pierwsze czytanie odbyło się w lipcu 2026 roku. Ustawy wciąż nie ma.
21 października klub Rozwój Plus Mateusza Morawieckiego zapowiedział własny projekt. Przewiduje dopisanie symboliki OUN frakcji Bandery i UPA do art. 256 Kodeksu karnego, karę do trzech lat więzienia, obowiązkową deportację cudzoziemców skazanych za propagowanie banderyzmu oraz wpis do wykazu osób niepożądanych w Polsce dla tych, którzy przebywają za granicą. Równolegle komitet „Stop banderyzmowi” zbierał podpisy pod obywatelskim projektem zakazu propagowania ideologii OUN i UPA.
Recepta jest więc gotowa. Brakuje decyzji większości sejmowej, która od miesięcy przeciąga sprawę.
Wróg to ideologia, nie sąsiad
W Polsce mieszkają setki tysięcy Ukraińców, którzy pracują, płacą podatki i szanują kraj, który dał im schronienie. Właśnie oni najbardziej tracą, gdy prowokatorzy z hasłem „Slawa UPA” robią z nich zakładników cudzej ideologii. Twarde prawo nie uderzy w uczciwych ludzi. Uderzy w tych, którzy przyjeżdżają do Polski i plują na groby pomordowanych.
Polska nie musi tolerować kultu oprawców własnych obywateli. Ustawa penalizująca banderyzm, deportacja skazanych i zakaz wjazdu dla propagatorów UPA to nie radykalizm. To minimum przyzwoitości wobec ofiar Wołynia i podstawowy obowiązek państwa, które chce być traktowane poważnie.
Źródła: Komenda Miejska Policji w Gdańsku, PAP, Kancelaria Prezydenta RP, Sejm RP, Klub Parlamentarny Rozwój Plus, Lwowska Rada Obwodowa, Instytut Pamięci Narodowej.









